Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας

Η εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια, χαρακτηρίζεται από την απουσία συμμετοχικοτήτας ιδιαίτερα στα ανώτερα επίπεδα λήψης αποφάσεων. Η περιορισμένη πληροφόρηση και ανατροφοδότηση και η ελλιπής επικοινωνία ενισχύουν την απόσταση μεταξύ εκπαιδευτικής πολιτικής και σχολι...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Παναγιωτίδης, Παναγιώτης, Panagiotidis, Panagiotis
Other Authors: Σαΐτης, Χρίστος
Language:el_GR
Published: 2023
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/24655
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828461354287104000
author Παναγιωτίδης, Παναγιώτης
Panagiotidis, Panagiotis
author2 Σαΐτης, Χρίστος
author_facet Σαΐτης, Χρίστος
Παναγιωτίδης, Παναγιώτης
Panagiotidis, Panagiotis
author_sort Παναγιωτίδης, Παναγιώτης
collection DSpace
description Η εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια, χαρακτηρίζεται από την απουσία συμμετοχικοτήτας ιδιαίτερα στα ανώτερα επίπεδα λήψης αποφάσεων. Η περιορισμένη πληροφόρηση και ανατροφοδότηση και η ελλιπής επικοινωνία ενισχύουν την απόσταση μεταξύ εκπαιδευτικής πολιτικής και σχολικής πραγματικότητας και δημιουργούν συνθήκες αποξένωσης. Το γεγονός αυτό εντείνει την αντίσταση των σχολικών μονάδων στην αλλαγή, ακριβώς επειδή αδυνατούν να κατανοήσουν τον τρόπο που επιθυμούν οι ίδιες να αλλάξουν. Ένας τρόπος έκφρασης των πολιτικών αυτών είναι και τα κριτήρια επιλογής Διευθυντών Σχολικών Μονάδων. Ενδεικτικό της κρισιμότητας αλλά και του προβληματισμού της εκάστοτε κυβέρνησης είναι οι συνεχιζόμενες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις στο επίπεδο αυτό. Από το 2010 έχουν είδη πραγματοποιηθεί τέσσερεις νομοθετικές τροποποιήσεις ενώ πρόσφατα θεσπίστηκε η πέμπτη. Η διαρκής αστάθεια στο σύστημα επιλογής αποτελεί τροχοπέδη στην εύρυθμη λειτουργία του σχολείου και στην περαιτέρω ανάπτυξή του. Παράλληλα, προκαλεί προστριβές μεταξύ των εκπαιδευτικών και της πολιτικής ηγεσίας καθώς και μεταξύ των ίδιων των εκπαιδευτικών. Οι σχολικές μονάδες, ως ανοικτά κοινωνικά συστήματα, δεν μπορούν να ερμηνευθούν στη βάση απλουστευτικών μοντέλων κι αιτιοκρατικών σχέσεων, λόγω της πολλαπλότητας των σχέσεων και των αλληλεπιδράσεών τους τόσο στο εσωτερικό όσο και με το περιβάλλον. Σκοπός – Μεθοδολογία έρευνας Ο σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι να διερευνήσει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του συστήματος επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων (εκπαιδευτική πολιτική) και της ανάπτυξης ηγεσίας/management (σχολική ανάπτυξη) υπό το πρίσμα της θεωρίας της πολυπλοκότητας και της συστημικής προσέγγισης. Η εργασία θα αποτελείται από δύο μέρη, όπου στο πρώτο μέρος θα επιχειρηθεί θεωρητική διερεύνηση των θεματικών «Κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων» στα πλαίσια της εκπαιδευτικής πολιτικής και «Ανάπτυξη Ηγεσίας/Management» στα πλαίσια της σχολικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αποτύπωση του θεσμικού πλαισίου και της οργανωσιακής πραγματικότητας της σχολικής μονάδας. Στο δεύτερο μέρος θα διενεργηθεί ποιοτική έρευνα με ημιδομημένη, ατομική συνέντευξη με ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου σε μια προσπάθεια εμπειρικής διερεύνησης του ζητήματος. Με βάση τον σκοπό της εργασίας, όπως αυτός αποτυπώθηκε παραπάνω, η έρευνα επικεντρώνεται στους παρακάτω επιμέρους στόχους: 1. Τα κριτήρια επιλογής ικανοποιούν τα κριτήρια ανάπτυξης της ηγεσίας και κατά επέκταση της σχολικής ανάπτυξης; 2. Σε ποιο βαθμό τα κριτήρια επιλογής συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πολυπλοκότητας και κατά επέκταση της οργανωσιακής ωριμότητας της σχολικής μονάδας; 3. Πως συνδέονται τα κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων με τη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής; Αποτελέσματα - Συμπεράσματα Η πολυπλοκότητα των ρόλων πρέπει να αντικατοπτρίζεται σε αντίστοιχο βαθμό και στα χαρακτηριστικά των διευθυντών μέσω του συστήματος επιλογής τους. Από την ανάλυση τόσο στο νομοθετικό πλαίσιο όσο και στην εκπαιδευτική πράξη προκύπτει ότι η ανάπτυξη της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή μέσω του συστήματος επιλογής και της εκπαιδευτικής πολιτικής παρουσιάζει σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης. Συγκεκριμένα η αντικειμενική, η κοινωνική και η τελεστική πολυπλοκότητα παρουσιάζουν ικανοποιητικό βαθμό ανάπτυξης. Ο βαθμός ανάπτυξης της χρονικής πολυπλοκότητας φαίνεται να υστερεί ενώ για την γνωσιακή πολυπλοκότητα κρίνεται ανεπαρκείς. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας και το σχετικό θεωρητικό πλαίσιο αναδεικνύονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ικανές να ενισχύσουν την ανάπτυξη της πολυπλοκότητας στις καθορισμένες διαστάσεις της. Συγκεκριμένα: i. Για την αντικειμενική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξης της κρίνεται αρκετά ικανοποιητικός. Παρόλα αυτά υπάρχουν δυνατότητες βελτίωσης. Η σταθερότητα του συστήματος επιλογής αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο καθώς θα ενισχύσει το αίσθημα εμπιστοσύνης και ασφάλειας των υποψήφιων και θα τους δώσει τη δυνατότητα να εκτιμήσουν τις δυνατότητές τους και να σχεδιάσουν τον τρόπο αναβάθμισης των προσόντων τους και ανάπτυξης των χαρακτηριστικών τους. ii. Για την κοινωνική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξης της κρίνεται, επίσης, αρκετά ικανοποιητικός. Η διαδικασία της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και ο φάκελος αξιολόγησης των διευθυντών αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση του βαθμού διαφοροποίησης των ρόλων του διευθυντή. Μέσω της αξιολόγησης είναι δυνατή η αναβάθμιση υποκειμενικών χαρακτηριστικών των διευθυντών σε αντικειμενικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διδακτική και διοικητική εμπειρία. Το ζητούμενο εδώ είναι η ανάδειξη όχι τόσο της ποσότητας όσο της ποιότητας. iii. Για την χρονική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξής της κρίνεται ελλιπής. Απαιτούνται παρεμβάσεις με στόχο την ανάπτυξη των προσδοκιών των διευθυντών και την ενίσχυση του βαθμό επίτευξης στόχων. Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν: α) η σταθερότητα του συστήματος επιλογής με τη διαμόρφωση ασφαλούς περιβάλλοντος και κλίματος εμπιστοσύνης και β) η ενίσχυση της υποστήριξης της πολιτείας μέσω παροχών (αμοιβές, επιμορφώσεις) και πρόσληψης βοηθητικού προσωπικού. Επίσης, εξίσου σημαντική για το μέλλον είναι δυνατότητα αναβάθμισης του συστήματος επιλογής διευθυντών σε αναλογία με διεθνή πρότυπα με στόχο την επίτευξη του μεγαλύτερου βαθμού ταύτισης μεταξύ αναγκών και απαιτήσεων των σχολικών μονάδων και προσόντων και χαρακτηριστικών των τοποθετημένων διευθυντών (jobdescription και jobspecification). Μια αλλαγή ικανή να οδηγήσει σε ενίσχυση των προσδοκιών και σε περιορισμό του χρόνου προσαρμογής στο νέο περιβάλλον. iv. Για την τελεστική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξής της κρίνεται ικανοποιητικός. Παρόλα αυτά δύναται να ενισχυθεί μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης καθώς αναμένεται να αυξηθεί η αντικειμενικότητα των προσόντων και άρα και η αυθεντικότητα των χαρακτηριστικών των διευθυντών. Κατά τον ίδιο τρόπο θα επηρεάσει θετικά την ανάπτυξη της πολυπλοκότητας και η εμπλοκή στην διαδικασία επιλογής μιας ανεξάρτητης αρχής όπως το Α.Σ.Ε.Π. v. Για την γνωσιακή πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξή της κρίνεται ανεπαρκείς και για το λόγο αυτό επιβάλλεται να γίνουν σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Η ικανότητα μάθησης, η ανάπτυξη αυτογνωσίας και η δυνατότητα αυτοβελτίωσης είναι μεν στοιχεία της εσωτερικής παρακίνησης συνδέονται όμως άμεσα και με την εκπαιδευτική πολιτική. Ο μεγαλύτερος βαθμός αυτονομίας των σχολικών μονάδων, που δρομολογείται στο μέλλον, προϋποθέτει την ανάπτυξη ανάλογων χαρακτηριστικών του διευθυντή. Προς την κατεύθυνση αυτή απαιτούνται: α) προσπάθειες συνεχούς επιμόρφωσης μέσω σεμιναρίων, ημερίδων και συναντήσεων ανταλλαγής απόψεων σε θέματα σχετικά με την διοίκηση σχολικών μονάδων, β) πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την αύξηση του ποιοτικού χρόνου εργασίας των διευθυντών και γ) η ενισχυμένη μοριοδότηση σπουδών και επιμορφώσεων σε θέματα διοίκησης, σχεδιασμού και ανάπτυξης σχολικών μονάδων. Προτάσεις Με την παρούσα εργασία επιχειρήθηκε η κατανόηση και η ανάλυση της ανάπτυξης της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή και σε αυτό έγκειται και η πρωτοτυπίας της. Σαφώς επιδέχεται αλλαγές και βελτιώσεις, αποτελεί όμως έναν οδηγό – πρότυπο για μελλοντικές σχετικές προσεγγίσεις. Σε ότι αφορά τις προτάσεις για περαιτέρω έρευνα προτείνεται: i. Η διενέργεια της έρευνας σε μεγαλύτερο δείγμα υποκειμένων και σε αστικά κέντρα. Οι απόψεις των διευθυντών είναι πιθανόν να διαφοροποιούνται σημαντικά σε σχέση με αυτά της παρούσας εργασίας καθώς οι διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται σε μικρές κοινωνίες επηρεάζουν τα δεδομένα της έρευνας. ii. Η διενέργεια έρευνας για την διερεύνηση του βαθμού ανάπτυξης της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή μέσω της νομοθεσίας σε θέματα που σχετίζονται με το θεσμό του διευθυντή σχολικής μονάδας, (Α/θμιας, Β/βαθμιας) πέραν του συστήματος επιλογής. Δηλαδή σε νόμους, διατάγματα και εγκυκλίους που σχετίζονται με θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης, επιμόρφωσης και παροχών και αφορούν τη θέση του διευθυντή. iii. Η διενέργεια της έρευνας σε ιδιωτικά σχολεία και κολέγια στα οποία συνήθως διευθυντής είναι ο επιχειρηματίας – ιδιοκτήτης με αποτέλεσμα να ασκεί και οικονομική διαχείριση. Από την έρευνα αυτή είναι δυνατόν να προκύψουν σημαντικά συγκριτικά δεδομένα ιδιαίτερα σε θέματα αυτονομίας που αναμένεται να απασχολήσει στο μέλλον και την δημόσια εκπαίδευση. iv. Τέλος θα ήταν σημαντικό να επαναληφθεί η παρούσα έρευνα στο μέλλον ώστε να επανεκτιμηθούν τα δεδομένα και τα συμπεράσματα, μετά την εφαρμογή του νέου νόμου. Μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα θα είναι δυνατό να αποτυπωθούν τόσο στα χαρακτηριστικά του διευθυντή όσο και στις απόψεις των διευθυντών τα αποτελέσματα του νέου συστήματος επιλογής ενώ συγχρόνως θα έχει ωριμάσει και η “ιδέα” της αξιολόγησης.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24655
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2023
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-246552023-02-03T09:34:35Z Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας School development as leadership and management development: the example of the selection of school principals in secondary education: an approach from the point of view of complexity theories Παναγιωτίδης, Παναγιώτης Panagiotidis, Panagiotis Σαΐτης, Χρίστος Μοντέλα Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Εκπαιδευτικών Μονάδων σχολική ηγεσία σχολική ανάπτυξη κριτήρια επιλογής διευθυντών school leadership school development criteria for selecting principals School principals--Selection and appointment School administrators Employee selection School management and organization Η εκπαιδευτική πολιτική, όπως αυτή διαμορφώνεται τα τελευταία χρόνια, χαρακτηρίζεται από την απουσία συμμετοχικοτήτας ιδιαίτερα στα ανώτερα επίπεδα λήψης αποφάσεων. Η περιορισμένη πληροφόρηση και ανατροφοδότηση και η ελλιπής επικοινωνία ενισχύουν την απόσταση μεταξύ εκπαιδευτικής πολιτικής και σχολικής πραγματικότητας και δημιουργούν συνθήκες αποξένωσης. Το γεγονός αυτό εντείνει την αντίσταση των σχολικών μονάδων στην αλλαγή, ακριβώς επειδή αδυνατούν να κατανοήσουν τον τρόπο που επιθυμούν οι ίδιες να αλλάξουν. Ένας τρόπος έκφρασης των πολιτικών αυτών είναι και τα κριτήρια επιλογής Διευθυντών Σχολικών Μονάδων. Ενδεικτικό της κρισιμότητας αλλά και του προβληματισμού της εκάστοτε κυβέρνησης είναι οι συνεχιζόμενες παρεμβάσεις και τροποποιήσεις στο επίπεδο αυτό. Από το 2010 έχουν είδη πραγματοποιηθεί τέσσερεις νομοθετικές τροποποιήσεις ενώ πρόσφατα θεσπίστηκε η πέμπτη. Η διαρκής αστάθεια στο σύστημα επιλογής αποτελεί τροχοπέδη στην εύρυθμη λειτουργία του σχολείου και στην περαιτέρω ανάπτυξή του. Παράλληλα, προκαλεί προστριβές μεταξύ των εκπαιδευτικών και της πολιτικής ηγεσίας καθώς και μεταξύ των ίδιων των εκπαιδευτικών. Οι σχολικές μονάδες, ως ανοικτά κοινωνικά συστήματα, δεν μπορούν να ερμηνευθούν στη βάση απλουστευτικών μοντέλων κι αιτιοκρατικών σχέσεων, λόγω της πολλαπλότητας των σχέσεων και των αλληλεπιδράσεών τους τόσο στο εσωτερικό όσο και με το περιβάλλον. Σκοπός – Μεθοδολογία έρευνας Ο σκοπός της συγκεκριμένης εργασίας είναι να διερευνήσει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ του συστήματος επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων (εκπαιδευτική πολιτική) και της ανάπτυξης ηγεσίας/management (σχολική ανάπτυξη) υπό το πρίσμα της θεωρίας της πολυπλοκότητας και της συστημικής προσέγγισης. Η εργασία θα αποτελείται από δύο μέρη, όπου στο πρώτο μέρος θα επιχειρηθεί θεωρητική διερεύνηση των θεματικών «Κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων» στα πλαίσια της εκπαιδευτικής πολιτικής και «Ανάπτυξη Ηγεσίας/Management» στα πλαίσια της σχολικής ανάπτυξης με ταυτόχρονη αποτύπωση του θεσμικού πλαισίου και της οργανωσιακής πραγματικότητας της σχολικής μονάδας. Στο δεύτερο μέρος θα διενεργηθεί ποιοτική έρευνα με ημιδομημένη, ατομική συνέντευξη με ερωτήσεις ανοικτού και κλειστού τύπου σε μια προσπάθεια εμπειρικής διερεύνησης του ζητήματος. Με βάση τον σκοπό της εργασίας, όπως αυτός αποτυπώθηκε παραπάνω, η έρευνα επικεντρώνεται στους παρακάτω επιμέρους στόχους: 1. Τα κριτήρια επιλογής ικανοποιούν τα κριτήρια ανάπτυξης της ηγεσίας και κατά επέκταση της σχολικής ανάπτυξης; 2. Σε ποιο βαθμό τα κριτήρια επιλογής συμβάλλουν στην ανάπτυξη της πολυπλοκότητας και κατά επέκταση της οργανωσιακής ωριμότητας της σχολικής μονάδας; 3. Πως συνδέονται τα κριτήρια επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων με τη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής; Αποτελέσματα - Συμπεράσματα Η πολυπλοκότητα των ρόλων πρέπει να αντικατοπτρίζεται σε αντίστοιχο βαθμό και στα χαρακτηριστικά των διευθυντών μέσω του συστήματος επιλογής τους. Από την ανάλυση τόσο στο νομοθετικό πλαίσιο όσο και στην εκπαιδευτική πράξη προκύπτει ότι η ανάπτυξη της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή μέσω του συστήματος επιλογής και της εκπαιδευτικής πολιτικής παρουσιάζει σημαντικές δυνατότητες βελτίωσης. Συγκεκριμένα η αντικειμενική, η κοινωνική και η τελεστική πολυπλοκότητα παρουσιάζουν ικανοποιητικό βαθμό ανάπτυξης. Ο βαθμός ανάπτυξης της χρονικής πολυπλοκότητας φαίνεται να υστερεί ενώ για την γνωσιακή πολυπλοκότητα κρίνεται ανεπαρκείς. Από την ανάλυση των αποτελεσμάτων της έρευνας και το σχετικό θεωρητικό πλαίσιο αναδεικνύονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις, ικανές να ενισχύσουν την ανάπτυξη της πολυπλοκότητας στις καθορισμένες διαστάσεις της. Συγκεκριμένα: i. Για την αντικειμενική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξης της κρίνεται αρκετά ικανοποιητικός. Παρόλα αυτά υπάρχουν δυνατότητες βελτίωσης. Η σταθερότητα του συστήματος επιλογής αναμένεται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο καθώς θα ενισχύσει το αίσθημα εμπιστοσύνης και ασφάλειας των υποψήφιων και θα τους δώσει τη δυνατότητα να εκτιμήσουν τις δυνατότητές τους και να σχεδιάσουν τον τρόπο αναβάθμισης των προσόντων τους και ανάπτυξης των χαρακτηριστικών τους. ii. Για την κοινωνική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξης της κρίνεται, επίσης, αρκετά ικανοποιητικός. Η διαδικασία της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών και ο φάκελος αξιολόγησης των διευθυντών αναμένεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενίσχυση του βαθμού διαφοροποίησης των ρόλων του διευθυντή. Μέσω της αξιολόγησης είναι δυνατή η αναβάθμιση υποκειμενικών χαρακτηριστικών των διευθυντών σε αντικειμενικά. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η διδακτική και διοικητική εμπειρία. Το ζητούμενο εδώ είναι η ανάδειξη όχι τόσο της ποσότητας όσο της ποιότητας. iii. Για την χρονική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξής της κρίνεται ελλιπής. Απαιτούνται παρεμβάσεις με στόχο την ανάπτυξη των προσδοκιών των διευθυντών και την ενίσχυση του βαθμό επίτευξης στόχων. Σημαντικό ρόλο θα διαδραματίσουν: α) η σταθερότητα του συστήματος επιλογής με τη διαμόρφωση ασφαλούς περιβάλλοντος και κλίματος εμπιστοσύνης και β) η ενίσχυση της υποστήριξης της πολιτείας μέσω παροχών (αμοιβές, επιμορφώσεις) και πρόσληψης βοηθητικού προσωπικού. Επίσης, εξίσου σημαντική για το μέλλον είναι δυνατότητα αναβάθμισης του συστήματος επιλογής διευθυντών σε αναλογία με διεθνή πρότυπα με στόχο την επίτευξη του μεγαλύτερου βαθμού ταύτισης μεταξύ αναγκών και απαιτήσεων των σχολικών μονάδων και προσόντων και χαρακτηριστικών των τοποθετημένων διευθυντών (jobdescription και jobspecification). Μια αλλαγή ικανή να οδηγήσει σε ενίσχυση των προσδοκιών και σε περιορισμό του χρόνου προσαρμογής στο νέο περιβάλλον. iv. Για την τελεστική πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξής της κρίνεται ικανοποιητικός. Παρόλα αυτά δύναται να ενισχυθεί μέσω της διαδικασίας αξιολόγησης καθώς αναμένεται να αυξηθεί η αντικειμενικότητα των προσόντων και άρα και η αυθεντικότητα των χαρακτηριστικών των διευθυντών. Κατά τον ίδιο τρόπο θα επηρεάσει θετικά την ανάπτυξη της πολυπλοκότητας και η εμπλοκή στην διαδικασία επιλογής μιας ανεξάρτητης αρχής όπως το Α.Σ.Ε.Π. v. Για την γνωσιακή πολυπλοκότητα: Ο βαθμός ανάπτυξή της κρίνεται ανεπαρκείς και για το λόγο αυτό επιβάλλεται να γίνουν σημαντικά βήματα προς την κατεύθυνση αυτή. Η ικανότητα μάθησης, η ανάπτυξη αυτογνωσίας και η δυνατότητα αυτοβελτίωσης είναι μεν στοιχεία της εσωτερικής παρακίνησης συνδέονται όμως άμεσα και με την εκπαιδευτική πολιτική. Ο μεγαλύτερος βαθμός αυτονομίας των σχολικών μονάδων, που δρομολογείται στο μέλλον, προϋποθέτει την ανάπτυξη ανάλογων χαρακτηριστικών του διευθυντή. Προς την κατεύθυνση αυτή απαιτούνται: α) προσπάθειες συνεχούς επιμόρφωσης μέσω σεμιναρίων, ημερίδων και συναντήσεων ανταλλαγής απόψεων σε θέματα σχετικά με την διοίκηση σχολικών μονάδων, β) πρωτοβουλίες για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την αύξηση του ποιοτικού χρόνου εργασίας των διευθυντών και γ) η ενισχυμένη μοριοδότηση σπουδών και επιμορφώσεων σε θέματα διοίκησης, σχεδιασμού και ανάπτυξης σχολικών μονάδων. Προτάσεις Με την παρούσα εργασία επιχειρήθηκε η κατανόηση και η ανάλυση της ανάπτυξης της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή και σε αυτό έγκειται και η πρωτοτυπίας της. Σαφώς επιδέχεται αλλαγές και βελτιώσεις, αποτελεί όμως έναν οδηγό – πρότυπο για μελλοντικές σχετικές προσεγγίσεις. Σε ότι αφορά τις προτάσεις για περαιτέρω έρευνα προτείνεται: i. Η διενέργεια της έρευνας σε μεγαλύτερο δείγμα υποκειμένων και σε αστικά κέντρα. Οι απόψεις των διευθυντών είναι πιθανόν να διαφοροποιούνται σημαντικά σε σχέση με αυτά της παρούσας εργασίας καθώς οι διαπροσωπικές σχέσεις που αναπτύσσονται σε μικρές κοινωνίες επηρεάζουν τα δεδομένα της έρευνας. ii. Η διενέργεια έρευνας για την διερεύνηση του βαθμού ανάπτυξης της πολυπλοκότητας των χαρακτηριστικών του διευθυντή μέσω της νομοθεσίας σε θέματα που σχετίζονται με το θεσμό του διευθυντή σχολικής μονάδας, (Α/θμιας, Β/βαθμιας) πέραν του συστήματος επιλογής. Δηλαδή σε νόμους, διατάγματα και εγκυκλίους που σχετίζονται με θέματα υλικοτεχνικής υποστήριξης, επιμόρφωσης και παροχών και αφορούν τη θέση του διευθυντή. iii. Η διενέργεια της έρευνας σε ιδιωτικά σχολεία και κολέγια στα οποία συνήθως διευθυντής είναι ο επιχειρηματίας – ιδιοκτήτης με αποτέλεσμα να ασκεί και οικονομική διαχείριση. Από την έρευνα αυτή είναι δυνατόν να προκύψουν σημαντικά συγκριτικά δεδομένα ιδιαίτερα σε θέματα αυτονομίας που αναμένεται να απασχολήσει στο μέλλον και την δημόσια εκπαίδευση. iv. Τέλος θα ήταν σημαντικό να επαναληφθεί η παρούσα έρευνα στο μέλλον ώστε να επανεκτιμηθούν τα δεδομένα και τα συμπεράσματα, μετά την εφαρμογή του νέου νόμου. Μετά από ένα εύλογο χρονικό διάστημα θα είναι δυνατό να αποτυπωθούν τόσο στα χαρακτηριστικά του διευθυντή όσο και στις απόψεις των διευθυντών τα αποτελέσματα του νέου συστήματος επιλογής ενώ συγχρόνως θα έχει ωριμάσει και η “ιδέα” της αξιολόγησης. Education policy, as it has been shaped in recent years, is characterized by a lack of participation, especially at higher levels of decision-making. Limited information and feedback and lack of communication. widen the gap between educational policy and school reality and create conditions of alienation. This intensifies the “resistance” of schools to change, precisely because of their difficulty to understand the way they wish to change. One way of expressing these policies is the criteria of selection of School Principals. Indicative of the criticality but also of the concern of the respective government are the ongoing interventions and changes at this level. Since 2010, four legislative amendments have been made, while the fifth was recently introduced. Constant instability in the selection system is an obstacle to the smooth operation of the school and its further development. At the same time, it causes disagreements between teachers and the political leadership as well as between the teachers themselves. School units, as open social systems, cannot be interpreted on the basis of simplistic models and causal relationships, due to the multiplicity of relationships and their interactions both inside the school unit and with the community. Purpose and research methodologies The purpose of this research is to investigate the interactions between the selection system of school principals (educational policy) and leadership development / management (school development) in the light of the theory of complexity and systemic approach. The research consists of two parts, where the first part attempts a theoretical investigation of the thematic "Criteria for the selection of school principals" in the context of educational policy and "Leadership Development / Management" in the context of school development with a simultaneous reflection of the institutional framework and organizational reality of the school unit. In the second part, a qualitative research is conducted with a semi-structured, individual interview with open-ended and closed-ended questions in an effort to empirically investigate the issue. Based on the purpose of the research, as described above, the following research questions are formed: 1. Do the selection criteria meet the criteria for leadership development and consequently school development? 2. Do the selection criteria affect the role of the leader in the school unit? 3. To what extent do the selection criteria contribute to the development of the complexity and consequently to the organizational maturity of the school unit? 4. How do the criteria for selecting school principals relate to the formulation of educational policy? Results and conclusions The complexity of the roles must be reflected to a corresponding degree in the characteristics of the managers through their selection system. The analysis in both the legislative framework and the educational practice reveals that the development of the complexity of the director’s characteristics through the selection system and the educational policy presents significant possibilities for improvement. In particular, the objective, social and operational complexity show a satisfactory degree of development. The degree of development of temporal complexity seems to lag behind while for cognitive complexity it is considered insufficient. From the analysis of the research results and the relevant theoretical framework, specific interventions emerge, capable of enhancing the development of complexity in its defined dimensions. Specifically: I. For the objective complexity: The degree of its development is considered quite satisfactory. However, there is room for improvement. The stability of the selection system is expected to play a key role as it will enhance the candidates' sense of trust and security and enable them to assess their capabilities and plan how to upgrade their qualifications and develop their characteristics, II. For social complexity: Its degree of development is also considered quite satisfactory. The teacher evaluation process and the principal evaluation portfolio are expected to play an important role in enhancing the degree of differentiation of principal roles. Through evaluation it is possible to upgrade the subjective characteristics of managers to objective ones. A typical example is the teaching and administrative experience. What is required here is to highlight not so much the quantity as the quality. III. For temporal complexity: The degree of development is considered incomplete. Interventions are needed to develop the expectations of managers and enhance the degree of achievement of goals. An important role will be played by: a) the stability of the selection system by creating a safe environment and climate of trust and b) the strengthening of state support through benefits (remuneration, training) and the recruitment of support staff. Equally important for the future is the possibility of upgrading the system of selection of principals in proportion to international standards in order to achieve the greatest degree of identification between the needs and requirements of schools and the qualifications and characteristics of principals (jobdescription and jobpecification). A change capable of boosting expectations and reducing adaptation time to the new environment. IV. For the operational complexity: The degree of its development is considered satisfactory. Nevertheless, it can be strengthened through the evaluation process as it is expected to increase the objectivity of the qualifications and therefore the authenticity of the characteristics of the principals. In the same way it will positively affect the development of complexity and the involvement in the selection process of an independent authority such as Α.Σ.Ε.Π. V. For the cognitive complexity: The degree of its development is considered insufficient and for this reason it is necessary to take important steps in this direction. The ability to learn, the development of self-knowledge and the possibility of self-improvement are elements of internal motivation, but they are also directly related to educational policy. The greater degree of autonomy of the school units, which is launched in the future, presupposes the development of similar characteristics of the principal. This requires: a) continuous training efforts through seminars, workshops and exchange meetings on issues related to school management, b) initiatives to reduce bureaucracy and increase the quality of working time of principals and c) enhanced scoring of studies and trainings in matters of administration, planning and development of school units. Proposals Main goal of the present work was the understanding and the analysis of the development of the complexity of the principal’s characteristics and in this lies its originality. It is clearly open to change and improvement, although it consists a model guide for future approaches. Regarding the proposals for further research, it is proposed: I. Conducting research on a larger sample of subjects and in urban centers. Principals' views are likely to differ significantly from those in the present work as interpersonal relationships that develop in small societies may influence research data. II. Conducting research to investigate the degree of development of the complexity of the principal’s characteristics through the legislation on issues related to the institution of the school principal, (primary / secondary education) in addition to the selection system. That is, in laws, decrees and circulars related to issues of logistical support, training and benefits concerning the position of principal. III. Conducting research in private schools and colleges in which the director is usually the businessman - owner, as a result of which he also exercises financial management. From this research it is possible to emerge important comparative data especially in matters of autonomy that are expected to occupy in the future the public education. IV. Finally, it would be important to repeat the current research in the future in order to re-evaluate the data and conclusions, after the implementation of the new law. After a reasonable period of time, it will be possible to capture the results of the new selection system both in the characteristics of the principal and in the views of the principals, while at the same time the "idea" of the evaluation will have matured. 2023-02-02T13:53:50Z 2023-02-02T13:53:50Z 2022-06-11 http://hdl.handle.net/11610/24655 el_GR Αναφορά Δημιουργού - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ 132 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle σχολική ηγεσία
σχολική ανάπτυξη
κριτήρια επιλογής διευθυντών
school leadership
school development
criteria for selecting principals
School principals--Selection and appointment
School administrators
Employee selection
School management and organization
Παναγιωτίδης, Παναγιώτης
Panagiotidis, Panagiotis
Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title_full Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title_fullStr Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title_full_unstemmed Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title_short Σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management: το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β/θμια εκπαίδευση: μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
title_sort σχολική ανάπτυξη ως ανάπτυξη ηγεσίας και management το παράδειγμα της επιλογής διευθυντών σχολικών μονάδων στη β θμια εκπαίδευση μια προσέγγιση υπό την οπτική των θεωριών πολυπλοκότητας
topic σχολική ηγεσία
σχολική ανάπτυξη
κριτήρια επιλογής διευθυντών
school leadership
school development
criteria for selecting principals
School principals--Selection and appointment
School administrators
Employee selection
School management and organization
url http://hdl.handle.net/11610/24655
work_keys_str_mv AT panagiōtidēspanagiōtēs scholikēanaptyxēōsanaptyxēēgesiaskaimanagementtoparadeigmatēsepilogēsdieuthyntōnscholikōnmonadōnstēbthmiaekpaideusēmiaprosengisēypotēnoptikētōntheōriōnpolyplokotētas
AT panagiotidispanagiotis scholikēanaptyxēōsanaptyxēēgesiaskaimanagementtoparadeigmatēsepilogēsdieuthyntōnscholikōnmonadōnstēbthmiaekpaideusēmiaprosengisēypotēnoptikētōntheōriōnpolyplokotētas
AT panagiōtidēspanagiōtēs schooldevelopmentasleadershipandmanagementdevelopmenttheexampleoftheselectionofschoolprincipalsinsecondaryeducationanapproachfromthepointofviewofcomplexitytheories
AT panagiotidispanagiotis schooldevelopmentasleadershipandmanagementdevelopmenttheexampleoftheselectionofschoolprincipalsinsecondaryeducationanapproachfromthepointofviewofcomplexitytheories