| _version_ |
1828461817921273856
|
| author |
Τουσίμτση, Πολυξένη
|
| author2 |
Οικονομάκου, Μαριάνθη
|
| author_facet |
Οικονομάκου, Μαριάνθη
Τουσίμτση, Πολυξένη
|
| author_sort |
Τουσίμτση, Πολυξένη
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Σκοπό της παρούσας εργασίας συνιστά η δημιουργία ενδεικτικών προτάσεων για τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε μεικτές τάξεις της Στ’ δημοτικού, οι οποίες επιδιώκουν να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής στάσης των μαθητών/τριών απέναντι στα κείμενα και παράλληλα να τους/τις ευαισθητοποιήσουν ως προς το κοινωνικό φαινόμενο του φυλετικού ρατσισμού. Πιο συγκεκριμένα, για τον διδακτικό σχεδιασμό αξιοποιήθηκαν πολυτροπικά κείμενα μαζικής κουλτούρας (βιωματικές αφηγήσεις, άρθρα γνώμης, αφίσα, διαφήμιση), που αρχικά αναλύθηκαν με βάση τη Συστημική Λειτουργική Γραμματική (Halliday, 1985) και τους τέσσερις άξονες προσέγγισης του κριτικού γραμματισμού (Ντίνας & Γώτη 2016), προκειμένου να εξεταστούν οι γλωσσικοί μηχανισμοί με τους οποίους δομείται η κοινωνική πραγματικότητα σε καθένα από αυτά. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι διδακτικές προτάσεις, οι οποίες διέπονται από τις αρχές του κριτικού γραμματισμού (Freire 1972) και των πολυγραμματισμών (Kalantzis & Cope 2001). Μέσω της προσέγγισης των κειμένων υπό το πρίσμα των παραπάνω θεωρητικών αρχών, οι μαθητές/τριες καλούνται να συνειδητοποιήσουν τον ρόλο των γλωσσικών και σημειωτικών πόρων στην κατασκευή νοημάτων που απηχούν συγκεκριμένες ιδεολογίες, στάσεις και σχέσεις εξουσίας, ώστε να αναπτύξουν κριτική γλωσσική επίγνωση.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24426
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2022
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-244262022-12-13T11:52:43Z Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών Τουσίμτση, Πολυξένη Οικονομάκου, Μαριάνθη κριτική ανάλυση λόγου κριτικός γραμματισμός πολυγραμματισμοί critical discourse analysis critical literacy multiplications Multicultural education Education, Primary Literacy--Study and teaching Language acquiusition Σκοπό της παρούσας εργασίας συνιστά η δημιουργία ενδεικτικών προτάσεων για τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε μεικτές τάξεις της Στ’ δημοτικού, οι οποίες επιδιώκουν να συμβάλλουν στην καλλιέργεια της κριτικής στάσης των μαθητών/τριών απέναντι στα κείμενα και παράλληλα να τους/τις ευαισθητοποιήσουν ως προς το κοινωνικό φαινόμενο του φυλετικού ρατσισμού. Πιο συγκεκριμένα, για τον διδακτικό σχεδιασμό αξιοποιήθηκαν πολυτροπικά κείμενα μαζικής κουλτούρας (βιωματικές αφηγήσεις, άρθρα γνώμης, αφίσα, διαφήμιση), που αρχικά αναλύθηκαν με βάση τη Συστημική Λειτουργική Γραμματική (Halliday, 1985) και τους τέσσερις άξονες προσέγγισης του κριτικού γραμματισμού (Ντίνας & Γώτη 2016), προκειμένου να εξεταστούν οι γλωσσικοί μηχανισμοί με τους οποίους δομείται η κοινωνική πραγματικότητα σε καθένα από αυτά. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι διδακτικές προτάσεις, οι οποίες διέπονται από τις αρχές του κριτικού γραμματισμού (Freire 1972) και των πολυγραμματισμών (Kalantzis & Cope 2001). Μέσω της προσέγγισης των κειμένων υπό το πρίσμα των παραπάνω θεωρητικών αρχών, οι μαθητές/τριες καλούνται να συνειδητοποιήσουν τον ρόλο των γλωσσικών και σημειωτικών πόρων στην κατασκευή νοημάτων που απηχούν συγκεκριμένες ιδεολογίες, στάσεις και σχέσεις εξουσίας, ώστε να αναπτύξουν κριτική γλωσσική επίγνωση. ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ ΠΕΡΙΛΗΨΗ………………………………………………………....………3 Συντομογραφίες και ακρωνύμια…………………………………….…….5 Περιεχόμενα………………………………...…………………………....…6 Ευχαριστίες……………………………………………………...………….9 Εισαγωγή………………………………………………………….....……10 Α’ ΜΕΡΟΣ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ……………………........……12 Κεφάλαιο 1ο: Σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας……………………….…..………...…....................................12 1.1. Βασικές αρχές για τη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας..…12 1.1.1. Η επικοινωνιακή προσέγγιση στη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας…………………………………..............................................…12 1.1.2. Η ομαδοσυνεργατική προσέγγιση στη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας………………………………..............................................……15 1.1.3. Η εστίαση στον τύπο………………………………….....………17 1.1.4. Διαφοροποιημένη διδασκαλία και δίγλωσσοι μαθητές…….….18 Κεφάλαιο 2ο: Θεωρίες γραμματισμού και διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας…………………………………………................................……22 2.1. Η έννοια του γραμματισμού στη διαπολιτισμική εκπαίδευση……...22 2.2. Η παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού……………………...….25 2.3. Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών………………………….....27 Κεφάλαιο 3ο: Σύγχρονες κοινωνιογλωσσικές προσεγγίσεις…….......….31 3.1. Η κριτική ανάλυση λόγου στη γλωσσική διδασκαλία…………….....31 3.2. Η Συστημική Λειτουργική Γραμματική του Halliday…………..….34 3.3. Οι τέσσερις άξονες προσέγγισης του κειμένου του κριτικού γραμματισμού……………………………………………...…..............……38 Κεφάλαιο 4ο: Η διδασκαλία της ελληνικής στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση……………………………………………………...…...........…41 4.1. Προγράμματα Σπουδών για τη διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στο Δημοτικό Σχολείο………………………………....................................................…..41 4.2. Το Πρόγραμμα Σπουδών για τη διδασκαλία της ελληνικής ως δεύτερης/ξένης γλώσσας στην Πρωτοβάθμια εκπαίδευση…….…............................................................43 Β’ ΜΕΡΟΣ: ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ................................................45 Κεφάλαιο 5ο: Μεθοδολογία έρευνας……………………………..........…...45 5.1. Στόχοι της έρευνας και ερευνητικά ερωτήματα……………….....……45 5.2. Η επιλογή του εκπαιδευτικού υλικού και η συμβατότητά του με τα ΠΣ…………………………………………………………………..................46 5.3. Διδακτικές αρχές των διδακτικών προτάσεων……………………......49 5.4. Εκπαιδευτικό υλικό: Kριτικές παρατηρήσεις με βάση τη ΣΓΛ και τους τέσσερις άξονες του κριτικού γραμματισμού……………...…....................................................51 5.4.1. Κειμενική ανάλυση: «Οι σχέσεις που δημιουργούμε είναι πολύ πιο δυνατές από οτιδήποτε»……………………………...….................................................52 5.4.2. Κειμενική ανάλυση: «Οι διακρίσεις “ανθίζουν” πάνω στην ανέχεια»……………………………………………………….......................57 5.4.3. Κειμενική ανάλυση: «Ναι, είμαστε ρατσιστές-Τέλος στα προσχήματα»…………………………………………………......................62 5.4.4. Κειμενική ανάλυση: «Όταν οι Έλληνες μετανάστες έπεφταν θύματα ρατσισμού και αντιμετωπίζονταν ως απόκληροι»……....................................................70 5.4.5. Κειμενική ανάλυση: Διαφήμιση «Stop mind boarders»….....…….77 5.4.6. Κειμενική ανάλυση: Αφίσα της κίνησης «Απελάστε τον ρατσισμό»…………………………………………………....................……81 Κεφάλαιο 6ο: Παρουσίαση διδακτικών προτάσεων.................................86 6.1. Πρώτη διδακτική πρόταση για τη Στ’ τάξη……………………......…..87 6.1.1. Τοποθετημένη πρακτική……………………………………......….87 6.1.2. Ανοιχτή διδασκαλία………………………………………….......…89 6.1.3. Κριτική πλαισίωση……………………………………………........95 6.1.4. Μετασχηματισμένη πρακτική………………………………......…96 6.2. Δεύτερη διδακτική πρόταση για τη Στ΄ τάξη…………………....……98 6.2.1. Τοποθετημένη πρακτική……………………………………....….98 6.2.2. Ανοιχτή διδασκαλία……………………………………….......…101 6.2.3. Κριτική πλαισίωση…………………………………………........108 6.2.4. Μετασχηματισμένη πρακτική…………………………...…...…110 Κεφάλαιο 7ο: Συμπεράσματα………………………………………........112 Βιβλιογραφία…………………………………………………………........122 Παράρτημα Α: Υλικό εργασίας……………………………………….......136 Παράρτημα Β: Φύλλα εργασίας…………………………………….....…147 2022-12-12T11:53:05Z 2022-12-12T11:53:05Z 2022-02 http://hdl.handle.net/11610/24426 el_GR Default License 178 σ. application/pdf Ρόδος
|
| spellingShingle |
κριτική ανάλυση λόγου
κριτικός γραμματισμός
πολυγραμματισμοί
critical discourse analysis
critical literacy
multiplications
Multicultural education
Education, Primary
Literacy--Study and teaching
Language acquiusition
Τουσίμτση, Πολυξένη
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title |
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title_full |
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title_fullStr |
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title_full_unstemmed |
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title_short |
Η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού: διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| title_sort |
η διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος σε γλωσσικά και πολιτισμικά μεικτές τάξεις του δημοτικού διδακτικές προτάσεις με άξονα την παιδαγωγική του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών
|
| topic |
κριτική ανάλυση λόγου
κριτικός γραμματισμός
πολυγραμματισμοί
critical discourse analysis
critical literacy
multiplications
Multicultural education
Education, Primary
Literacy--Study and teaching
Language acquiusition
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/24426
|
| work_keys_str_mv |
AT tousimtsēpolyxenē ēdidaskaliatouglōssikoumathēmatosseglōssikakaipolitismikameiktestaxeistoudēmotikoudidaktikesprotaseismeaxonatēnpaidagōgikētoukritikougrammatismoukaitōnpolygrammatismōn
|