Έρευνα-δράσης για την αξιολόγηση της χρήσης της επαυξημένης πραγματικότητας σε παιδιά με διαταραχή ελλειμματικής προσοχής / υπερκινητικότητα (ΔΕΠ/Υ)

Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και τα επιτεύγματα της σημερινής πραγματικότητας, δεν αφήνουν περιθώρια στην εκπαίδευση να παραμένει στάσιμη, αφού αυτή η τεχνολογική πρόοδος επηρεάζει σημαντικά τις διδακτικές προσεγγίσεις (Hurd, 2000 · Keane, Lang & Pilgrim, 2012). Συνεπώς, δικαιολογημένα επι...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Τσιαβός, Παναγιώτης
Other Authors: Σοφός, Αλιβίζος
Language:el_GR
Published: 2022
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/22773
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις και τα επιτεύγματα της σημερινής πραγματικότητας, δεν αφήνουν περιθώρια στην εκπαίδευση να παραμένει στάσιμη, αφού αυτή η τεχνολογική πρόοδος επηρεάζει σημαντικά τις διδακτικές προσεγγίσεις (Hurd, 2000 · Keane, Lang & Pilgrim, 2012). Συνεπώς, δικαιολογημένα επιχειρείται η ενσωμάτωσή τους στη σύγχρονη εκπαιδευτική διαδικασία, πάντα προς όφελος των μαθητών/-ριών, για την επίτευξη αποτελεσματικότερης μάθησης. Για να προκύπτει ουσιαστική γνώση, θεωρείται αναγκαίο να εφαρμόζονται οι κατάλληλες διδακτικές μέθοδοι, εμπλουτισμένες με εμπράγματες εμπειρίες και τακτική πρακτική εξάσκηση (Φωκίδης & Τσολακίδης, 2008), όπως άλλωστε αναφέρεται στις υπάρχουσες θεωρίες μάθησης της γνωστικής προσέγγισης της επεξεργασίας των πληροφοριών, του Piaget, του Vygotsky κ.ά. Βέβαια, συχνά το ζήτημα της εξάσκησης αντιμετωπίζει σημαντικές πρακτικές δυσκολίες, υπερβολικού κόστους του εξοπλισμού, έλλειψης χρόνου ή χώρου, μεγάλης απόστασης ή επικίνδυνης προσέγγισης κ.ά. με αποτέλεσμα συχνά να μην παρέχεται η ευκαιρία για την απόκτηση εμπράγματων εμπειριών. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αξιοποίηση της τεχνολογίας στην εκπαιδευτική διαδικασία, μπορεί να συμβάλλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση των προαναφερόμενων πρακτικών δυσχερειών, αφού χρησιμοποιώντας ποικίλα προγράμματα προσομοίωσης μπορούμε να δώσουμε στους/στις μαθητές/-ήτριες την εντύπωση πραγματικής παρουσίας τους στο περιβάλλον που παρουσιάζουν αυτά τα προγράμματα, χάρη στα τρισδιάστατα γραφικά τους. Επιπλέον, η πανταχού παρούσα μάθηση (Yahya et al., 2010), η χωρίς όρια μάθηση (Wong & Looi, 2011), η κινητή μάθηση (Shuler et al., 2012 · Karsenti, & Fievez, 2013) και η κινητή μάθηση του εδώ και τώρα (Martin & Ertzberger, 2013), γίνονται πλέον όλο και περισσότερο πράξη, λόγω της εύκολης πρόσβασης σε έξυπνα κινητά τηλέφωνα (smartphones) και ταμπλέτες (tablets), αλλάζοντας σημαντικά τη μαθησιακή διαδικασία και επιτρέποντας την απόκτηση ποικίλων εμπειριών, που ίσως ήταν αδύνατον να βιώσουν οι μαθητές/-ήτριες στην καθημερινή ζωή τους, με σημαντικό όφελος για την εκπαιδευτική και μαθησιακή διαδικασία. Στην εργασία αυτή πρόκειται να μελετήσουμε την επαυξημένη πραγματικότητα (Augmented Reality), η οποία αποτελεί μία από τις εκδοχές των προαναφερόμενων προγραμμάτων. Θα ερευνήσουμε, μέσω βιβλιογραφικής ανασκόπησης, εάν μπορεί να εφαρμοστεί στη σύγχρονη σχολική πραγματικότητα, εάν υπάρχουν επιστημονικά ερευνημένες προτάσεις αξιοποίησής της στην εκπαίδευση και τα αποτελέσματα αυτών των εφαρμογών, στη γενική και στην ειδική αγωγή και εκπαίδευση, καθώς, στην έρευνα-δράση μας, πρόκειται να αξιοποιηθεί σε παιδιά με ΔΕΠ/Υ. Η ΔΕΠ/Υ απασχολεί τα τελευταία τριάντα χρόνια, περισσότερο από κάθε άλλη αναπτυξιακή διαταραχή, τους ειδικούς της ψυχικής υγείας, τους εκπαιδευτικούς και πολλούς γονείς, λόγω της επίδρασης που ασκεί τόσο στη συμπεριφορά όσο και στη μάθηση. Η διαταραχή σχετίζεται με ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων συμπεριφοράς, που στην πιο ήπια εκδοχή της μπορεί να έχουν μορφές απλής εναντίωσης ή αντιδραστικότητας, ενώ σε δυσκολότερες περιπτώσεις μπορεί να οδηγούν μέχρι την επιθετικότητα, την αντικοινωνικότητα ή ακόμα και την παραβατικότητα. Τα προβλήματα αυτά εκδηλώνονται σε όλες τις ηλικίες, ξεκινώντας από την προσχολική και φτάνοντας μέχρι και την ενηλικίωση, συμβάλλοντας περισσότερο επιβαρυντικά στη λειτουργικότητα του ατόμου, πέραν των βασικών συμπτωμάτων της ΔΕΠ/Υ. Ένας άλλος τομέας, στον οποίο εμφανίζονται σημαντικές δυσκολίες στα παιδιά με ΔΕΠ/Υ, είναι αυτός της εκπαίδευσης, γι’ αυτό και είναι συχνό φαινόμενο οι γονείς τους να απευθύνονται για βοήθεια σε ειδικούς όταν πλέον τα παιδιά τους βρίσκονται στη σχολική ηλικία και αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες, ενώ τα διάφορα συμπτώματα που εμφανίζονται κατά την προσχολική ηλικία συχνά αποδίδονται στη νεαρή ηλικία του παιδιού ή στην ανωριμότητά του και κατά συνέπεια αγνοούνται. Στην εργασία μας, θα πραγματοποιήσουμε μία σύντομη ιστορική ανασκόπηση της ΔΕΠ/Υ και θα αναφερθούμε στο ζήτημα του ορισμού της και στους πιθανούς παράγοντες που την προκαλούν. Θα αναφερθούμε στη συμπτωματολογία της και στα βασικά χαρακτηριστικά της ΔΕΠ/Υ σε κάθε ηλικία ξεχωριστά, δηλαδή στις πρώιμες ενδείξεις της βρεφικής ηλικίας και στις ενδείξεις τη νηπιακής, της σχολικής, της εφηβείας αλλά και της ενηλικίωσης του ατόμου, στους διάφορους τύπους των ατόμων με ΔΕΠ/Υ και στους τρόπους και τις μεθόδους διάγνωσης της ΔΕΠ/Υ. Θα ακολουθήσει η παρουσίαση διαφόρων τρόπων παρέμβασης για τον αποτελεσματικότερο χειρισμό των ατόμων με ΔΕΠ/Υ. Στη συνέχεια θα αναφερθούμε στη μέθοδο της έρευνας-δράσης, την οποία θα εφαρμόσουμε στα πλαίσια αυτής της εργασίας, όσον αφορά στην αξιοποίηση της επαυξημένης πραγματικότητας σε παιδιά με ΔΕΠ/Υ. Η έρευνα-δράσης χρησιμοποιείται στην εκπαίδευση, από εκπαιδευτικούς που στοχεύουν στη βελτίωση της διδασκαλίας τους ή στην αντιμετώπιση μιας προβληματικής κατάστασης. Εκπαιδευτικοί από όλο τον κόσμο την έχουν χρησιμοποιήσει ως μέρος της διδασκαλίας και της έρευνά τους, διότι αφενός ωφελεί τους/τις ίδιους/ίδιες, αφετέρου βοηθάει τους/τις μαθητές/-ήτριες στη διδασκαλία και τη μάθησή τους, ικανοποιεί την ανάγκη της εκπαίδευσης και επιτρέπει τη συνέχεια της έρευνας μέσω της κυκλικής διαδικασίας της. Στο ερευνητικό μέρος θα ασχοληθούμε με την αξιοποίηση της επαυξημένης πραγματικότητας σε παιδιά με ΔΕΠ/Υ, προκειμένου να αντιμετωπίσουμε τις προβληματικές καταστάσεις που προκύπτουν λόγω των συμπτωμάτων αυτής της διαταραχής, πρώτα στο σχολικό περιβάλλον και στη συνέχεια στο σπίτι τους, κατά τη φάση της μελέτης και της προετοιμασίας για την επόμενη σχολική ημέρα.