| description |
Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη έχει υποδεχθεί εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες, με τις συνθήκες που επικρατούν στις χώρες προέλευσης αλλά και τις αντίστοιχες στις χώρες υποδοχής να αποτελούν τους παράγοντες που ωθούν ή έλκουν τους πληθυσμούς. Η σταδιακή μετατροπή των χωρών της Ε.Ε σε χώρες υποδοχής έχει αναδείξει τη διαχείριση της μεταναστευτικής εισροής ως ένα κοινό πρόβλημα στις ατζέντες των κρατών – μελών. Ωστόσο, αυτό που συστηματικά παραβλέπεται είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις κυρίως σε κοινωνίες και περιβάλλοντα με μικρή ικανότητα απορρόφησης και διαχείρισης των μεταναστών.
Η Ελλάδα με τη σειρά της μοιραία ενεπλάκη, ευρισκόμενη στον άξονα κίνησης προς την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, με την υφιστάμενη οικονομική κρίση στη χώρα και την αδυναμία συντονισμού της Ε.Ε όμως να μην ευνοεί τη διαχείριση του φαινομένου. Σε αυτή την βάση, σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων του μεταναστευτικού ζητήματος για την Ρόδο.
Για την πληρέστερη προσέγγιση του ζητήματος, πραγματοποιήθηκαν παράλληλα τρείς έρευνες. Η βιβλιογραφική, η εμπειρική ποσοτική και η ποιοτική. Βασιζόμενοι σε βιβλιογραφική ανασκόπηση, πηγών και εκθέσεων κυβερνητικών και διεθνών θεσμών, ανάλυση τύπου (ΜΜΕ), αναζήτηση πηγών και στατιστικών στοιχείων, επιχειρήσαμε να παρουσιάσουμε το φαινόμενο των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα στην Ευρώπη και κυρίως στην Ελλάδα. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι αν και η ένταση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών διαφοροποιείται χρονικά, αυτό που παραμένει σταθερό και αναλλοίωτο είναι οι λόγοι που τις προκαλούν και οι οποίοι είναι κοινοί παγκοσμίως. Ο μετανάστης – πρόσφυγας ωθείται να φύγει από τη χώρα του ή έλκεται από τρίτες χώρες, με το βαθμός έλξης – απώθησης να είναι το στοιχείο που καθορίζει το “πόσο μακριά” από την πατρίδα του μπορεί να τον οδηγήσει. Αναμφισβήτητα οι επιπτώσεις της μετακίνησης πληθυσμών δεν περιορίζονται στη χώρα προέλευσης, της οποίας ο πληθυσμός μειώνεται, αλλά και στη χώρα υποδοχής που πολλές φορές δεν είναι ούτε ικανή, ούτε πρόθυμη, ούτε προετοιμασμένη να τους υποδεχθεί. Σε καμιά περίπτωση όμως οι επιπτώσεις στη χώρα υποδοχής δεν είναι μόνο αρνητικές ή δε μπορούν υπό προϋποθέσεις να γίνουν και θετικές.
Μέσω της εμπειρικής ποσοτικής έρευνας αλλά και της ποιοτικής των δομημένων συνεντεύξεων, έγινε προσπάθεια να αναδειχθούν οι διαστάσεις του φαινομένου της μετανάστευσης στη Ρόδο, με την ευρεία έννοια του όρου, και να αποτυπωθούν οι απόψεις των μονίμων κατοίκων με την πραγματοποίηση πρωτογενούς έρευνας σε στρωματοποιημένο δείγμα 82 Ροδιτών και πέντε εκπροσώπων Φορέων της παιδείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, υγείας και οικονομίας. Η επεξεργασία των απαντήσεων κατέδειξε ότι υπάρχει διαφοροποίηση στις απόψεις καθώς η πλειοψηφία των Ροδίων αντιλαμβάνεται την εγκατάσταση προσφύγων και μεταναστών στο νησί ως απειλή κυρίως με όρους οικονομίας ενώ μικρότερος είναι ο αριθμός εκείνων που θεωρεί ότι η θρησκεία και διαφορετική κουλτούρα των προσφύγων και μεταναστών επηρεάζουν την κοινωνική ισορροπία ή ακόμα και το έθνος και τη θρησκεία. Εξίσου όμως ανήσυχοι παρουσιάζονται οι Ροδίτες αναφορικά με την ετοιμότητα των Φορέων καθώς, σύμφωνα με τις απαντήσεις, φάνηκαν μάλλον ανεπαρκείς, τόσο σε επίπεδο κοινωνικής προετοιμασίας όσο και από πλευράς νομοθεσίας, και όποια θετική ανταπόκριση ως τώρα έγινε ιδία πρωτοβουλία χωρίς κάποια κρατική ή ευρωπαϊκή βοήθεια και προγραμματισμό. Τέλος αν κάτι πρέπει να καταδειχθεί είναι το ηθικό δίλημμα με το οποίο φαίνεται να βρίσκονται αντιμέτωποι οι Ροδίτες και το οποίο τεκμαίρεται από τις οξύμωρες απαντήσεις που δίνουν όταν αφενός αποδέχονται ότι είναι δίκαια και επιτακτική η κατανομή των προσφύγων και μεταναστών ανά τη χώρα αφετέρου όμως αναγνωρίζουν ταυτόχρονα πως κάτι τέτοιο θα επηρεάσει αρνητικά την κοινωνική ισορροπία της Ρόδου αλλά κυρίως τον τουρισμό και την οικονομία.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη εργασία αποδεικνύει ότι οι παραπάνω ανησυχίες αντικρούονται από έρευνες που επικεντρώνονται στις θετικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της μετανάστευσης στην οικονομία, ειδικά όταν εκείνη συνδεθεί με τους αναπτυξιακούς στόχους και την αειφορία. Αντίστοιχα, οι καταγεγραμμένες “καλές πρακτικές” αναφορικά με την μετανάστευση, που έχουν εφαρμοστεί από ευρωπαϊκές χώρες (Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Πορτογαλία) αλλά και μεμονωμένες προσπάθειες εντός της Ελλάδας, αποδεδειγμένα μπορούν να αμβλύνουν τις ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες για την κοινωνία της Ρόδου. Σε κάθε περίπτωση όμως θα πρέπει στη διαδικασία απορρόφησης των προσφύγων και μεταναστών να εμπλακούν όχι μόνο όλοι οι τοπικοί φορείς (επαγγελματικοί και επιστημονικοί, οι ΟΤΑ και η τοπική κοινωνία) αλλά και οι ίδιοι οι πρόσφυγες και μετανάστες οι οποίοι έχουν ευθύνη για την ένταξή τους και προσφορά στην κοινωνία που τους υποδέχεται.
Συμπερασματικά, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, με στρατηγική και σωστό συντονισμό υπάρχει δυνατότητα ομαλής και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης μεταναστευτικού πληθυσμού στη Ρόδο – κάτι το οποίο όμως απαιτεί χρόνο και κυρίως βούληση, τόσο σε τοπικό όσο σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-191802019-08-09T10:32:12Z Οι κοινωνικές, οικονομικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της μετανάστευσης: εκτιμώντας τις συνέπειες για τη Ρόδο Social, economic and environmental aspects of migration: assessing consequences for Rhodes Χαραλάμπους, Μαρία Καΐλα, Μαρία Περιβαλλοντική Εκπαίδευση Ρόδος Μετανάστευση Πρόσφυγες Κρίση Περιβάλλον Rhodes Migration Refugees Crisis Environmental Rhodes (Greece : Island) (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85113742) Migration (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh00005935) Emigration and immigration--Social aspects (URL: http://id.loc.gov/authorities/subjects/sh85042789) Τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη έχει υποδεχθεί εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες και μετανάστες, με τις συνθήκες που επικρατούν στις χώρες προέλευσης αλλά και τις αντίστοιχες στις χώρες υποδοχής να αποτελούν τους παράγοντες που ωθούν ή έλκουν τους πληθυσμούς. Η σταδιακή μετατροπή των χωρών της Ε.Ε σε χώρες υποδοχής έχει αναδείξει τη διαχείριση της μεταναστευτικής εισροής ως ένα κοινό πρόβλημα στις ατζέντες των κρατών – μελών. Ωστόσο, αυτό που συστηματικά παραβλέπεται είναι οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις κυρίως σε κοινωνίες και περιβάλλοντα με μικρή ικανότητα απορρόφησης και διαχείρισης των μεταναστών. Η Ελλάδα με τη σειρά της μοιραία ενεπλάκη, ευρισκόμενη στον άξονα κίνησης προς την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, με την υφιστάμενη οικονομική κρίση στη χώρα και την αδυναμία συντονισμού της Ε.Ε όμως να μην ευνοεί τη διαχείριση του φαινομένου. Σε αυτή την βάση, σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των κοινωνικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων του μεταναστευτικού ζητήματος για την Ρόδο. Για την πληρέστερη προσέγγιση του ζητήματος, πραγματοποιήθηκαν παράλληλα τρείς έρευνες. Η βιβλιογραφική, η εμπειρική ποσοτική και η ποιοτική. Βασιζόμενοι σε βιβλιογραφική ανασκόπηση, πηγών και εκθέσεων κυβερνητικών και διεθνών θεσμών, ανάλυση τύπου (ΜΜΕ), αναζήτηση πηγών και στατιστικών στοιχείων, επιχειρήσαμε να παρουσιάσουμε το φαινόμενο των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών όπως έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα στην Ευρώπη και κυρίως στην Ελλάδα. Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι αν και η ένταση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών διαφοροποιείται χρονικά, αυτό που παραμένει σταθερό και αναλλοίωτο είναι οι λόγοι που τις προκαλούν και οι οποίοι είναι κοινοί παγκοσμίως. Ο μετανάστης – πρόσφυγας ωθείται να φύγει από τη χώρα του ή έλκεται από τρίτες χώρες, με το βαθμός έλξης – απώθησης να είναι το στοιχείο που καθορίζει το “πόσο μακριά” από την πατρίδα του μπορεί να τον οδηγήσει. Αναμφισβήτητα οι επιπτώσεις της μετακίνησης πληθυσμών δεν περιορίζονται στη χώρα προέλευσης, της οποίας ο πληθυσμός μειώνεται, αλλά και στη χώρα υποδοχής που πολλές φορές δεν είναι ούτε ικανή, ούτε πρόθυμη, ούτε προετοιμασμένη να τους υποδεχθεί. Σε καμιά περίπτωση όμως οι επιπτώσεις στη χώρα υποδοχής δεν είναι μόνο αρνητικές ή δε μπορούν υπό προϋποθέσεις να γίνουν και θετικές. Μέσω της εμπειρικής ποσοτικής έρευνας αλλά και της ποιοτικής των δομημένων συνεντεύξεων, έγινε προσπάθεια να αναδειχθούν οι διαστάσεις του φαινομένου της μετανάστευσης στη Ρόδο, με την ευρεία έννοια του όρου, και να αποτυπωθούν οι απόψεις των μονίμων κατοίκων με την πραγματοποίηση πρωτογενούς έρευνας σε στρωματοποιημένο δείγμα 82 Ροδιτών και πέντε εκπροσώπων Φορέων της παιδείας, τοπικής αυτοδιοίκησης, υγείας και οικονομίας. Η επεξεργασία των απαντήσεων κατέδειξε ότι υπάρχει διαφοροποίηση στις απόψεις καθώς η πλειοψηφία των Ροδίων αντιλαμβάνεται την εγκατάσταση προσφύγων και μεταναστών στο νησί ως απειλή κυρίως με όρους οικονομίας ενώ μικρότερος είναι ο αριθμός εκείνων που θεωρεί ότι η θρησκεία και διαφορετική κουλτούρα των προσφύγων και μεταναστών επηρεάζουν την κοινωνική ισορροπία ή ακόμα και το έθνος και τη θρησκεία. Εξίσου όμως ανήσυχοι παρουσιάζονται οι Ροδίτες αναφορικά με την ετοιμότητα των Φορέων καθώς, σύμφωνα με τις απαντήσεις, φάνηκαν μάλλον ανεπαρκείς, τόσο σε επίπεδο κοινωνικής προετοιμασίας όσο και από πλευράς νομοθεσίας, και όποια θετική ανταπόκριση ως τώρα έγινε ιδία πρωτοβουλία χωρίς κάποια κρατική ή ευρωπαϊκή βοήθεια και προγραμματισμό. Τέλος αν κάτι πρέπει να καταδειχθεί είναι το ηθικό δίλημμα με το οποίο φαίνεται να βρίσκονται αντιμέτωποι οι Ροδίτες και το οποίο τεκμαίρεται από τις οξύμωρες απαντήσεις που δίνουν όταν αφενός αποδέχονται ότι είναι δίκαια και επιτακτική η κατανομή των προσφύγων και μεταναστών ανά τη χώρα αφετέρου όμως αναγνωρίζουν ταυτόχρονα πως κάτι τέτοιο θα επηρεάσει αρνητικά την κοινωνική ισορροπία της Ρόδου αλλά κυρίως τον τουρισμό και την οικονομία. Ωστόσο, η συγκεκριμένη εργασία αποδεικνύει ότι οι παραπάνω ανησυχίες αντικρούονται από έρευνες που επικεντρώνονται στις θετικές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της μετανάστευσης στην οικονομία, ειδικά όταν εκείνη συνδεθεί με τους αναπτυξιακούς στόχους και την αειφορία. Αντίστοιχα, οι καταγεγραμμένες “καλές πρακτικές” αναφορικά με την μετανάστευση, που έχουν εφαρμοστεί από ευρωπαϊκές χώρες (Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ολλανδία και Πορτογαλία) αλλά και μεμονωμένες προσπάθειες εντός της Ελλάδας, αποδεδειγμένα μπορούν να αμβλύνουν τις ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες για την κοινωνία της Ρόδου. Σε κάθε περίπτωση όμως θα πρέπει στη διαδικασία απορρόφησης των προσφύγων και μεταναστών να εμπλακούν όχι μόνο όλοι οι τοπικοί φορείς (επαγγελματικοί και επιστημονικοί, οι ΟΤΑ και η τοπική κοινωνία) αλλά και οι ίδιοι οι πρόσφυγες και μετανάστες οι οποίοι έχουν ευθύνη για την ένταξή τους και προσφορά στην κοινωνία που τους υποδέχεται. Συμπερασματικά, παρά το γεγονός ότι υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, με στρατηγική και σωστό συντονισμό υπάρχει δυνατότητα ομαλής και αποτελεσματικής ενσωμάτωσης μεταναστευτικού πληθυσμού στη Ρόδο – κάτι το οποίο όμως απαιτεί χρόνο και κυρίως βούληση, τόσο σε τοπικό όσο σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. The recent years Europe has received hundreds of thousands of migrants and refugees as a result of the qualitative distinguish among the conditions prevailing in EU member States and the respective countries of origin (the so called push – pull factors of population migration).The gradual transformation of EU member states into host countries has set the management of the migration – refugee flows as a top priority on their agendas. However, what systematically are disregarded are the environmental consequences mostly regarding societies with small capacity to absorb migrants. Greece was de facto involved into the migration crisis, being amidst the axis of the flows, from Africa and the Middle East to Europe. At the same time, the financial crisis and EU’s weakness to achieve central coordination, did not favor the management of the phenomenon nationwide. On this basis, this dissertation aims to investigate the social, economic and environmental aspects of the migration – refugee phenomenon for Rhodes. In order to ensure a more complete approach of the issue, three separate researches were carried out simultaneously. The bibliographic, the quantitative empirical and the qualitative one. Based on the bibliography review of books, sources and reports of governmental and international institutions, media reviews, data analyses and statistics, we attempted to present the current status of the migration – refugee flows in Europe and Greece in particular as it appears to have been formulated. The general conclusion is that regardless the tension of the flows what remains unchanged are the causes and motivations of the flows that moving populations share globally. A refugee – immigrant can be either “pushed to leave” his home country or “pulled (lured) by” another country and the degree of push/pull is the only factor that can define and how far he is willing to move. Without any doubt, migration – refugee flows’ affects are not limited within the country of origin, whose population reduces significantly, but have impact on the host countries as well. The later though can sometimes be incapable, unwilling or unprepared to receive them but in no case one may claim that the impact on the host country can be solely defined as negative or cannot be positive under certain circumstances. Through the empirical quantitative and qualitative research, there was an effort made in order to highlight the environmental dimension of the migration flows in Rhodes Island Greece, using the broad concept of the term. At the same time, the aforementioned primordial research that was conducted in a stratified sample of 82 Rhodians (with the use of structured questionnaires), and 5 administration representatives from the education, local governing, health and financial sector (with the use of structured interviews) was aiming to record the views of the local population. The processing of the answers revealed a fragmentation of the Rhodians’ views regarding the issue, since the majority perceives the settlement of refugees and migrants in Rhodes as a threat, mostly in terms of economy, while there is a significant number of those who believe that migrants’ different religion and culture affect social balance or even the nation and the “greek orthodox structure”. Another concern Rhodians share is the administration’s readiness, both local and national, since according to the answers the administrations were evaluated as inadequate both in the field of social preparation and relevant legislation, and any small tokens of positive response were single local initiatives without any king of state or European help and programming. Finally, what must be highlighted is the ethical dilemma that Rhodians face. As documented from the conflicting answers, Rhodians recognize the need to distribute the migrant population across the country while at the same time they do not seem willing to host them in their territory being afraid of a potential turmoil of the social balance and the negative impacts on tourism and economy. However, the aforementioned concerns are wiped out since there is a series of relevant researches that focus on the long term positive effects of migration in economy, especially when the later is connected with development objectives and sustainability. Additionally, the recorded “best practices” regarding migration that have been applied on behalf of several European countries (namely Austria, France, Germany, Italy, United Kingdom, Netherlands and Portugal) as well as some individual efforts in Greece, are acknowledges to mitigate any potential effect. In any case, not only local administration, professionals, scientists, local authorities and society must participate in the process of migrant integration, but the migrants themselves who have the responsibility to contribute and become part of the society that is going to embrace them. In conclusion, despite the fact that there are some tangible difficulties, if we follow the right strategy and coordination among all actors, there are great odds to achieve effective integration of the migrant population in Rhodes. This however will require time but mainly it will require willingness both in local as well as in national and European level. 2019-08-08T10:58:04Z 2019-08-08T10:58:04Z 2017-09-25 http://hdl.handle.net/11610/19180 el_GR Default License 123 σ. application/pdf Ρόδος
|