Οικοσυστημική προσέγγιση και συντηρούμενη ανάπτυξη: μια πρόταση για την ανάλυση και αντιμετώπιση του νησιωτικού προβλήματος: η περίπτωση του νομού Κεφαλονιάς και Ιθάκης
Σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι η προσέγγιση του προβλήματος της νησιωτικής ανάπτυξης υπό το πρίσμα των νέων αντιλήψεων και εν μέρη θεωριών, που διατυπώθηκαν στους επιστημονικούς κύκλους τα τελευταία χρόνια. Μέσα από αυτή την υπό διαμόρφωση οπτική γωνία επιχειρείται η ανάλυση του νησιωτ...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | |
| Language: | Greek |
| Published: |
2015
|
| Subjects: | |
| Online Access: | https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.3981 http://hdl.handle.net/11610/9812 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Σκοπός αυτής της διπλωματικής εργασίας είναι η προσέγγιση του προβλήματος της νησιωτικής ανάπτυξης υπό το πρίσμα των νέων αντιλήψεων και εν μέρη θεωριών, που διατυπώθηκαν στους επιστημονικούς κύκλους τα τελευταία χρόνια. Μέσα από αυτή την υπό διαμόρφωση οπτική γωνία επιχειρείται η ανάλυση του νησιωτικού χώρου και η διατύπωση ενός γενικού μοντέλου ανάπτυξης για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων των νησιών. Αναπόφευκτα, λοιπόν, η εργασία αυτή χαρακτηρίζεται, τουλάχιστον, από αδυναμίες που προκύπτουν από το γεγονός ότι μέχρι τώρα δεν υπάρχει μια ολοκληρωμένη θεωρία ειδικά για τα νησιά. Είναι γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες οι οικονομίες των νησιών μετασχηματίστηκαν ακολουθώντας, κατά γενική ομολογία, μια φθίνουσα πορεία η οποία επηρέασε αρνητικά την κοινωνική και περιβαλλοντική συνιστώσα αυτών των ενοτήτων. Οι λόγοι που οδήγησαν σ' αυτή την εξέλιξη ήταν πολλοί. Κύρια όμως ήταν το οικονομικό μοντέλο που επικράτησε σε όλες σχεδόν τις χώρες της Δύσης. Το οικονομικό μοντέλο ώθησε τη συγκέντρωση της παραγωγής σε μεγάλες μονάδες οι οποίες χρησιμοποιούσαν μηχανές σε όλους τους κύκλους παραγωγής. Οπως ήταν αναμενόμενο, η γεωργική παραγωγή στις αναβαθμίδες των νησιών, ήταν μια από τις κύριες οικονομικές δραστηριότητες, δεν ήταν δυνατόν να ανταγωνιστεί την εκμηχανισμένη γεωργία στα πεδινά. Οι περισσότερες γεωργικές εκμεταλλεύσεις ανακαταλήφθηκαν γιατί δεν ήταν οικονομικά αποδοτικές. Παρόμοια εξέλιξη υπήρξε και στους διάφορους κλάδους της μεταποίησης. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις που βρίσκονταν στα νησιά δεν μπόρεσαν να ανταγωνιστούν τις μεγάλες μονάδες οι οποίες έκαναν μαζική παραγωγή προϊόντων κατεβάζοντας έτσι το κόστος. Η αρνητική εξέλιξη στον οικονομικό τομέα έδρασε εξίσου αρνητικά και στον κοινωνικό. Η σοβαρότερη επίπτωση αφορά τη μεγάλη πληθυσμιακή μείωση των νησιών κύρια στις ηλικιακές κατηγορίες των νέων. Σήμερα η πυραμίδα ηλικιών στα περισσότερα νησιά χαρακτηρίζεται από την απουσία του νεανικού στοιχείου και από τα υψηλά ποσοστά ατόμων μεγάλων ηλικιών. Οι εξελίξεις αυτές επηρέασαν αρνητικά και το φυσικό περιβάλλον των νησιών. Στα ευαίσθητα νησιωτικά οικοσυστήματα είχε επέλθει μια ισορροπία ανάμεσα στο φυσικό και κοινωνικό στοιχείο, ως αποτέλεσμα της μακρόχρονης αλληλεπίδρασης του ανθρώπου και των δραστηριοτήτων του με τη φύση. Η οικονομική και κοινωνική κατάρρευση των νησιών είχε σαν συνέπεια την διατάραξη αυτής της ισορροπίας και τη δημιουργία περιβαλλοντικών προβλημάτων. Η στροφή προς τον τουρισμό οδήγησε στη βελτίωση της κατάστασης των νησιωτικών οικονομιών τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα. Όμως αποδείχθηκε ότι ο τουρισμός, με τη σημερινή του μορφή, δεν μπορεί να είναι η λύση στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νησιά. Εκτιμάται ότι μακροπρόθεσμα η μονοκαλλιέργεια του τουρισμού στα νησιά, θα δημιουργήσει περισσότερα και σοβαρότερα προβλήματα από αυτά που θα λύσει. Το ζητούμενο, λοιπόν, είναι η ολοκληρωμένη, πολύπλευρη και σταθερή αναπτυξιακή πορεία για τα νησιά. Αν και δεν έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα κάποια γενική θεωρία που να αντιμετωπίζει συνολικά το πρόβλημα της ανάπτυξης στις νησιωτικές περιοχές μια σειρά από ιδιαίτερα χαρακτηριστικά προσδίδουν στα νησιά διαφορετική φυσιογνωμία σε σχέση με τις ηπειρωτικές περιοχές και συνθέτουν ένα είδος νησιωτικής ταυτότητας. Στα πλαίσια αυτά η εργασία καταπιάνεται με τις έννοιες της ενδογενούς και συντηρούμενης ανάπτυξης προκειμένου να διαμορφωθεί μια εναλλακτική πρόταση για την αντιμετώπιση του νησιωτικού προβλήματος. Ο ιδιαίτερος χώρος στον οποίο εστιάζει την προσοχή της η παρούσα εργασία είναι ο νομός Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Η επιλογή αυτή έγινε λόγω της διαπιστωμένης έλλειψης τέτοιων εργασιών για τον ευρύτερο χώρο του Ιόνιου αρχιπελάγους σε σχέση με το Αιγαίο, αλλά και επειδή είναι ο χώρος καταγωγής του συγγραφέα. |
|---|