Η συμβολή του ιμπεριαλισμού των μεγάλων δυνάμεων και του αλυτρωτισμού των εθνοτήτων της οθωμανικής αυτοκρατορίας στη γέννηση, την εξέλιξη και την κατάληξη του ανατολικού ζητήματος - Παπαϊωάννου, Κωνσταντίνος (2015)
Η παρούσα εργασία προτίθεται να διερευνήσει τα αίτια της παρακμής και της κατάρρευσης της Οθωμανικής αυτοκρατορίας. Πολλά ιστορικά συγγράμματα υποστηρίζουν την κλασσική υπόθεση ότι τα δύο πρωταρχικά αίτια που οδήγησαν στην πτώση της, είναι ο ιμπεριαλισμός των Μεγάλων Δυνάμεων και ο αλυτρωτισμός των υπόδουλων εθνοτήτων. Αναντίρρητα, η εμπλοκή των Μεγάλων Δυνάμεων στα εσωτερικά ζητήματα της εν λόγω αυτοκρατορίας διαδραμάτισε σημαντικό παράγοντα στη διαμόρφωση του εθνικού αυτoπροσδιορισμού των λαών της Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής, και στην ανάδυση των σημερινών εθνικών κρατών. Άλλωστε η πολιτισμική συγγένεια των εθνών της Βαλκανικής με τη χριστιανική Ευρώπη αποτέλεσε ένα σημαντικό διαπραγματευτικό επιχείρημα των Μεγάλων Δυνάμεων στον αγώνα τους κατά των Οθωμανών. Ωστόσο διερωτάται κανείς μήπως η κατάλυση της Οθωμανικής αυτοκρατορίας οφείλεται κατά κύριο λόγο στις εγγενείς διαρθρωτικές αδυναμίες της και στην έλλειψη προσαρμοστικότητας στις ιστορικές εξελίξεις. Ως εκ τούτου, ο πρωταρχικός στόχος της εν λόγω εργασίας είναι να παραθέσει πειστικά επιχειρήματα, τα οποία θα υποστηρίζουν ή θα καταρρίπτουν την ανωτέρω κλασσική υπόθεση. Βεβαίως γίνεται αναφορά στα γεγονότα που συνθέτουν την ιστορική διαδρομή της Οθωμανικής αυτοκρατορίας από τα μέσα του 14ου μέχρι και τις αρχές του 20ου αιώνα, η οποία όμως αποσκοπεί στην κριτική αξιολόγηση της συμβολής τους στην ιστορική πορεία της.