Ο αγροτικός τομέας της Θεσσαλίας: διαρθρωτικά χαρακτηριστικά, προβλήματα, προοπτικές
Επιδίωξη αυτής της εργασίας είναι η καταγραφή-παρουσίαση των διαρθρωτικών χαρακτηριστικών του αγροτικού τομέα της Θεσσαλίας, αλλά και των προβλημάτων και προοπτικών του. Για την επιτυχία μιας τέτοιας προσπάθειας κρίνεται απαραίτητη μια συνοπτική αναφορά στη διεθνή και εγχώρια επιστημονική συζήτηση π...
Saved in:
| Summary: | Επιδίωξη αυτής της εργασίας είναι η καταγραφή-παρουσίαση των διαρθρωτικών χαρακτηριστικών του αγροτικού τομέα της Θεσσαλίας, αλλά και των προβλημάτων και προοπτικών του. Για την επιτυχία μιας τέτοιας προσπάθειας κρίνεται απαραίτητη μια συνοπτική αναφορά στη διεθνή και εγχώρια επιστημονική συζήτηση πάνω σε θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα σχετικά με την ανάλυση της αγροτικής κοινωνίας. Έτσι, στο πρώτο μέρος παρουσιάζεται η κοινωνική διάσταση του αγροτικού ζητήματος στον καπιταλισμό και η κοινωνικοοικονομική φύση της σύγχρονής αγροτικής εκμετάλλευσης. Έπειτα θα γίνουν ειδικές αναφορές πάνω στη θεωρητική συνεισφορά θεωρητικών και κοινωνικών επιστημόνων όπως οι Β. Ι. Λένιν, Κ. Βεργόπουλος, Δ. Ψυχογιός και Κ. Τσουκαλάς, ενώ επίσης θα παρουσιαστεί η (πολιτισμική) θεώρηση του Σ. Δαμιανάκου περί «θριάμβου των χωρικών». Στο δεύτερο μέρος, το οποίο αποτελεί και το κύριο μέρος αυτής της εργασίας, αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη και σημερινή διάρθρωση της Περιφερειακής Οικονομίας της Θεσσαλίας [δημογραφικά στοιχεία, εργατικό δυναμικό και απασχόληση, οικονομική διάρθρωση και δείκτες ευημερίας]. Εν συνεχεία παρουσιάζεται σε επίπεδο Θεσσαλίας και σε διανομαρχιακό επίπεδο η αγροτική παραγωγή ανά κλάδο γεωργικής δραστηριότητας, η κτηνοτροφική παραγωγή κατά είδος, η διάρθρωση και ο αριθμός των εκμεταλλεύσεων κατά τάξεις μεγέθους, ο αριθμός των ιδιόκτητων γεωργικών μηχανημάτων, η ηλικιακή κατανομή των αρχηγών αγροτικών εκμεταλλεύσεων και η κατανομή της απασχόλησης [αποκλειστική, κυρίως, δευτερεύουσα] στο θεσσαλικό αγροτικό τομέα. Στο τρίτο μέρος παρουσιάζονται τα αποτελέσματα μιας έρευνας ερωτηματολογίου που διεξήχθη σε ένα χωριό των Τρικάλων, τη Μεγάρχη, με σκοπό την καταγραφή των κοινωνικό-δημογραφικών χαρακτηριστικών των αρχηγών αγροτικών εκμεταλλεύσεων [φύλο, ηλικία], την κατανομή των αγροτικών εκμεταλλεύσεων κατά τάξεις μεγέθους και την καταγραφή των χαρακτηριστικών των απασχολούμενων και εκτός αγροτικού τομέα νοικοκυριών. Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας δεν πρέπει να θεωρηθούν "αντιπροσωπευτικά" ούτε για τη θεσσαλική, ούτε βέβαια, για την ελληνική αγροτική κοινωνία, ακριβώς εξαιτίας της πολυμορφίας της τελευταίας και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που λαμβάνει ορισμένες φορές η αγροτική εκμετάλλευση από περιοχή σε περιοχή και των διαφόρων ιστορικών, κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών. Μπορούν να καταδειχθούν, ωστόσο, μέσω αυτής της έρευνας, οι κυρίαρχες τάσεις που ενδεχομένως επικαθορίζουν τη λειτουργία και εξέλιξη της ελληνικής γεωργίας. Στο τέταρτο μέρος παρουσιάζονται οι βασικοί άξονες και ρυθμίσεις της νέας ΚΑΠ[η οποία έχει ήδη τεθεί σε ισχύ από 1-1-2006] και οι διαφαινόμενες επιπτώσεις της, αλλά και ορισμένα βασικά προβλήματα της σύγχρονης θεσσαλικής αγροτικής κοινωνίας. Η επίτευξη των βασικών στόχων της ανά χείρας εργασίας στηρίχθηκε στη συλλογή του διαθέσιμου βιβλιογραφικού, στατιστικού και πληροφοριακού υλικού, στη διενέργεια πρωτογενούς έρευνας πεδίου ή μέσω συνεντεύξεων με ερευνητικούς φορείς και αγρότες. |
|---|