Το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση ως τμήμα της ευρωπαϊκής πολιτισμικής κληρονομιάς - Βλαχάκη, Μαρία (2015)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία εξετάζει την ιστορική εξέλιξη του ανθρώπινου δικαιώματος στην ελεύθερη έκφραση της προσωπικής γνώμης -προφορικά ή έντυπα- και στην μετάδοση της πληροφορίας, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού χώρου. Το θεμελιώδες δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση, που συνοδεύει την φύση του ανθρώπου, αποτελεί μοναδικό προνόμιο και έχει ανεκτίμητη αξία γιατί απλούστατα, μεταφράζει τη νόηση σε έναρθρο λόγο, παράγοντας πολιτισμό. Η καταστολή της πολυφωνίας των πεποιθήσεων των λαών και ο περιορισμός του πλουραλισμού των ιδεών, επιχειρήθηκε συχνά στην ευρωπαϊκή ιστορία από αυταρχικές κυβερνήσεις για την αυθαίρετη επιβολή ολοκληρωτικών καθεστώτων, γι’ αυτό και το δικαίωμα -μεταξύ άλλων- κατοχυρώθηκε με τον καιρό από εθνικά και διεθνή νομικά κείμενα, για την εξασφάλιση της προστασίας του. Η εργασία ξεκινά τη μελέτη του δικαιώματος της έκφρασης από την αφετηρία του, που εντοπίζεται στην περίοδο της ανεπτυγμένης πολιτισμικά ελληνικής αρχαιότητας και τη θέση του στο ρωμαϊκό δίκαιο. Ακολουθούν οι περιπέτειές τους στο σκοταδιστικό μεσαίωνα της πνευματικής οπισθοδρόμησης –με εξαίρεση την βυζαντινή αυτοκρατορία- και η ανάδειξή του την εποχή της ευρωπαϊκής αναγέννησης. Ο ευρωπαϊκός διαφωτισμός και η γαλλική διακήρυξη ανθρωπίνων δικαιωμάτων το 1789, αξίωσαν την έκφραση ως τμήμα του φυσικού δικαίου, με την υποστήριξη όλων των φιλελεύθερων και σπουδαίων φιλοσόφων της εποχής. Το 2ο μέρος της εργασίας παρουσιάζει το δικαίωμα στην ελεύθερη έκφραση στο πλαίσιο της θεσμικής εξέλιξης της κοινωνίας των πολιτών κατά την μεταπολεμική περίοδο και της σύστασης ευρωπαϊκών οργανισμών. Εξετάζονται το συμβούλιο της Ευρώπης που κατάρτισε την ευρωπαϊκή σύμβαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων και το αρμόδιο δικαστικό όργανο για την προστασία των μελών του και η ευρωπαϊκή ένωση που από τη μεριά της θέτει αντιστοίχως σε ισχύ τον ευρωπαϊκό χάρτη θεμελιωδών δικαιωμάτων και εξουσιοδοτεί το απαιτούμενο δικαστήριο.