Έλληνες ομογενείς από την πρώην Σοβιετική Ένωση: προβλήματα και υπηρεσίες υποστήριξης - Χατζημπύρου, Αικατερίνη - Δημήτριος (2015)
Στο πρώτο μέρος της εργασίας επιχειρείται μια συνοπτική ιστορική αναδρομή όσον αφορά την παρουσία Ελλήνων στα παράλια του Εύξεινου Πόντου. Ξεκινά από τον 4ο αιώνα π.Χ., όπου πρωτοεμφανίζονται Έλληνες στα παράλια του Πόντου, και καταλήγει στα μέσα τις δεκαετίας του 1990, όπου το κύμα προσφύγων προς την Ελλάδα έχει κορυφωθεί. Περιγράφονται οι εξαναγκαστικές ή μη μετακινήσεις πληθυσμών. Επίσης αναφέρονται τα πολιτισμικά χαρακτηριστικά της ελληνικής κοινωνίας της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. και οι προσπάθειες διατήρησης της πολιτιστικής τους ταυτότητας. Τέλος, γίνεται μια αναφορά στην ιστορία των Ποντιακών σωματείων και στους λόγους που οδήγησαν στην ίδρυση τους. Στο δεύτερο κεφάλαιο δίνεται η εικόνα των κοινωνικών και οικονομικών χαρακτηριστικών του πληθυσμού των ομογενών από την πρώην Σοβιετική Ένωση. Αναφέρονται οι τρόποι, οι λόγοι και οι περιοχές εγκατάστασης των παλιννοστούντων στην Ελλάδα από το 1987 και μετά. Επίσης, παρουσιάζονται τα βασικά δημογραφικά χαρακτηριστικά όσον αφορά το εκπαιδευτικό επίπεδο και την επαγγελματική κατάρτιση τους. Τέλος, αναδεικνύονται τα προβλήματα κοινωνικής, οικονομικής ένταξης και οι προοπτικές απασχόλησης των Ελλήνων της πρώην Ε.Σ.Σ.Δ. στη σημερινή ελληνική κοινωνία. Ακολουθεί το τρίτο μέρος, όπου γίνεται προσπάθεια να παρουσιαστούν εκτενώς οι υπηρεσίες υποστήριξης του πληθυσμού αυτού. Αναπτύσσονται απόψεις των ίδιων των παλιννοστούντων για το βαθμό εξυπηρέτησης τους από τις ελληνικές υπηρεσίες, καθώς και για τον ρόλο που διαδραμάτισαν στις προσπάθειες ένταξης τους στην ελληνική κοινωνία οι Ποντιακοί Σύλλογοι. Επιπλέον, γίνεται αναφορά στα προγράμματα Συνοδευτικών Υποστηρικτικών Υπηρεσιών και στα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, στα προβλήματα που παρουσιάζουν αυτά και την αποτελεσματικότητα τους. Στο τέταρτο και τελευταίο κεφάλαιο διατυπώνονται κάποιες σκέψεις και προτάσεις, που αφορούν τόσο του τομείς που θα πρέπει να εστιαστεί η πολιτική που εφαρμόζεται, όσο και τις προσπάθειες των Ποντιακών Συλλόγων. Τέλος, αναπτύσσονται απόψεις σχετικά με την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων επαγγελματικής κατάρτισης και πως αυτή μπορεί να βελτιωθεί.