Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις

Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη του προσπάθεια να αναλάβει ευθύνες και να αποφασίζει για πράγματα που το αφορούν. Το σχολείο πρέπει να είναι σε θέση να διαμορφώσει από τα πρώτα κιόλας χρόνια ένα άλλο κοινωνικό υποκείμενο περισσότερο αυτάρκες, αλλά προπάντων έτοιμο να...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Μουρατίδου, Κατερίνα
Other Authors: Γιαβρίμης, Παναγιώτης
Language:Greek
Published: 2015
Subjects:
Online Access:https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*8B*A6*D8*1CUJ*1D*9C*04*40*F6*81sn*5E&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2013 .1.54178&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2
http://hdl.handle.net/11610/7782
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460922648133632
author Μουρατίδου, Κατερίνα
author2 Γιαβρίμης, Παναγιώτης
author_facet Γιαβρίμης, Παναγιώτης
Μουρατίδου, Κατερίνα
author_sort Μουρατίδου, Κατερίνα
collection DSpace
description Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη του προσπάθεια να αναλάβει ευθύνες και να αποφασίζει για πράγματα που το αφορούν. Το σχολείο πρέπει να είναι σε θέση να διαμορφώσει από τα πρώτα κιόλας χρόνια ένα άλλο κοινωνικό υποκείμενο περισσότερο αυτάρκες, αλλά προπάντων έτοιμο να αποδεχθεί και να επιβιώνει σε μία ιδιαίτερα ρευστή κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα (Καλτσούνη, 2010: 172).Από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό τα παιδιά εφοδιάζονται με γνώσεις, δεξιότητες, αξίες και στάσεις, στοιχεία που αποτελούν απαραίτητα εφόδια για την εξέλιξή τους. Η μετάβαση ωστόσο από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο αποτελεί μία ολόκληρη διαδικασία η οποία περιλαμβάνει όλες τις περιπλοκές που συνεπάγεται μία αλλαγή. Τα παιδιά που μεταβαίνουν από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο εκ των προτέρων αντιμετωπίζουν το νέο σχολικό περιβάλλον με φόβο και δέος και πολλές φορές εγκαταλείπουν το σχολείο πριν ολοκληρώσουν τον υποχρεωτικό κύκλο εκπαίδευσής τους. Η σχολική διαρροή αποτελεί ένα πολυδιάστατο πρόβλημα και μια μακροχρόνια διαδικασία, η αντιμετώπιση του οποίου δημιουργεί τα θεμέλια της αναβάθμισης του εκπαιδευτικού επιπέδου περισσότερων νέων ανθρώπων (Μητρέλλου, 2006: 3).Στη παρούσα μελέτη επειχειρούμε να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα μέσα από τη μαθητική πορεία του ατόμου, καθώς η σχολική διαρροή είναι μία μακροπρόθεσμη διαδικασία «απεμπλοκής» από το σχολείο και τα μαθησιακά δρώμενα, που αρχίζει συχνά πολύ νωρίς, ήδη στις πρώτες τάξεις της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.Σκοπός μας ωστόσο, είναι να αποτυπώσουμε το μέγεθος της μαθητικής διαρροής και να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή του στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και συγκεκριμένα στο γυμνάσιο, όπου κυρίως εντοπίζεται το φαινόμενο (Καλτσούνη, 2010: 144).Το κύριο ερώτημα που μας απασχολεί στην ουσία είναι το πώς το άτομο καταλήγει σε αυτή τη διαδικασία «απεμπλοκής» από το σχολείο και τα μαθησιακά δρώμενα. Ποιοί είναι οι λόγοι που ωθούν το μαθητή στη σχολική διαρροή και ειδικότερα στα πρώτα στάδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης;Για να απαντήσουμε στο συγεκριμένο ερώτημα, θα πρέπει να εξετάσουμε αρχικά το ρόλο της εκπαίδευσης. Ποιός είναι ο σκοπός της εκπαίδευσης και ποιές οι λειτουργίες της;Έπειτα, κύριος άξονας αναζήτησής μας αποτελεί το εκπαιδευτικό σύστημα. Μας ενδιαφέρει λοιπόν να δούμε το πώς συγκροτείται το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και το πώς διαρθρώνεται (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια εκπαίδευση κλπ). Ποιά είναι η σχέση του εκπαιδευτικού συστήματος με την οικονομία, τη κοινωνία και την αγορά εργασίας; Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε, οι σχέσεις εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας παρουσιάζουν συνεχές και αυξανόμενο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα λόγω των δυσκολιών μετάβασης των νέων από το εκπαιδευτικό σύστημα στην αγορά εργασίας (Κανελλοπούλου, Μαυρομάρα, Μητράκου, 2003).Η επιτυχία ή μη των μαθητών στην απόκτηση της παρεχόμενης μάθησης καθορίζει τη σχολική επίδοσή τους και κατ’ επέκταση την ένταξη ή τον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας. Ένα ακόμη κεφάλαιο το οποίο θα μας απασχολήσει αφορά λοιπόν τη σχολική επίδοση, όπου από τη μια έχουμε τη σχολική επιτυχία και από την άλλη τη σχολική αποτυχία. Ωστόσο, εμείς θα εστιάσουμε στο πρόβλημα της σχολικής αποτυχίας, καθώς αποτελεί ένα βήμα πριν τη σχολική διαρροή. Τα ερωτήμτα που μας απασχολύν στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι τα εξής: Ποιοί είναι οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στη σχολική αποτυχία; Ποιό ρόλο παίζει η οικογένεια, το σχολείο, ο δάσκαλος, αλλά και η εικόνα που έχει ο ίδιος ο μαθητής για τον εαυτό του; Πώς οδηγείται στο να παρατήσει τις σπουδές του πριν καν ακόμα τις ολοκληρώσει; Το φαινόμενο αυτό κυρίως εντοπίζεται στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στο τελευταίο κομμάτι της συγκεκριμένης πτυχιακής θα εξετάσουμε τους παράγοντες που βρίσκονται πίσω από την απόφαση των μαθητών να εγκαταλείψουν το σχολείο κατά τη διάρκεια των πρώτων τάξεων του γυμνασίου, αλλά και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η απόφαση αυτή. Το ζήτημα ωστόσο είναι το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της σχολικής διαρροής. Το Υπουργείο Παιδείας έχει λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να ελαχιστοπιήσει το φαινόμενο και να συνεισφέρει στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων , τα οποία θα τα διατυπώσουμε παρακάτω, μαζί με κάποιες προτάσεις που θα παρουσιάσουμε σε μία προσπάθεια προσαρμογής του εκπαιδευτικού προγράμματος και περιβάλλοντος σχετικά με την αντιμετώπιση-πρόληψη της σχολικής διαρροής. Αφορμή για περαιτέρω προβληματισμό και ευαισθητοποίηση πάνω στο πρόβλημα της σχολικής διαρροής, αποτελεί το ερευνητικό κομμάτι της παρούσας εργασίας, το οποίο αφορά τη διεξαγωγή έρευνας που πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της συνέντευξης, η οποία πάρθηκε από 4 άτομα που έχουν εγκαταλείψει την υποχρεωτική εκπαίδευση (γυμνάσιο) στην κωμόπολη Προσοτσάνη της Δράμας, με σκοπό να μελετηθεί η μαθητική διαδρομή των ατόμων αυτών αλλά και το πώς τα άτομα αυτά καταλήγουν τελικά σε αυτή τη διαδικασία.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-7782
institution Hellanicus
language Greek
publishDate 2015
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-77822025-02-07T14:13:36Z Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις Μουρατίδου, Κατερίνα Γιαβρίμης, Παναγιώτης Σχολική Διαρροή Κοινωνικές Οικονομικές Διαστάσεις Dropout Social Economic Dimensions Η είσοδος του παιδιού στο σχολείο αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη του προσπάθεια να αναλάβει ευθύνες και να αποφασίζει για πράγματα που το αφορούν. Το σχολείο πρέπει να είναι σε θέση να διαμορφώσει από τα πρώτα κιόλας χρόνια ένα άλλο κοινωνικό υποκείμενο περισσότερο αυτάρκες, αλλά προπάντων έτοιμο να αποδεχθεί και να επιβιώνει σε μία ιδιαίτερα ρευστή κοινωνική και οικονομική πραγματικότητα (Καλτσούνη, 2010: 172).Από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό τα παιδιά εφοδιάζονται με γνώσεις, δεξιότητες, αξίες και στάσεις, στοιχεία που αποτελούν απαραίτητα εφόδια για την εξέλιξή τους. Η μετάβαση ωστόσο από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο αποτελεί μία ολόκληρη διαδικασία η οποία περιλαμβάνει όλες τις περιπλοκές που συνεπάγεται μία αλλαγή. Τα παιδιά που μεταβαίνουν από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο εκ των προτέρων αντιμετωπίζουν το νέο σχολικό περιβάλλον με φόβο και δέος και πολλές φορές εγκαταλείπουν το σχολείο πριν ολοκληρώσουν τον υποχρεωτικό κύκλο εκπαίδευσής τους. Η σχολική διαρροή αποτελεί ένα πολυδιάστατο πρόβλημα και μια μακροχρόνια διαδικασία, η αντιμετώπιση του οποίου δημιουργεί τα θεμέλια της αναβάθμισης του εκπαιδευτικού επιπέδου περισσότερων νέων ανθρώπων (Μητρέλλου, 2006: 3).Στη παρούσα μελέτη επειχειρούμε να προσεγγίσουμε και να αναλύσουμε το συγκεκριμένο πρόβλημα μέσα από τη μαθητική πορεία του ατόμου, καθώς η σχολική διαρροή είναι μία μακροπρόθεσμη διαδικασία «απεμπλοκής» από το σχολείο και τα μαθησιακά δρώμενα, που αρχίζει συχνά πολύ νωρίς, ήδη στις πρώτες τάξεις της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.Σκοπός μας ωστόσο, είναι να αποτυπώσουμε το μέγεθος της μαθητικής διαρροής και να παρακολουθήσουμε την εξέλιξή του στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, και συγκεκριμένα στο γυμνάσιο, όπου κυρίως εντοπίζεται το φαινόμενο (Καλτσούνη, 2010: 144).Το κύριο ερώτημα που μας απασχολεί στην ουσία είναι το πώς το άτομο καταλήγει σε αυτή τη διαδικασία «απεμπλοκής» από το σχολείο και τα μαθησιακά δρώμενα. Ποιοί είναι οι λόγοι που ωθούν το μαθητή στη σχολική διαρροή και ειδικότερα στα πρώτα στάδια της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης;Για να απαντήσουμε στο συγεκριμένο ερώτημα, θα πρέπει να εξετάσουμε αρχικά το ρόλο της εκπαίδευσης. Ποιός είναι ο σκοπός της εκπαίδευσης και ποιές οι λειτουργίες της;Έπειτα, κύριος άξονας αναζήτησής μας αποτελεί το εκπαιδευτικό σύστημα. Μας ενδιαφέρει λοιπόν να δούμε το πώς συγκροτείται το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, αλλά και το πώς διαρθρώνεται (πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια εκπαίδευση κλπ). Ποιά είναι η σχέση του εκπαιδευτικού συστήματος με την οικονομία, τη κοινωνία και την αγορά εργασίας; Όπως μπορούμε να διαπιστώσουμε, οι σχέσεις εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας παρουσιάζουν συνεχές και αυξανόμενο ενδιαφέρον, ιδιαίτερα λόγω των δυσκολιών μετάβασης των νέων από το εκπαιδευτικό σύστημα στην αγορά εργασίας (Κανελλοπούλου, Μαυρομάρα, Μητράκου, 2003).Η επιτυχία ή μη των μαθητών στην απόκτηση της παρεχόμενης μάθησης καθορίζει τη σχολική επίδοσή τους και κατ’ επέκταση την ένταξη ή τον αποκλεισμό από την αγορά εργασίας. Ένα ακόμη κεφάλαιο το οποίο θα μας απασχολήσει αφορά λοιπόν τη σχολική επίδοση, όπου από τη μια έχουμε τη σχολική επιτυχία και από την άλλη τη σχολική αποτυχία. Ωστόσο, εμείς θα εστιάσουμε στο πρόβλημα της σχολικής αποτυχίας, καθώς αποτελεί ένα βήμα πριν τη σχολική διαρροή. Τα ερωτήμτα που μας απασχολύν στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι τα εξής: Ποιοί είναι οι παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν στη σχολική αποτυχία; Ποιό ρόλο παίζει η οικογένεια, το σχολείο, ο δάσκαλος, αλλά και η εικόνα που έχει ο ίδιος ο μαθητής για τον εαυτό του; Πώς οδηγείται στο να παρατήσει τις σπουδές του πριν καν ακόμα τις ολοκληρώσει; Το φαινόμενο αυτό κυρίως εντοπίζεται στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Στο τελευταίο κομμάτι της συγκεκριμένης πτυχιακής θα εξετάσουμε τους παράγοντες που βρίσκονται πίσω από την απόφαση των μαθητών να εγκαταλείψουν το σχολείο κατά τη διάρκεια των πρώτων τάξεων του γυμνασίου, αλλά και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η απόφαση αυτή. Το ζήτημα ωστόσο είναι το πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα της σχολικής διαρροής. Το Υπουργείο Παιδείας έχει λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να ελαχιστοπιήσει το φαινόμενο και να συνεισφέρει στην επίτευξη των ευρωπαϊκών στόχων , τα οποία θα τα διατυπώσουμε παρακάτω, μαζί με κάποιες προτάσεις που θα παρουσιάσουμε σε μία προσπάθεια προσαρμογής του εκπαιδευτικού προγράμματος και περιβάλλοντος σχετικά με την αντιμετώπιση-πρόληψη της σχολικής διαρροής. Αφορμή για περαιτέρω προβληματισμό και ευαισθητοποίηση πάνω στο πρόβλημα της σχολικής διαρροής, αποτελεί το ερευνητικό κομμάτι της παρούσας εργασίας, το οποίο αφορά τη διεξαγωγή έρευνας που πραγματοποιήθηκε με τη μέθοδο της συνέντευξης, η οποία πάρθηκε από 4 άτομα που έχουν εγκαταλείψει την υποχρεωτική εκπαίδευση (γυμνάσιο) στην κωμόπολη Προσοτσάνη της Δράμας, με σκοπό να μελετηθεί η μαθητική διαδρομή των ατόμων αυτών αλλά και το πώς τα άτομα αυτά καταλήγουν τελικά σε αυτή τη διαδικασία. 2015-11-17T10:29:11Z 2015-11-17T10:29:11Z 2013 https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*8B*A6*D8*1CUJ*1D*9C*04*40*F6*81sn*5E&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2013 .1.54178&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2 http://hdl.handle.net/11610/7782 el application/pdf Μυτιλήνη
spellingShingle Σχολική
Διαρροή
Κοινωνικές
Οικονομικές
Διαστάσεις
Dropout
Social
Economic
Dimensions
Μουρατίδου, Κατερίνα
Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title_full Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title_fullStr Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title_full_unstemmed Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title_short Μαθητική διαρροή και κοινωνικές - οικονομικές διαστάσεις
title_sort μαθητική διαρροή και κοινωνικές οικονομικές διαστάσεις
topic Σχολική
Διαρροή
Κοινωνικές
Οικονομικές
Διαστάσεις
Dropout
Social
Economic
Dimensions
url https://vsmart.lib.aegean.gr/webopac/FullBB.csp?WebAction=ShowFullBB&EncodedRequest=*1E*8B*A6*D8*1CUJ*1D*9C*04*40*F6*81sn*5E&Profile=Default&OpacLanguage=gre&NumberToRetrieve=50&StartValue=2&WebPageNr=1&SearchTerm1=2013 .1.54178&SearchT1=&Index1=Keywordsbib&SearchMethod=Find_1&ItemNr=2
http://hdl.handle.net/11610/7782
work_keys_str_mv AT mouratidoukaterina mathētikēdiarroēkaikoinōnikesoikonomikesdiastaseis