Η Ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου και η ελληνική πραγματικότητα - Κουντούρης, Νικόλας (2015)
Η εργασία αυτή φιλοδοξεί να παρουσιάσει την ευρωπαϊκή πραγματικότητα στο ζήτημα του ασύλου και να εντάξει στην πραγματικότητα αυτή και την Ελληνική πρακτική. Οι ευρωπαϊκές διαστάσεις του ζητήματος του ασύλου και η πορεία προς την δημιουργία µιας ολοκληρωμένης πολιτικής ασύλου σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι θέματα τα οποία παρουσιάζονται ιδιαίτερα επίκαιρα σήμερα. Το όραμα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης θεμελιώνεται πάνω στα ανθρώπινα δικαιώµατα και η προάσπισή τους αποτελεί µια από τις κορωνίδες της υπό διαµόρφωσης κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής. Το ζήτηµα του ασύλου το οποίο σαφώς και συγκοινωνεί µε το ζήτηµα της µετανάστευσης, αποτελεί πεδίο προβληµατισµού µε πολιτικές κοινωνικές και οικονοµικές προεκτάσεις και το γεγονός αυτό σε συνδυασµό µε τις νεοδιαµορφωθείσες συνθήκες στον ευρωπαϊκό χώρο αλλά και σε παγκόσµιο επίπεδο, καθιστούν την ενασχόληση µε το ζήτηµα αυτό και τις Ευρωπαϊκές διαστάσεις του ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον εγχείρηµα. Η εργασία αυτή αποτελείται από τέσσερα επιµέρους κεφάλαια τα οποία αποτελούν και τους τέσσερις θεµατικούς άξονες στους οποίους στηρίζεται. Στον πρώτο θεµατικό άξονα, παρουσιάζεται µια επισκόπηση της ευρωπαϊκής πραγµατικότητας στο θέµα του ασύλου η οποία περιλαµβάνει τις εφαρµογές και τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου, την περιγραφή της ιδιότητας του πρόσφυγα και την αναγνώρισή της καθώς και τα δικαιώµατα που προκύπτουν από αυτήν σε συνδυασµό µε τα νέα δεδοµένα στον ευρωπαϊκό χώρο όπως διαµορφώθηκαν στα τέλη του παρελθόντος αιώνα και στις αρχές του νέου. Ο δεύτερος θεµατικός άξονας αφορά στο Ευρωπαϊκό θεσµικό και πολιτικό πλαίσιο ασύλου. Οι ευρωπαϊκές καταστατικές και κοινοτικοποιηµένες συνθήκες που σχετίζονται µε το άσυλο και οι δράσεις για το θέµα αυτό όπως αποκρυσταλλώθηκαν στα Ευρωπαϊκά Συµβούλια παρουσιάζονται και αναλύονται από κοινωνικό πρίσµα µε σκοπό όχι τόσο την ενδελεχή νοµική ερµηνεία τους όσο την παρουσίαση των σηµαντικότερων βηµάτων της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου προς την ολοκλήρωση. Ακόµη, εξετάζονται οι σχέσεις και οι δράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο επίπεδο της συνεργασίας µε τις τρίτες γείτονες χώρες της u949 ευρύτερης περιοχής για τα θέµατα του ασύλου και της µετανάστευσης. Ο τρίτος θεµατικός άξονας, αφορά ένα ιδιαίτερα επίκαιρο ζήτηµα το οποίο δίνει µια νέα διάσταση στο θέµα του ασύλου σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Εξετάζεται η ευρωπαϊκή διεύρυνση σε σχέση µε το θέµα του ασύλου. Η διεύρυνση της ευρωπαϊκής οικογένειας έθεσε την ένωση ενώπιον νέων προκλήσεων και προβληµάτων στο θέµα του ασύλου καθώς χώρες που µέχρι χθες αποτελούσαν χώρες καταγωγής µεταναστών και αιτούντων άσυλο σήµερα αποτελούν τα νέα ευρωπαϊκά σύνορα και µετατρέπονται σε χώρες υποδοχής. Τα θεσµικά και κοινωνικά ελλείµµατα που παρουσιάζονται σε πολλές από αυτές τις χώρες σε συνδυασµό µε την προσπάθειά τους να αφοµοιώσουν το κοινοτικό κεκτηµένο στο θέµα του ασύλου εξετάζονται στον θεµατικό άξονα αυτόν. Ο τελευταίος θεµατικός άξονας, αφορά την ελληνική πραγµατικότητα ασύλου η οποία περιλαµβάνει αφενός µια σύντοµη επισκόπηση του Ελληνικού θεσµικού πλαισίου ασύλου και αφετέρου µια παρουσίαση στατιστικών στοιχείων σχετικά µε το άσυλο στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η αφοµοίωση του κοινοτικού κεκτηµένου από το Ελληνικό σύστηµα ασύλου και παρουσιάζονται οι βασικότερες πρακτικές όψεις του καθώς και οι πρακτικές δυσλειτουργίες του. Συνοψίζοντας αυτήν την εισαγωγική αναφορά στο περιεχόµενο της παρούσας εργασίας, θα ήταν χρήσιµο να αναφερθεί ένα τελευταίο στοιχείο το οποίο αποτελεί και τον ιδεολογικό άξονα γύρω από τον οποίο οικοδοµήθηκε το παρόν έργο. Επιχειρήθηκε, η ανάλυση της ευρωπαϊκής πολιτικής ασύλου να καταδεικνύει τα στοιχεία εκείνα της ευρωπαϊκής πολιτικής κουλτούρας στα οποία βασίζεται και ολόκληρο το ευρωπαϊκό οικοδόµηµα και αποτελούν και τους οδηγούς προς την πορεία της ολοκλήρωσης και τα οποία δεν είναι άλλα από τα στοιχεία του εποικοδοµητικού συµβιβασµού και της σύνθεσης των αντιτιθέµενων τάσεων και της βήµα – βήµα προσέγγισης.