Ο ελληνικός πολιτικός και κοινωνικός σχηματισμός - Μουρατίδης, Χρήστος (2015)
Η παρούσα εργασία προσπαθεί να αναδείξει το κοινωνικό , πολιτικό και οικονομικό περιβάλλον μέσα στο οποίο γεννήθηκε και εξελίχθηκε το νεοελληνικό κράτος. Περιγράφονται οι οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις μέσα από τις οποίες ξεπήδησε η ελληνική επανάσταση. Επισημαίνεται ο ρόλος των νέων ανερχόμενων κοινωνικών δυνάμεων , των εμπόρων-αστών, στην διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας και αναδεικνύεται ο ρόλος του παροικιακού ελληνισμού ο οποίος γέννησε τον νεοελληνικό διαφωτισμό και έθεσε τις βάσεις για τον Μεγάλο Ξεσηκωμό. Σημαίνοντα ρολό στην διακίνηση των ιδεών του διαφωτισμού έπαιξε το εμπόριο μέσα σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά κατάφερε σιγά-σιγά να διαλύσει τις υφιστάμενες κοινωνικές και οικονομικές σχέσεις της οθωμανικής αυτοκρατορίας εμπορευματοποιώντας και εκχρηματίζοντας τις αγροτικές σχέσεις. Αυτό είχε ως συνεπεία τον μετασχηματισμό των σχέσεων παραγωγής , ιδιοκτησίας και κατοχής της γης κάτι που είχε ως συνέπεια και την μεταβολή των κοινοτικών σχέσεων. Μέσα από αυτές τις κοινωνικοοικονομικές αλλαγές θα ξεσηκωθεί το ελληνικό έθνος όπως αυτό γίνεται αντιληπτό μέσα από τις ιδέες του νεοελληνικού διαφωτισμού για την προάσπιση των εθνικών του συμφερόντων καθώς πλήττονται τα πατροπαράδοτα δικαιώματα του στο νέο περιβάλλον που διαμορφώνουν οι εκχρηματισμένες σχέσεις στο εμπόριο. Μετά την επανάσταση τα πρώτα συντάγματα αλλά και η κυρίαρχη ιδεολογία που επικρατεί στις πρώτες εθνοσυνελεύσεις είναι αυτή των Ελλήνων αστών που επηρεάζεται από τις αστικό-φιλελεύθερες αντιλήψεις που επικρατούν στην δυτική Ευρώπη. Οι ιδεολογίες αυτές γνώρισαν μεγάλη αμφισβήτηση κυρίως από τις κοινωνικές ομάδες που έχασαν τα προνόμια που τους παρείχε η οθωμανική αυτοκρατορία. Στην συνέχεια περιγράφονται τα πρώτα βήματα του νεοελληνικού βασιλείου, από τους χρόνους της απόλυτης μοναρχίας του Όθωνα ως την αρχή της δεδηλωμένης και της βασιλευόμενης δημοκρατίας. Μέσα σ' αυτήν την περίοδο θα μπουν οι βάσεις για την περαιτέρω ανάπτυξη και ολοκλήρωση του νεοελληνικού κράτους. Η αστική επανάσταση του 1909 παρουσία του Ελ. Βενιζέλου στην κεντρική πολιτική σκηνή και η προσπάθεια υλοποίησης του σχεδίου για την Μεγάλη Ελλάδα θα οδηγήσουν την Ελλάδα σε μια περίοδο έντονων πολιτικών και κοινωνικών αντιπαραθέσεων περίοδος αυτή θα μείνει γνωστή ως εθνικός διχασμός, αλλά συνάμα μετά τους βαλκανικούς πολέμους και την μικρασιατική καταστροφή το ελληνικό κράτος για πρώτη φορά θα λειτουργήσει κάτω από καθορισμένα γεωγραφικά και οικονομικά όρια με όλο του τον πληθυσμό μέσα σ' αυτά τα όρια προϋποθέσεις απαραίτητες για την περαιτέρω ανάπτυξη του.