Διεθνές ποινικό δικαστήριο και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας
Ένα σύγχρονο και επίκαιρο θέμα, το οποίο και αποτελεί αντικείμενο της πτυχιακής μου εργασίας είναι η ίδρυση και η λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ως θεσμού που αποδίδει δικαιοσύνη στην περίπτωση των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η σημασία του διαφαίνεται από το γεγονός ότι οι περισ...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Περίληψη: | Ένα σύγχρονο και επίκαιρο θέμα, το οποίο και αποτελεί αντικείμενο της πτυχιακής μου εργασίας είναι η ίδρυση και η λειτουργία του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, ως θεσμού που αποδίδει δικαιοσύνη στην περίπτωση των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Η σημασία του διαφαίνεται από το γεγονός ότι οι περισσότερες χώρες του πλανήτη αναγνωρίζουν τη διεθνή δικαιοδοσία του, με αποτέλεσμα να αποτελεί ένα μέσο πρόληψης και καταστολής ειδεχθών εγκλημάτων με γενικευμένο χαρακτήρα, όπως αυτών κατά της ανθρωπότητας. Πριν γίνει αναφορά συγκεκριμένα στην πορεία ίδρυσης του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου, είναι σκόπιμη η αναφορά στο έγκλημα ως πανάρχαιου φαινομένου και στην αντιμετώπισή του από τις κοινωνίες, παλαιότερα και ως τη σημερινή εποχή. Το έγκλημα αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα αρνητικά φαινόμενα της κοινωνικής ζωής, το οποίο προκαλεί την αντίδραση της οργανωμένης κοινωνίας με την επιβολή δραστικών μέτρων κατά της προσωπικής ελευθερίας των εγκληματούντων, ενώ έχει αποτελέσει αντικείμενο έρευνας αλλά και διαμάχης εκ μέρους των διαφόρων θεωρητικών. Αν και υπάρχουν διάφορες κοινωνιολογικές ή άλλες επιστημολογικές σκοπιές αντιμετώπισης του εγκλήματος, οι μελετητές συμφωνούν στο ότι η εγκληματικότητα είναι μία συγκεκριμένη αντίδραση της ανθρώπινης προσωπικότητας στα ερεθίσματα του κοινωνικού της περιβάλλοντος και είναι συνάρτηση ατομικών, ψυχικών και κοινωνιολογικών παραγόντων. Στη σύγχρονη εποχή, διεθνείς θεσμοί όπως η Επιτροπή Πρόληψης και Ελέγχου του Εγκλήματος, η οποία δημιουργήθηκε με την επίβλεψη του Ο.Η.Ε., έχουν ως ρόλο τους τη δημιουργία προγραμμάτων παγκόσμιας εμβέλειας για την πρόληψη και καταστολή των εγκλημάτων. Οπωσδήποτε, είναι σημαντική και η εθνική πρωτοβουλία, δηλαδή η ανάληψη από κάθε χώρα ξεχωριστά της ευθύνης να προωθήσει προγράμματα εκπαιδευτικής και κοινωνικής φύσης, αλλά και να βελτιώσει το σωφρονιστικό της σύστημα. Είναι σαφές ότι η πρόληψη είναι καλύτερη της αντιμετώπισης του εγκλήματος και αυτή τη σκέψη προωθούν οι κοινωνίες σήμερα. Το ίδιο το έγκλημα λαμβάνει συχνά, όμως, πιο γενικευμένο χαρακτήρα, κυρίως όταν πρόκειται για φυλετικές και εθνοτικές διαφορές. Ειδικότερα, στον 20ο αιώνα υπήρχαν συγκεκριμένα παραδείγματα εγκλημάτων που έλαβαν το χαρακτηρισμό της γενοκτονίας και των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας. Συναφή με τη γενοκτονία παρουσιάζονται και τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, τα οποία διακρίνονται από τα άλλα διεθνή εγκλήματα ως προς το ότι είναι μία ιδιαίτερη κατηγορία διεθνών εγκλημάτων, στο πλαίσιο μίας κρατικής δράσης ή πολιτικής που έχει ως αποτέλεσμα την πρόκληση μεγάλου αριθμού θυμάτων μεταξύ των μελών ενός άμαχου πληθυσμού. Επιπλέον, στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δρουν και άνθρωποι που δεν έχουν σχέση με την κρατική εξουσία, αλλά συμβάλλουν στη δολοφονία και τον αφανισμό πολλών αμάχων. Η διεθνής κοινότητα ήταν πλέον ώριμη να δεχθεί τη σκέψη για την υλοποίηση ενός ανώτατου δικαστηρίου δικαιοσύνης, με διεθνή χαρακτήρα, που θα εκδίκαζε δικαιώματα που καταπατούσαν τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα. Μετά το ad hoc δικαστήριο της Ρουάντα, συστάθηκε μία Προπαρασκευαστική Επιτροπή για τη σύνταξη του σχεδίου της οργάνωσης και ίδρυσης ενός διεθνούς δικαστηρίου, η οποία μετά από σειρά συσκέψεων, κατέληξε στην καταγραφή του Καταστατικού του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου κατά τη Διεθνή Διάσκεψη της Ρώμης τον Ιούλιο του 1998. Το διεθνές δικαιοδοτικό όργανο που προέκυψε με βάση τις αρχές της ισότητας και της αντικειμενικότητας και αμεροληψίας αποφασίστηκε ότι θα είχε τη δυνατότητα να παρεμβαίνει για την εκδίκαση εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας, που παραβαίνουν δηλαδή τις αρχές του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Η ίδρυση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στις 17 Ιουλίου 1998, με την ψήφιση και συμφωνία 139 κρατών, αποτέλεσε ένα αξιόλογο βήμα προς την επιβλέπουσα εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας, προκειμένου να διασφαλιστούν η ειρήνη και οι ατομικές ελευθερίες. Οι σημαντικότερες αρχές του Δικαστηρίου αποφασίστηκε ότι είναι αυτή της ανεξαρτησίας, επομένως δεν υπάγεται το Δικαστήριο στον Ο.Η.Ε., της ειδικότητας της δικαιοδοσίας, άρα παρεμβαίνει μόνο στα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, η αρχή της μονιμότητας, άρα οι αποφάσεις έχουν αμετάκλητο χαρακτήρα και η αρχή της συμπληρωματικότητας, στην οποία δηλώνεται ότι το Δικαστήριο είναι συμπληρωματικό των εθνικών ποινικών δικαστηρίων. Η προάσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο και η προσπάθεια πρόληψης αλλά και αποτελεσματικής καταστολής των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας είναι ο παγκόσμιος στόχος του 21ου αιώνα. |
|---|