Οι «Λατίνοι» στο έργο της Άννας Κομνηνής : εικόνες των "άλλων" και βυζαντινές ταυτότητες - Αρμένης, Νικηφόρος (2015)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία αναφέρεται στη μελέτη της «Αλεξιάδας» και στην προσπάθεια εξαγωγής συμπερασμάτων για την κοσμοθεωρία και το τρόπο αντίληψης των ιστορικών γεγονότων του 11ου και 12ου αιώνα από μια εκπρόσωπο της βυζαντινής αριστοκρατικής ελίτ, την Άννα Κομνηνή. Η Άννα μέσα από το έργο της περιγράφει τα χρόνια της βασιλείας του πατέρα της -Αλέξιου Α΄ Κομνηνού- και τα γεγονότα που σημάδεψαν εκείνη τη περίοδο. Ένα εξ αυτών, είναι η 1η Σταυροφορία. Η «Αλεξιάδα» αποτελεί την μοναδική βυζαντινή πηγή για την 1η Σταυροφορία, κάτι που κάνει το συγκεκριμένο έργο ιδιαιτέρως σημαντικό για τους μελετητές. Η εργασία προσπαθεί να προσεγγίσει τα ιδιαίτερα σημεία του έργου της Άννας, όπως είναι οι όρκοι των σταυροφόρων προς τον αυτοκράτορα και οι διαφορετικές αντιλήψεις που εκπορεύονται από αυτούς, την εικόνα του αυτοκράτορα στο κόσμο και βέβαια τα χαρακτηριστικά που θα έπρεπε να έχει ο «ιδανικός» αυτοκράτορας. Επίσης, γίνεται μια προσεκτική προσέγγιση του όρου «Ιερός πόλεμος» τόσο στη Δύση όσο και στην Ανατολή και περιγράφονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της αντίληψης του ενός προς τον άλλο. Οι Σταυροφορίες αποτελούν την πρώτη συνάντηση Δύσης και Ανατολής σε πολεμική σύγκρουση. Οι Βυζαντινοί αντιδρούν με αυτό το τρόπο πολέμου καθώς θεωρούν ότι στόχος είναι η πρωτεύουσα τους και όχι οι Άγιοι Τόποι. Οι Δυτικοί θεωρούν πως ο βυζαντινός αυτοκράτορας κινείται εχθρικά προς αυτούς, ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της Αντιόχειας. Ένα άλλο σημείο στο οποίο γίνεται μεγάλη αναφορά, είναι ο τρόπος αντίληψης της Άννας (άρα και του πατέρα της), για την σύνδεση του παρελθόντος με το παρόν της αυτοκρατορίας. Η συγγραφέας θεωρεί πως το αρχαιοελληνικό παρελθόν συνδέεται με το βυζαντινό παρών. Για να γίνει κατανοητό αυτό, γίνεται αναφορά στους παράγοντες ιδεολογικής διάκρισης που χρησιμοποιεί η Άννα μέσα στο έργο της. Το τρόπο που διαχωρίζει τους ανθρώπους σε «βάρβαρους» ή μη και τους παράγοντες που παίζουν ρόλο για να γίνει η διάκριση αυτή. Ακόμα, γίνεται αναφορά και στους υπόλοιπους εσωτερικούς ή εξωτερικούς «άλλους» της Βυζαντινής αυτοκρατορίας. Περιγράφεται, ο ρόλος που παίζουν οι Τούρκοι, οι Πετσενέγκοι και άλλοι στο τρόπο διάκρισης των «βαρβάρων» στη σκέψη της Άννας. Επίσης, σημαντική αναφορά γίνεται και στο τρόπο που που ο πατέρας της αντιμετωπίζει τις αιρέσεις που κάνουν την εμφάνιση τους μέσα στα βυζαντινά σύνορα. Μέσα από τις αιρέσεις και την αντιμετώπισης τους, φανερώνεται τα χαρακτηριστικά του αυτοκράτορα ως προστάτης της ορθόδοξης πίστης. Τέλος, βασικό πόρισμα της εργασίας είναι η προσπάθεια της Άννας να δημιουργήσει μια άριστη υστεροφημία για τον πατέρα της, μάλλον αποτυγχάνει καθώς οι γνώσεις της δεν είναι αρκετές ώστε να μπορέσουν τα επιχειρήματα της να αντικρούσουν τον βασικό ιδεολογικό αντίπαλο του πατέρα της, την Δύση.