Επίδραση των νυχτερινών φώτων στον αποπροσανατολισμό των νεοσσών της θαλάσσιας χελώνας Caretta Caretta στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Ζακύνθου: η περίπτωση της παραλίας ωοτοκίας του Καλαμακίου - Φούρναρη-Κωνσταντινίδου, Υβόνη (2015)
Ο Κόλπος του Λαγανά, στο νησί της Ζακύνθου που βρίσκεται στο Νότιο Ιόνιο Πέλαγος, αποτελεί τον κυριότερο βιότοπο αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας Caretta caretta στη Μεσόγειο. Τα τελευταία 40 χρόνια υπάρχει έντονη τουριστική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στην περιοχή του Λαγανά, με σημαντικές επιδράσεις στην αναπαραγωγή του είδους αυτού, γεγονός που καθιστά αναγκαία την προστασία και διατήρηση του. Σημαντικό τμήμα των ανθρωπογενών επιδράσεων αφορά την παρουσία τεχνητών φώτων (φωτορύπανση) πίσω από τις παραλίες ωοτοκίας που μπορεί να επηρεάσουν τον προσανατολισμό των νεοσσών προς τη θάλασσα. Οι μελέτες του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου της Ζακύνθου (Ε.Θ.Π.Ζ.) κατά την περίοδο 2007-2009 έδειξαν ότι η ένταση του φωτός στις παραλίες ωοτοκίας ήταν μικρότερη από 0.02LUX και ότι η γωνία της κατεύθυνσης της πορείας των νεοσσών ήταν εντός των ανεκτών ορίων. Παρατηρήθηκε περαιτέρω ότι τα ίχνη των νεοσσών στην παραλία του Καλαμακίου εμφάνιζαν μικρή κλίση προς την κατεύθυνση του Λαγανά. Περαιτέρω, εντοπίστηκαν δύο περιοχές της παραλίας στις οποίες παρατηρήθηκαν και καταγράφηκαν ενδείξεις αποπροσανατολισμού των νεοσσών. Το 2011, η έρευνα είχε σαν στόχους να διερευνήσει εάν υπάρχει μεταβολή στην κλίση που εμφανίζουν τα ίχνη των νεοσσών και να καθορίσει τους πιθανούς παράγοντες για τον αποπροσανατολισμό τους στο Δυτικό Καλαμάκι. Έτσι, καταγράφηκε συνολικά η κατεύθυνση των ιχνών των νεοσσών, κατά την διαδρομή από την φωλιά προς την θάλασσα, ενώ επίσης προσδιορίστηκαν και οι περιπτώσεις αποπροσανατολισμού αυτών κατά μήκος της περιοχής μελέτης. Σχετικά με την κλίση που εμφανίζουν τα ίχνη των νεοσσών, βρέθηκε ότι μεταβάλλεται με την αύξηση της εγγύτητας στο Λαγανά υποδεικνύοντας ότι η γειτνίαση με φώτα είναι πιθανά ένας σημαντικός παράγοντας και ότι και άλλοι παράγοντες πιθανά επηρεάζουν την παρατηρούμενη τάση. Περαιτέρω καταγράφηκε στις περιοχές όπου εμφανίζεται αποπροσανατολισμός των νεοσσών, ότι πίσω από την παραλία υπάρχει μια πίστα Go-Kart και το αεροδρόμιο που χρησιμοποιούν έντονο φωτισμό. Αν και τα φώτα τους δεν είναι απευθείας ορατά από την παραλία, η φωταύγεια που δημιουργούν επηρεάζει σημαντικά την πορεία που θα ακολουθήσουν οι νεοσσοί προς τη θάλασσα. Τα αποτελέσματα υποδεικνύουν ότι ο προσανατολισμός των νεοσσών μπορεί να καθορίζεται από τον συνδυασμό των φώτων του Λαγανά με άλλους περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως η απόσταση των φωλιών από τη θάλασσα ή/και η φωταύγεια από άλλες πηγές φωτός, υποστηρίζοντας έτσι την ανάγκη για την συνέχιση της συλλογής επιστημονικών δεδομένων.