Διερεύνηση της παράκτιας επαγγελματικής αλιείας μικρής κλίμακας εντός και εκτός της θαλάσσιας προστατευόμενης περιοχής της Ζακύνθου: οικολογικές, αλιευτικές, κοινωνικο-οικονομικές και διαχειριστικές συνιστώσες - Μπαντουβάς, Νίκος (2015)
Η παρούσα εργασία αποσκοπεί στην καλύτερη κατανόηση των αλιευτικών πρακτικών της παράκτιας, επαγγελματικής αλιείας εντός των ορίων της Θαλάσσιας Προστατευόμενης Περιοχής (Θ.Π.Π.) του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου (Ε.Θ.Π.Ζ.), καθώς και των βόρειων και ανατολικών ακτών της νήσου Ζακύνθου, των προτιμήσεών των επαγγελματιών αλιέων ως προς τα αλιευτικά πεδία, αλλά και του κοινωνικο-οικονομικού προφίλ τους. Για τη διεκπεραίωση της έρευνας διενεργήθηκαν συνεντεύξεις με τους επαγγελματίες αλιείς με χρήση ερωτηματολογίων, καθώς επίσης πραγματοποιήθηκε συλλογή δεδομένων από την τοπική Διεύθυνση Αλιείας.Οι επαγγελματίες αλιείς είχαν την ευκαιρία μέσω της συμπλήρωσης των ερωτηματολογίων και των συνεντεύξεων, να εκφράσουν τα προβλήματα, που αντιμετωπίζουν στην περιοχή τους, να υπογραμμίσουν τα κυριότερα από αυτά, αλλά και να προτείνουν λύσεις αντιμετώπισής τους σε μία απόπειρα προσέγγισης και συνεργασίας από την πλευρά του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου Ζακύνθου. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης των ληφθέντων δεδομένων αφορούσαν τα τεχνικά χαρακτηριστικά των δηλωμένων αλιευτικών σκαφών, καθώς και στοιχεία σχετικά με την αλιευτική δραστηριότητα κάθε σκάφους, όπως η χρήση των αλιευτικών εργαλείων, το λιμάνι εξόρμησης και τον ασκούμενο τύπο αλιείας. Η οπτικοποίηση όλων των αποτελεσμάτων έγινε με χρήση στατιστικών πινάκων και γραφημάτων στο λογισμικό επεξεργασίας στατιστικών δεδομένων SPSS, ενώ για τη δημιουργία χαρτών χρησιμοποιήθηκε το λογισμικό πακέτο ArcGIS.Παρά το γεγονός ότι το δείγμα των συμμετεχόντων επαγγελματιών στην έρευνα ήταν σχετικά μικρό, καθαυτή η διαδικασία διεξαγωγής των συνεντεύξεων και συμπλήρωσης των ερωτηματολογίων κρίθηκε σημαντική, όπως σημαντική κρίθηκε επίσης και η συλλεγμένη πληροφορία, αφού αποτέλεσαν ουσιαστικά την πρώτη επιτυχημένη προσπάθεια συνεργασίας της τοπικής αλιευτικής κοινότητας και του διαχειριστικού φορέα του Ε.Θ.Π.Ζ. με στόχο τον εντοπισμό των προβλημάτων, που αντιμετωπίζει η αλιεία στο νησί και ειδικότερα στον κόλπο του Λαγανά, ο οποίος βρίσκεται υπό καθεστώς προστασίας. Πρωταρχικός σκοπός της εργασίας ήταν να γίνει μία πρώτη σύγκριση της κατάστασης των πρακτικών παράκτιας αλιείας εντός και εκτός της Θ.Π.Π. του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου, ώστε να κατασταθεί δυνατή η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοσμένων διαχειριστικών μέτρων στην περιοχή.Η παρατηρούμενη μείωση στην ποικιλία και στο μέγεθος των ιχθυαποθεμάτων των υπό μελέτη περιοχών υποδεικνύει ότι τα ισχύοντα διαχειριστικά μέτρα δεν επαρκούν για τη διατήρησή τους σε βιώσιμο επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα να μπορούν να εγγυηθούν οικονομικό όφελος για τους επαγγελματίες αλιείς. Παρ’ όλο που η πλειονότητα των ντόπιων, επαγγελματιών αλιέων, οι οποίοι δραστηριοποιούνται εντός της Θ.Π.Π. αναφέρουν σημαντική απώλεια στις εκφορτώσεις6αλιευμάτων, αλλά και στο μέγεθος των αλιεύσιμων ειδών τα τελευταία χρόνια η πιο διαδεδομένη άποψη όσον αφορά την ύπαρξη μίας Θ.Π.Π. στην περιοχή είναι επιφυλακτική.