Μεθοδολογία προσδιορισμού έμμεσων και συσσωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων: εφαρμογή στη ζεύξη Ρίου Αντιρρίου - Αραβαντινός, Κωνσταντίνος (2015)
Η εργασία αυτή περιγράφει μια εύχρηστη μεθοδολογία για τον προσδιορισμό των έμμεσων και συσσωρευτικών επιπτώσεων μέσω της διεργασίας της ΜΠΕ. Η μεθοδολογία παρέχει τη δυνατότητα προσαρμογής σε διαφορετικές περιοχές και δραστηριότητες ώστε να είναι δυνατή η εφαρμογή της στον ελληνικό χώρο. Εξαιτίας της διαφορετικής φύσης αλλά και κλίμακας των δραστηριοτήτων, επιλέχθηκε η παρουσίαση της μεθοδολογίας στην περίπτωση ενός οδικού έργου. Ένα οδικό έργο αποτελεί ιδανική περίπτωση εφαρμογής, εξαιτίας των πολλαπλών και διαφορετικών τοποθεσιών που επηρεάζει, όπως και των επιπτώσεων που προκαλεί. Όπως αναφέρθηκε η εργασία στοχεύει στην ανάπτυξη μεθοδολογίας για τον προσδιορισμό των έμμεσων και συσσωρευτικών επιπτώσεων στα πλαίσια της ΜΠΕ, οι οποίες συνήθως οφείλονται σε: • Έμμεσες επιπτώσεις από βοηθητική ανάπτυξη (π.χ. διάνοιξη δρόμων, απόρριψη υλικών, υλικά κατασκευής). • Έμμεσες επιπτώσεις ως αποτέλεσμα των μέτρων προστασίας για την πρόληψη μιας άμεσης επίπτωσης σε διαφορετικό περιβαλλοντικό παράγοντα (π.χ. η επίδραση της αλλαγής του υδρολογικού κύκλου της περιοχής, αισθητικές επιπτώσεις από την κατασκευή προστατευτικών κιγκλιδωμάτων). • Έμμεσες και συσσωρευτικές επιπτώσεις που οφείλονται στην παρουσία της προτεινόμενης δραστηριότητας( π.χ. χρήσεις γης). • Έμμεσες και συσσωρευτικές επιπτώσεις από τα μέσα μεταφοράς (π.χ. η επίδραση των στερεών σωματιδίων στην ποιότητα του νερού και των υδάτινων οργανισμών). • Συσσωρευτικές και μεμονωμένες επιπτώσεις, που έχουν ως αποδέκτη τον ίδιο περιβαλλοντικό παράγοντα. • Συσσωρευτικές επιπτώσεις της προτεινόμενης δραστηριότητας, προερχόμενες από το συνδυασμό ήδη υπαρχόντων ή προτεινόμενων δραστηριοτήτων στην περιοχή (π.χ. ο συνδυασμός θορύβου ή ατμοσφαιρικών ρύπων από την ύπαρξη πολλών έργων. Λαμβάνοντας υπ’ όψιν το γεγονός της συνήθους έλλειψης δεδομένων, αλλά και τους χρονικούς, οικονομικούς περιορισμούς που υπόκειται μια ΜΠΕ, η μεθοδολογία που παρουσιάζεται είναι κυρίως ποιοτικού και όχι αναλυτικού χαρακτήρα. Η μεθοδολογία που αναπτύχθηκε για τον προσδιορισμό των έμμεσων και συσσωρευτικών επιπτώσεων αποτελείται από πέντε κεφάλαια. Τα τέσσερα πρώτα χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό μιας βάσης δεδομένων, η οποία περιγράφει την υπάρχουσα κατάσταση της περιοχής, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός των επιπτώσεων. Για την περιγραφή της περιοχής χρησιμοποιούνται δεδομένα τα οποία καλούνται δείκτες. Οι δείκτες εστιάζουν σε πτυχές που θεωρούνται συναφείς µε τις πολιτικές, κάνοντας χρήση δεδομένων που είναι ευρέως διαθέσιμα. Εν γένει, οι δείκτες ποσοτικοποιούν πληροφορίες ενσωματώνοντας διαφορετικά και πολλαπλά σύνολα δεδομένων, συμβάλλοντας στον εντοπισμό τάσεων σύνθετων φαινομένων. Το τελικό αποτέλεσμα είναι η παρουσίαση πληροφοριών με απλό και σαφή τρόπο. Η χρήση των δεικτών δικαιολογείται εξαιτίας της γενικευμένης χρήσης τους από την ευρωπαϊκή ένωση με αποτέλεσμα την άμεση διαθεσιμότητα δεδομένων από τα κράτη μέλη. Όπως είναι φανερό η χρήση τους παρουσιάζει οικονομικά και χρονικά οφέλη. Στο πέμπτο κεφάλαιο παρουσιάζεται ο τρόπος χρήσης της βάσης δεδομένων για τον προσδιορισμό των επιπτώσεων.