Χωρική κατανομή πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων σε επιφανειακά ιζήματα του κόλπου της Αλεξανδρούπολης - Καποδίστριας, Αντώνιος (2015)
Η παρούσα πτυχιακή εργασία παραγματοποιήθηκε στο Εργαστήριο Χημικών Διεργασιών του Τμήματος Επιστημών της Θάλασσας του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Σκοπός της ήταν να διερευνηθεί η παρουσία των πολυκυκλικών αρωματικών υδρογονανθράκων (ΠΑΥ) στα επιφανειακά ιζήματα του κόλπου της Αλεξανδρούπολης και να αποτυπωθεί η χωρική τους κατανομή. Παράλληλα, επιχειρήθηκε η αποτύπωση της περιεκτικότητας του οργανικού άνθρακα, δεδομένου ότι μπορεί να θεωρηθεί δείκτης της παρουσίας των ΠΑΥ σε επιφανειακά ιζήματα, λόγω του ισχυρού λιπόφιλου χαρακτήρα τους. Οι ενώσεις ΠΑΥ που μελετήθηκαν είναι οι εξής: naphthalene, 2-methylnaphthalene, 1-methylnaphthalene, acenaphthylene, acenaphthene, fluorene, phenanthrene, anthracene, fluoranthene, pyrene, benzo[a]anthracene, chrysene, benzo[b]fluoranthene, benzo[k]fluoranthene, benzo[a]pyrene, indeno[1,2,3-cd]pyrene, dibenzo[a,h]anthracene και benzo[ghi]perylene. Από τις 18 αυτές ενώσεις οι 16 έχουν καταχωρηθεί από το Γραφείο Περιβαλλοντικής Προστασίας των ΗΠΑ στη λίστα με τους σημαντικότερους ρυπαντές του περιβάλλοντος (US ERA). Στα πλαίσια της εργασίας αυτής πραγματοποιήθηκαν, εις διπλούν, συνολικά 21 αναλύσεις δειγμάτων επιφανειακών ιζημάτων. Για τον προσδιορισμό των υπό μελέτη ουσιών, χρησιμοποιήθηκε η τεχνική της εκχύλισης με οργανικό διαλύτη με τη βοήθεια υπερήχων (ultrasonication solvent extraction), ενώ για την ποσοτικοποίηση και την ταυτοποίηση των υπό μελέτη ενώσεων χρησιμοποιήθηκε η αέρια χρωματογραφία- φασματομετρία μάζας. Επιπροσθέτως, με τη βοήθεια της μεθόδου της υγρής οξείδωσης, έγινε ο προσδιορισμός της % περιεκτηκότητας των ιζημάτων σε οργανικό άνθρακα. Από τα πειραματικά αποτελέσματα προέκυψε ότι οι υπό μελέτη ενώσεις ΠΑΥ ανιχνεύθηκαν σε όλη την έκταση του κόλπου της Αλεξανδρούπολης. Οι συγκεντρώσεις των ενώσεων αυτών ήταν χαμηλές και συμφωνούν με τα βιβλιογραφικά δεδομένα άλλων ελληνικών θαλάσσιων περιοχών. Αναλυτικότερα, οι τιμές των συγκεντρώσεων των ολικών ΠΑΥ (ΣΠΑΥ) κυμάνθηκαν μεταξύ 1,5ng/g dw και 339,4ng/g dw, με τις υψηλότερες να καταγράφονται στο κεντρικό τμήμα του κόλπου, νότια του αεροδρομίου και νοτιοανατολικά των εκβολών του Έβρου. Χαμηλές συγκεντρώσεις ΣΠΑΥ καταγράφηκαν στην παράκτια περιοχή της Μάκρης και κοντά στις εκβολές του Έβρου γεγονός που μπορεί να σχετισθεί με την υφή του ιζήματος που χαρακτηρίζεται ως πλέον αδρομερές. Όσον αφορά στη μοριακή κατανομή των ΠΑΥ παρατηρήθηκε ότι οι μεγάλου μοριακού βάρους ενώσεις (περισσότερους από τέσσερεις δακτυλίους) τείνουν κυρίως να συγκεντρώνονται, παρουσιάζοντας συγκριτικά υψηλές τιμές, στο κεντρικό τμήμα του κόλπου της Αλεγανδρούπολης. Αντίστοιχα, οι μικρού μοριακού βάρους ενώσεις, δηλαδή με αριθμό δακτυλίων < 4 φαίνεται να κατανέμονται σε μικρές συγκεντρώσεις σε όλη την έκταση του κόλπου. Η περιεκτικότητα των ιζημάτων σε οργανικό άνθρακα κυμάνθηκε μεταξύ 0,21% και 2,17%, με τις υψηλότερες τιμές να παρατηρούνται σε ιζήματα που χαρακτηρίζονται από λεπτόκοκκο υλικό.