Φαρμακευτικές ουσίες: μεθοδολογίες & προσεγγίσεις για την εκτίμηση της οικοτοξικότητάς τους

Στη σημερινή εποχή, η κατανάλωση φαρμάκων από τον άνθρωπο παρουσιάζει αυξητική τάση, ιδιαίτερα στις κοινωνίες που χαρακτηρίζονται από υψηλό βιοτικό επίπεδο. Η ανίχνευση των φαρμακευτικών ουσιών σε επεξεργασμένα απόβλητα και επιφανειακά νερά, που αποτελούν τους τελικούς αποδέκτες, αποδεικνύει ότι η τ...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:
Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας: Τσόμπανου, Μαριλένα
Άλλοι συγγραφείς: Κωστοπούλου-Καραντανέλλη, Μαρία
Γλώσσα:Greek
Δημοσίευση: 2015
Θέματα:
Διαθέσιμο Online:https://catalog.lib.aegean.gr/iguana/www.main.cls?surl=search&p=ed763fb5-024d-4d04-a952-e71cbf110eaa#recordId=1.7846
http://hdl.handle.net/11610/7051
Ετικέτες: Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
Περιγραφή
Περίληψη:Στη σημερινή εποχή, η κατανάλωση φαρμάκων από τον άνθρωπο παρουσιάζει αυξητική τάση, ιδιαίτερα στις κοινωνίες που χαρακτηρίζονται από υψηλό βιοτικό επίπεδο. Η ανίχνευση των φαρμακευτικών ουσιών σε επεξεργασμένα απόβλητα και επιφανειακά νερά, που αποτελούν τους τελικούς αποδέκτες, αποδεικνύει ότι η τεχνολογία που χρησιμοποιείται για την επεξεργασία τους δεν είναι η πλέον κατάλληλη για την πλήρη αποδόμηση ή/ και απομάκρυνσή τους. Στόχος της παρούσας πτυχιακής εργασίας ήταν η συλλογή και επεξεργασία πληροφορίας από διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές εργασίες, όσον αφορά στις μεθοδολογίες & προσεγγίσεις για την εκτίμηση της οικοτοξικότητάς τους. Για το σκοπό αυτό συγκεντρώθηκε βιβλιογραφία που αφορούσε στα επίπεδα των υπολειμματικών συγκεντρώσεων των φαρμακευτικών ουσιών σε επιφανειακά νερά, ενώ παράλληλα έγινε προσπάθεια οργάνωσης της πληροφορίας που αφορά στην τοξικότητα των φαρμακευτικών ενώσεων σε υδρόβια είδη. Συνολικά καταγράφηκαν 22 φαρμακευτικές ουσίες σε επεξεργασμένα απόβλητα και 21 σε επιφανειακά νερά, με τις δραστικές ουσίες propranolol - carbamazepine - diclofenac - ibuprofen - salicylic acid να ανιχνεύονται συγκριτικά με μεγαλύτερη συχνότητα και σε υψηλότερα επίπεδα τιμών. Η γενική τάση πάντως φαίνεται να ακολουθεί ευρύ φάσμα τιμών των υπολειμματικών συγκεντρώσεων που κυμαίνονται από ng/L έως μg/L. Για την εκτίμηση της τοξικότητας των φαρμακευτικών ουσιών συγκεντρώθηκαν δείκτες τοξικότητας, όπως τιμές EC50, LC50, NOEC και LOEC, που έχουν προκύψει από εργαστηριακά πειράματα τοξικότητας με την εκάστοτε φαρμακευτική ουσία. Μεγαλύτερη συχνότητα πειραμάτων, οξείας ή χρόνιας τοξικότητας, καταγράφηκε για τα μικροφύκη - ψάρια - daphnia, τα οποία προτείνονται στα πλαίσια της εκτίμησης της οικοτοξικότητας των φαρμακευτικών ουσιών από το Γραφείο Ιατρικών θεμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EMEA, 2006). Οι ουσίες με τη μεγαλύτερη συχνότητα χρήσης ήταν οι carbamazepine (αντιεπιληπτικό), fluoxetine (αντικαταθλιπτικό), diclofenac (μη στεροειδές αντιφλεγμονώδες), clofibric acid (λιπο-ρυθμιστικό), κ.ά., λόγω της συστηματικής τους ανίχνευσης στο υδάτινο περιβάλλον, ενώ οι τιμές των Δεικτών, σε ορισμένες περιπτώσεις, διέφεραν με διαφορά τάξης μεγέθους. Λαμβάνοντας υπόψη, τις τιμές των υπολειμματικών συγκεντρώσεων των ουσιών, τα οποία είναι σαφώς μικρότερα των επιπέδων που προκαλούν οξεία τοξικότητα στον άνθρωπο, διαφαίνεται ότι η διαρκής και σταθερή απόρριψή τους στα υδάτινα συστήματα οδηγεί σε εκτιμήσεις επιπτώσεων που συνδέονται με χρόνια έκθεση των οργανισμών. Τέλος, θα πρέπει να επισημανθεί ότι στο περιβάλλον, οι ουσίες απορρίπτονται ως μίγματα, γεγονός που επιβάλλει να διερευνηθεί σε βάθος ο δυνητικός κίνδυνος που προέρχεται από τη συνδυασμένη δράση τους.