Οι απόψεις των παιδιών Β Γυμνασίου για τα ηφαίστεια και για την δημιουργία πυριγεννών πετρωμάτων - Ταξιαρχούλα, Ψαρρού (2015)
Σκοπός αυτής της εργασίας είναι να εξετάσουμε τις απόψεις μαθητών Β’ τάξης του Γυμνασίου γύρω από κάποιες βασικές έννοιες που αφορούν τα ηφαίστεια και να καταγράψουμε πιθανές «παρανοήσεις» τους. Αυτό είναι μια διαδικασία που κάθε εκπαιδευτικός θα έπρεπε να κάνει σε μικρότερη κλίμακα (σχολική τάξη) έτσι ώστε οι «παρανοήσεις» αυτές να εντοπίζονται εγκαίρως και να διορθώνονται άμεσα. Στην παρούσα εργασία μετα από μια έρευνα που έγινε σε δείγμα 120 μαθητών Β’ Γυμνασίου σε σχολεία του Ν. Λέσβου και από διάφορα σημεία του νησιού (επαρχία και στην πόλη της Μυτιλήνης) ανιχνεύθηκαν οι ιδέες των μαθητών σχετικά με το ποια νομίζουν οι μαθητές ότι είναι τα μέρη από τα οποία αποτελείται το εσωτερικό της γης και ποια είναι η κατάσταση τους, πώς δημιουργείται ένα ηφαίστειο, πότε λέμε ότι αυτό είναι ενεργό και πότε σβησμένο, ποια η διαφορά λάβας και μάγματος, ποια είναι τα προϊόντα μιας ηφαιστειακής έκρηξης, πως τα παιδια θεωρούν ότι είναι η μορφή ενός ηφαιστείου και τέλος πως τα πυριγεννή/ηφαιστειακά πετρώματα που συναντούν στην Λέσβο, δηλαδή στο νησί όπου κατοικούν, αν και την εμφάνισή τους την συσχετίζουν με την ύπαρξη ηφαιστείων παλαιότερα στο χώρο. Διαπιστώθηκαν και αποδείχθηκαν στατιστικά σημαντικές διαφορές, μετά την έρευνα, πολλές εναλλακτικές ιδέες σχετικά με τα προς διερεύνηση θέματα, τα οποία εξετάζονται διεξοδικά. Διαπιστώθηκε τελικά ότι τα παιδιά θεωρούν ότι το εσωτερικό της γης αποτελείται από τον φλοιό, τον πυρήνα, τον μανδύα και τις λιθοσφαιρικές πλάκες ως επιπλέον τμήμτατα, ότι στην επιφάνεια της γης αποτελείται από χώματα, και ότι ένα ηφαίστειο δημιουργείται με την συντριβή των λιθοσφαιρικών πλακών και την υψηλή θερμοκρασία στο εσωτερικό της γης. Θεωρούνε ότι ενεργό είναι το ηφαίστειο που εκρύγνυται ακόμα ενώ ανεργό εκείνο που δεν παρουσιάζει ανάλογη συμπεριφορά. Δεν γνωρίζουν γιατί οι έννοιες λάβα και μάγμα διαφέρουν και συσχετίζουν την ύπαρξη ηφαιστείων με τις ζεστές και ορεινές περιοχές της γης. Ακόμη, διαπιστώθηκαν στο τέλος της έρευνας παρανοήσεις και ως προς την μορφή ενός ηφαιστείου. Συγκεκριμένα τα παιδιά θεωρούν ότι ηφαίστειο είναι ένα βουνό που βγάζει λάβα και άλλα προϊόντα έκρηξης απί το εσωτερικό του ενώ τύποι ηφαιστείων όπως καλδέρες και άλλα δεν μπορούν τα παιδιά να τους αναγνωρίσουν. Επίσης, ένα ακόμη συμπέρασμα που έγινε φανερό σε όλες τις απαντήσεις των παιδιών είναι ότι τα παιδιά έχουν πολλά εκφραστικά λάθη σε αρκετές περιπτώσεις και κάποιες φορές αυτό που σκέφτονται διαφέρει από αυτό που γράφουν στο χαρτί. Σκοπός της διδασκαλίας είναι οι μαθητές να αποκτήσουν βασικές γνώσεις σχετικά με την κατανόηση του χώρου και να εξοικειωθούν με έννοιες που σχετίζονται με την αλληλεπίδραση του φυσικού και ανθρώπινου περιβάλλοντος και για την συγκεκριμένη εργασία να μπορέσουν τα παιδιά να απαντήσουν ορθά στις ερωτήσεις του ερώτηματολογίου. Επομένως, ένας αποτελεσματικός εκπαιδευτικός θα πρέπει να είναι έτοιμος να ακούσει κάθε απορία των παιδιών και να προσπαθήσει να τους εξηγήσει με τον πιο εύκολο και ευνόητο τρόπο τις απορίες τους, έτσι ώστε να αποφεύγονται παρανοήσεις ή λανθασμένες εντυπώσεις σε επιστημονικά θέματα.