Κατανομή των ανθικών μορφών και τρόπων αναπαραγωγής του εισβολικού ζιζανίου Oxalis pes-caprae στη νήσο Λέσβο - Παπαδόπουλος, Πλάτων (2015)
Το θέμα της παρούσας εργασίας αφορά στο ευρύτερο πλαίσιο της Οικογεωγραφίας και πιο συγκεκριμένα σε εκείνο της εισβολικής οικολογίας. Η εισβολή ειδών σε περιοχές εκτός του ιστορικά γνωστού εύρους εξάπλωσής τους είναι ένα φαινόμενο που λαμβάνει χώρα ανέκαθεν. Μετά, πάντως, από την βιομηχανική επανάσταση και, παράλληλα με την ανάπτυξη των μεταφορών, η εισβολή ειδών είναι πολύ συχνότερη, και με επιπτώσεις ιδιαίτερα σημαντικές στη βιοποικιλότητα, τη δομή και λειτουργία των οικοσυστημάτων, αλλά και την οικονομία (Mooney 2005). Στις Μεσογειακές περιοχές, η εισβολή από μη ενδημικά είδη συμβαίνει πολύ συχνά (Di Castri et al. 1990) και θεωρείται σημαντική ένδειξη της κλιματικής αλλαγής (Sala et al. 2000). Από τα ποιο διαδεδομένα εισβολικά ζιζάνια στα μεσογειακά οικοσυστήματα του πλανήτη αποτελεί το είδος Oxalis pes-caprae (οξαλίδα), ένα χειμερινό, εποχιακό γεώφυτο προέλευσης Νοτίου Αφρικής (Peirce 1997). Η οξαλίδα είναι εξαιρετικά εισβολικό ζιζάνιο, γεγονός που οφείλεται κυρίως στον τρόπο αναπαραγωγής της, κυρίως αγενής (βλαστητικός), μέσω υπόγειων βολβών. Παράλληλα, μπορεί να διαθέτει και εγγενή τρόπο αναπαραγωγής, δηλ. μέσω ανθέων και σπερμάτων. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, η οξαλίδα αποτελεί είδος ετερόστυλο, με τρεις ανθικές μορφές που διαφέρουν στο μήκος των στύλων και τη σχετική θέση των στιγμάτων και των ανθήρων. Σε ορισμένες περιοχές εισβολής της εντοπίστηκε και μια τέταρτη, πολυπέταλη, στείρα, ανθική μορφή.Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η μελέτη της κατανομής των ανθικών μορφών και των τρόπων αναπαραγωγής του ζιζανίου στη νήσο Λέσβο. Κατά τη διάρκειά της εξετάστηκαν 77 πληθυσμοί, σχεδόν το σύνολο των πληθυσμών της Λέσβου. Όλοι τους εντοπίστηκαν, κυρίως, στο ανατολικό τμήμα του νησιού, και ιδιαίτερα κατά μήκος της ακτογραμμής του. Σε κάθε πληθυσμό εξετάστηκαν με τυχαία δειγματοληψία 30-150 άνθη, με σκοπό την αναγνώριση της ανθικής μορφής στη οποία ανήκουν. Στο σύνολο των πληθυσμών, εντοπίσθηκαν δύο ανθικές μορφές, η βραχύστυλη (σε όλους τους πληθυσμούς) και η στείρα (στο 26,3% των πληθυσμών). Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι πληθυσμοί της οξαλίδας στη Λέσβο δεν έχουν τη δυνατότητα της εγγενούς αναπαραγωγής, συνεπώς αποτελούν πληθυσμούς κλώνους των ατόμων που πρωτο-εισέβαλαν στο νησί.