Η επίδραση των σχηματικών αναπαραστάσεων στην αναγνωστική κατανόηση των μαθητών δημοτικού σχολείου στο μάθημα της Ιστορίας - Σταύρου, Ζαχαρένια (2015)
Η παρούσα μελέτη είχε ως στόχο τη διερεύνηση της επίδρασης των σχηματικών αναπαραστάσεων κατά την αναγνωστική κατανόηση των ιστορικών κειμένων στο μάθημα της Ιστορίας από τους μαθητές δημοτικού σχολείου. Ειδικότερα, η μελέτη αυτή σκόπευε να αξιολογήσει α) την ικανότητα των μαθητών να αντιλαμβάνονται προϋπάρχουσες σχηματικές αναπαραστάσεις (π.χ. σχεδιαγράμματα, νοηματικές χαρτογραφήσεις κ.ά.), οι οποίες μπορεί να δίνονται από τον/την εκπαιδευτικό της τάξης κατά τη διάρκεια του μαθήματος, αλλά και β) την ικανότητά τους να δημιουργούν οι ίδιοι σχηματικές αναπαραστάσεις στην προσπάθειά τους να κατανοήσουν τα κείμενα αυτά, καθώς επίσης και το βαθμό που τα εννοιολογικά αυτά σχήματα, ως κωδικοποίηση της γνώσης παρουσιάζουν τις λογικές σχέσεις συσχέτισης και ιεράρχησης μεταξύ των γεγονότων ενός κειμένου. Η μελέτη αυτή αποτέλεσε μια μικρή εμπειρική μελέτη, όπου υιοθετήθηκε η μέθοδος της σύγκρισης ομάδων των μαθητών (Ν=62) των τριών τελευταίων τάξεων ενός δημοτικού σχολείου (Δ΄- Στ΄). Τα αποτελέσματα από τη μελέτη έδειξαν ότι οι σχηματικές αναπαραστάσεις των μαθητών αντικατοπτρίζουν το επίπεδο γνωστικής επεξεργασίας των ιστορικών κειμένων που καλούνται να κατανοήσουν καθώς επίσης και το αναπτυξιακό τους επίπεδο, ενώ η επίδραση των σχηματικών αναπαραστάσεων που κατασκευάζουν οι ίδιοι φαίνεται να επιδρά περισσότερο στην αναγνωστική τους κατανόηση σε σύγκριση με τις σχηματικές αναπαραστάσεις που τους δίνονται από τον/την εκπαιδευτικό. Το γεγονός αυτό αναδεικνύει τη συμβολή της άσκησης των μαθητών σε τεχνικές σχηματικής αναπαράστασης και οπτικής αποκωδικοποίησης των κειμένων, ιδιαίτερα εκείνων με χαμηλές ικανότητες, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα τη βαθύτερη νοηματική οργάνωση των κειμένων.