| _version_ |
1828462678029369344
|
| author |
Νικολάου, Κωνσταντίνος
|
| author2 |
Στεφανάκης, Εμμανουήλ
|
| author_facet |
Στεφανάκης, Εμμανουήλ
Νικολάου, Κωνσταντίνος
|
| author_sort |
Νικολάου, Κωνσταντίνος
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Τα αρχαία λατομεία καρυστίας/στυρίας λίθου, marmor carystium ή cipollino verde στην περιοχή των Στύρων της Νότιας Εύβοιας, έπαιξαν από τους πιο κομβικούς ρόλους στην εξόρυξη και τη διακίνηση του μαρμάρου κατά τους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους. Τα Στύρα αποτέλεσαν την περιοχή με τη μεγαλύτερη εξορυκτική και συνάμα εξαγωγική δύναμη -από όλη τη Νότια Καρυστία- του πρασινωπού φλεβωτού μαρμάρου, που για τη διακοσμητική του αξία έγινε ιδιαίτερα αγαπητό κατά την περίοδο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Τα λατομεία των Στύρων καταλαμβάνουν τέσσερεις ορεινούς όγκους ανατολικά - νοτιοανατολικά του σημερινού οικισμού. Η έκταση και η οργάνωσή τους σε μεγάλα λατομικά συγκροτήματα αποτυπώνουν τον αυτοκρατορικό τους έλεγχο και συνάμα απεικονίζουν το μέγεθος της εξαγωγής και την εντατικοποίηση, που συνδέεται με την έλευση της ρωμαϊκής κυριαρχίας και της ρωμαϊκής αστικοποίησης. Αντίστοιχα, η άρτια διατήρησή τους μαρτυρά τους τρόπους και τα μέσα εξόρυξης, διαχείρισης και μεταφοράς των αποσπασμένων όγκων.
Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια σταχυολόγησης και επαναπροσδιορισμού των λατομικών θέσεων που έχουν εντοπιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1960, ενώ παρουσιάζονται οι νέες θέσεις που εντοπίστηκαν από το 2019 έως σήμερα. Επιπροσθέτως, τα νέα στοιχεία σχετικά με τους δρόμους που η καταβίβαση και η λιθαγωγία ακολουθούσε, όπως και τα λιμάνια φόρτωσης των μαρμάρινων όγκων σε πλοιάρια, συμπληρώνουν σε μεγάλο βαθμό το κάδρο αυτής της βιομηχανικής δραστηριότητας των αυτοκρατορικών χρόνων.
Μέσα από την εξέταση της βιβλιογραφίας και την παρακολούθηση των αρχαιολογικών δεδομένων και καταλοίπων, γίνεται προσπάθεια προσέγγισης της οργάνωσης των αυτοκρατορικών λατομείων στυρίας λίθου, του τρόπου διοίκησής τους από τους αυτοκρατορικούς απεσταλμένους, αλλά και της λειτουργίας τους σε συνάρτηση με τους ανθρώπους που εργάζονταν στα λατομεία ή ήταν επιφορτισμένοι με την φύλαξή τους. Επιπροσθέτως, επιχειρείται η εξακρίβωση της συμμετοχής στη λατομική δραστηριότητα ιδιωτών – εργολάβων, ενώ παράλληλα, γίνεται απόπειρα ανίχνευσης της συμμετοχής της πόλης σε αυτήν την τεράστια εξορυκτική δραστηριότητα, όπως και του αντίκτυπου που αυτή άφηνε στην οικονομία της περιοχής.
Τέλος, με γνώμονα τη χαρτογράφηση των περιοχών όπου το cipollino εξήχθη και τους τρόπους χρήσης του στα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επιχειρείται η διαπίστωση της χρονολογικής συνέχειας ή ασυνέχειας των λατομείων ανά τους αιώνες και η ανάδειξη της διαχρονίας εξόρυξης αυτού του μαρμάρου που μέχρι και τον 20ο αιώνα συγκαταλέγεται στα πετρώματα που διακοσμούν διαφόρων ειδών οικοδομήματα.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-26757
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2024
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-267572025-03-17T09:19:20Z Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων Νικολάου, Κωνσταντίνος Στεφανάκης, Εμμανουήλ αρχαία λατομεία ρωμαϊκή περίοδος Στύρα ancient quarries roman period Styra Excavations (Archaeology) Quarries and quarrying Quarries and quarrying--Greece Architecture--Greece--History Τα αρχαία λατομεία καρυστίας/στυρίας λίθου, marmor carystium ή cipollino verde στην περιοχή των Στύρων της Νότιας Εύβοιας, έπαιξαν από τους πιο κομβικούς ρόλους στην εξόρυξη και τη διακίνηση του μαρμάρου κατά τους ρωμαϊκούς αυτοκρατορικούς χρόνους. Τα Στύρα αποτέλεσαν την περιοχή με τη μεγαλύτερη εξορυκτική και συνάμα εξαγωγική δύναμη -από όλη τη Νότια Καρυστία- του πρασινωπού φλεβωτού μαρμάρου, που για τη διακοσμητική του αξία έγινε ιδιαίτερα αγαπητό κατά την περίοδο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Τα λατομεία των Στύρων καταλαμβάνουν τέσσερεις ορεινούς όγκους ανατολικά - νοτιοανατολικά του σημερινού οικισμού. Η έκταση και η οργάνωσή τους σε μεγάλα λατομικά συγκροτήματα αποτυπώνουν τον αυτοκρατορικό τους έλεγχο και συνάμα απεικονίζουν το μέγεθος της εξαγωγής και την εντατικοποίηση, που συνδέεται με την έλευση της ρωμαϊκής κυριαρχίας και της ρωμαϊκής αστικοποίησης. Αντίστοιχα, η άρτια διατήρησή τους μαρτυρά τους τρόπους και τα μέσα εξόρυξης, διαχείρισης και μεταφοράς των αποσπασμένων όγκων. Στην παρούσα εργασία γίνεται προσπάθεια σταχυολόγησης και επαναπροσδιορισμού των λατομικών θέσεων που έχουν εντοπιστεί ήδη από τη δεκαετία του 1960, ενώ παρουσιάζονται οι νέες θέσεις που εντοπίστηκαν από το 2019 έως σήμερα. Επιπροσθέτως, τα νέα στοιχεία σχετικά με τους δρόμους που η καταβίβαση και η λιθαγωγία ακολουθούσε, όπως και τα λιμάνια φόρτωσης των μαρμάρινων όγκων σε πλοιάρια, συμπληρώνουν σε μεγάλο βαθμό το κάδρο αυτής της βιομηχανικής δραστηριότητας των αυτοκρατορικών χρόνων. Μέσα από την εξέταση της βιβλιογραφίας και την παρακολούθηση των αρχαιολογικών δεδομένων και καταλοίπων, γίνεται προσπάθεια προσέγγισης της οργάνωσης των αυτοκρατορικών λατομείων στυρίας λίθου, του τρόπου διοίκησής τους από τους αυτοκρατορικούς απεσταλμένους, αλλά και της λειτουργίας τους σε συνάρτηση με τους ανθρώπους που εργάζονταν στα λατομεία ή ήταν επιφορτισμένοι με την φύλαξή τους. Επιπροσθέτως, επιχειρείται η εξακρίβωση της συμμετοχής στη λατομική δραστηριότητα ιδιωτών – εργολάβων, ενώ παράλληλα, γίνεται απόπειρα ανίχνευσης της συμμετοχής της πόλης σε αυτήν την τεράστια εξορυκτική δραστηριότητα, όπως και του αντίκτυπου που αυτή άφηνε στην οικονομία της περιοχής. Τέλος, με γνώμονα τη χαρτογράφηση των περιοχών όπου το cipollino εξήχθη και τους τρόπους χρήσης του στα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επιχειρείται η διαπίστωση της χρονολογικής συνέχειας ή ασυνέχειας των λατομείων ανά τους αιώνες και η ανάδειξη της διαχρονίας εξόρυξης αυτού του μαρμάρου που μέχρι και τον 20ο αιώνα συγκαταλέγεται στα πετρώματα που διακοσμούν διαφόρων ειδών οικοδομήματα. Συντομογραφίες 0 Περίληψη 3 Abstract 5 Πρόλογος 6 1. Εισαγωγή 8 2. Μεθοδολογία - Διάρθρωση Κεφαλαίων 13 3. Τα Στύρα ανά τους αιώνες 19 4. Η χρήση του λίθου στην αρχιτεκτονική 26 4.1. Η ιστορική διαδρομή των λευκών και χρωματιστών μαρμάρων του ελλαδικού χώρου 28 5. Η γεωλογία της Εύβοιας και οι φυσικομηχανικές ιδιότητες των σιπολινομαρμάρων 34 5.1. Αττικοκυκλαδική ζώνη (Νότια Εύβοια) 35 5.2. Η δημιουργία των σιπολινομαρμάρων 36 5.3. Φυσικομηχανικές ιδιότητες και χρήσεις του μαρμάρου 38 6. Τα λατομεία cipollino στην περιοχή των Στύρων 40 6.1. Ο λόφος του Αγίου Νικολάου 43 6.1.1. Λατομείο στην κορυφή του Λόφου του Αγίου Νικολάου 44 6.1.2. Λατομεία στη θέση Τράβα 46 6.1.3. Λατομεία στη θέση Πάλλη - Λάκκα 48 6.1.4. Λατομεία στη θέση Claudiana 50 6.1.5. Λατομεία στη θέση Κρύα - Βρύση 54 6.1.6. Λατομεία στον λόφο Μυτερή 57 6.2. Όρος Πυργάρι Νημποριού 61 6.2.1. Λατομικά συγκροτήματα στη θέση Πυργάρι 62 6.2.2. Λατομικά συγκροτήματα στη θέση Ντούκα 69 6.2.3. Λατομεία στη θέση Χώνι - Ρότζε και Μπρέτιζες 70 6.2.4. Λατομικό συγκρότημα στη θέση Πύργος 71 6.2.5. Λατομεία στις θέσεις Ομπόρι και Μποσλιμέτι 72 6.2.6. Λατομικό συγκρότημα στη θέση Πυργάκι και Κουκούλα 75 6.3. Όρος Βρεθέλα - Πόρτο Λάφια, όρος Διακόφτης και όρος Ντελίβια 79 7. Τεχνικές και εργαλεία λατόμησης 85 7.1. Η εξόρυξη των λίθων 85 7.2. Η λάξευση των αποσπασμένων όγκων 91 8. Μεταφορά λίθων 94 8.1. Κατηφορικοί οδοί και τροχήλατες ξύλινες κατασκευές 96 8.2. Ανυψωτικά μηχανήματα 99 8.3. Οι θαλάσσιες μεταφορές 100 9. Οργάνωση λατομείων 105 9.1. Η διοίκηση των λατομείων 105 9.2. Το ανθρώπινο δυναμικό 112 9.3. Οικίες, πύργοι και φυλάκια 117 9.4. Άλλες εγκαταστάσεις 122 10. Οι οικονομικές σχέσεις της πόλης και η πώληση του μαρμάρου 124 11. Τόποι διασποράς και χρήση cipollino 132 11.1. Η διακίνηση και η χρήση του μαρμάρου τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορική Περίοδο 134 11.2. Τόποι διασποράς και χρήση του μαρμάρου στους Χριστιανικούς χρόνους και εξής 137 Συμπεράσματα 144 Βιβλιογραφία 151 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ (ΠΙΝΑΚΕΣ – ΧΑΡΤΕΣ – ΕΚΟΝΕΣ – ΣΧΕΔΙΑ) 2024-09-04T08:12:35Z 2024-09-04T08:12:35Z 2022-09-28 http://hdl.handle.net/11610/26757 el_GR Default License 271 σ. application/pdf
|
| spellingShingle |
αρχαία λατομεία
ρωμαϊκή περίοδος
Στύρα
ancient quarries
roman period
Styra
Excavations (Archaeology)
Quarries and quarrying
Quarries and quarrying--Greece
Architecture--Greece--History
Νικολάου, Κωνσταντίνος
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title |
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title_full |
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title_fullStr |
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title_full_unstemmed |
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title_short |
Τα αρχαία λατομεία Στυρίας λίθου: η οργάνωση του χώρου, τρόποι και μέσα εξόρυξης, τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| title_sort |
τα αρχαία λατομεία στυρίας λίθου η οργάνωση του χώρου τρόποι και μέσα εξόρυξης τόποι διασποράς και χρήση των μαρμάρων
|
| topic |
αρχαία λατομεία
ρωμαϊκή περίοδος
Στύρα
ancient quarries
roman period
Styra
Excavations (Archaeology)
Quarries and quarrying
Quarries and quarrying--Greece
Architecture--Greece--History
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/26757
|
| work_keys_str_mv |
AT nikolaoukōnstantinos taarchaialatomeiastyriaslithouēorganōsētouchōroutropoikaimesaexoryxēstopoidiasporaskaichrēsētōnmarmarōn
|