Η παραδοσιακή διατροφή στην Κρητηνία της Ρόδου ως άυλη πολιτιστική κληρονομιά: μια προσπάθεια διαφύλαξής της με τη χρήση νέων τεχνολογιών - Καραγιάννη, Παναγιούλα (2024)
Τα τελευταία χρόνια γίνεται συζήτηση σε παγκόσμιο επίπεδο, Ευρωπαϊκό και φυσικά τοπικό σχετικά με την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά. Η συγκεκριμένη εργασία είναι μια προσπάθεια «διαφύλαξης» αυτού του γαστρονομικού πολιτισμού ως έκφραση Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς. Ως «διαφύλαξη» εννοούμε «τα μέτρα που αποβλέπουν στη διασφάλιση της βιωσιμότητας της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, συμπεριλαμβανομένων του προσδιορισμού, της τεκμηρίωσης, της έρευνας, της συντήρησης, της προστασίας της προώθησης, της αξιοποίησης, της μεταβίβασης, κυρίως μέσω της τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης, καθώς και της αναζωογόνησης των διαφόρων πλευρών της κληρονομιάς αυτής» (UNESCO, 2003). Η εξέλιξη της τεχνολογίας έχει συμβάλει σημαντικά στην προσπάθεια για καταγραφή, προβολή και μεταβίβαση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ειδικά μέσα στην πανδημία του covid-19 αναπτύχθηκαν πολλά λογισμικά μέσα από τα οποία οι πολίτες είχαν πρόσβαση σε μουσεία, αρχαία μνημεία και άλλες μορφές πολιτιστικής κληρονομιάς. Αρχικά πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση μέσα από βιβλία, άρθρα, συνέδρια ξένων και Ελλήνων συγγραφέων. Η συγκεκριμένη εργασία στηρίχθηκε πάνω στην διεξαγωγή μίας ποιοτικής έρευνας μέσω της χρήσης ημι-δομημένων συνεντεύξεων έχοντας ως δείγμα ένα πλήθος κατοίκων του ορεινού χωριού της Κρητηνίας της Ρόδου. Μέσα από τη έρευνα αντλήθηκαν πληροφορίες σχετικά με τη ζωή των κατοίκων εστιάζοντας στη διατροφή τους. Πιο συγκεκριμένα ερευνήθηκε ο τρόπος με τον οποίο προμηθεύονταν και παρήγαγαν τις πρώτες ύλες αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο μαγείρευαν τα φαγητά τους οι κάτοικοι του χωριού. Συγκεκριμένα, πραγματοποιήθηκε μια καταγραφή παραδοσιακών συνταγών, οι περισσότερες εκ των οποίων τείνουν να εξαφανιστούν με το πέρασμα του χρόνου. Όπως επίσης καταγράφηκε και ο τρόπος με τον οποίο μαγείρευαν καθώς και τα μέσα που χρησιμοποιούσαν, δηλαδή φωτιά και κάρβουνα μέσω του φούρνου ή της τσιμιάς. Εκτός από την παραδοσιακή διατροφή που ήταν και ο σκοπός της εργασίας αναδεικνύεται και η τοπική διάλεκτος του χωριού, μέσα από τις συνεντεύξεις των κατοίκων. Η έρευνα λοιπόν ανέδειξε ότι η άυλη πολιτιστική κληρονομιά είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κοινοτική συμμετοχή και με την τοπική γνώση. Προέρχεται από το παρελθόν αλλά επαναπροσδιορίζεται και αναδημιουργείται συνεχώς και ζωντανά, από τα μέλη των κοινοτήτων.