Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο

Η βόσκηση έχει μια μακρά ιστορία όχι μόνο ως μέσο παραγωγής τροφής για τους ανθρώπους αλλά και ως μέσω διαχείρισης της Γης. Γενικά η βόσκηση από φυτοφάγα ζώα έχει αναγνωριστεί ως ένας σημαντικός οικολογικός παράγοντας στους βοσκοτόπους και έχει προταθεί ως σημαντική εξελικτική δύναμη καθώς διαδραμα...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Χαλβαντζή, Μαρία
Other Authors: Φύλλας, Νικόλαος
Language:el_GR
Published: 2024
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/26494
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828462398908923904
author Χαλβαντζή, Μαρία
author2 Φύλλας, Νικόλαος
author_facet Φύλλας, Νικόλαος
Χαλβαντζή, Μαρία
author_sort Χαλβαντζή, Μαρία
collection DSpace
description Η βόσκηση έχει μια μακρά ιστορία όχι μόνο ως μέσο παραγωγής τροφής για τους ανθρώπους αλλά και ως μέσω διαχείρισης της Γης. Γενικά η βόσκηση από φυτοφάγα ζώα έχει αναγνωριστεί ως ένας σημαντικός οικολογικός παράγοντας στους βοσκοτόπους και έχει προταθεί ως σημαντική εξελικτική δύναμη καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη δομή, στην οργάνωση και στη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Είναι γνωστό ότι αποτελεί διαδομένη χρήση γης και επιδρά σημαντικά στην ανάπτυξη της φυτικής βιομάζας και στη δομή των φυτοκοινοτήτων. Συγκεκριμένα το ενδιάμεσο επίπεδο διαταραχής από την βόσκηση, με χαμηλή πυκνότητα ζώων και χωρίς εξωτερικές εισροές (ζωοτροφές, λιπάσματα, φυτοφάρμακα), έχει συνδεθεί με τον πλούτο των ειδών στα μεσογειακά οικοσυστήματα καθώς και με τις εδαφικές λειτουργίες. Όμως τα τελευταία χρόνια, τα πρότυπα της βόσκησης αλλάζουν στην Ευρώπη οδηγώντας είτε υπερβόσκηση σε ορισμένες περιοχές ή σε εγκατάλειψη σε άλλες. Η παρούσα εργασία είναι πειραματική. Αρχικά γίνεται μία βιβλιογραφική αναφορά σε όλα τα επιμέρους θέματα που αφορούν τα μεσογειακά οικοσυστήματα , την βόσκηση και τη σημασία της, τις επιπτώσεις ύπαρξης των φυτοφάγων ζώων στη ποικιλότητα αλλά και στα λειτουργικά χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά και περιγραφή του τοπίου της περιοχής μελέτης μας και στη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στο πεδίο αλλά και στο εργαστήριο ενώ τέλος παρουσιάζονται αποτέλεσμα και μερικά συμπεράσματα. Κάποια βασικά ερευνητικά ερωτήματα της παρούσας εργασίας είναι πως η βόσκηση επηρεάζει τη δομή και τον πλούτο των ειδών στα μεσογειακά λιβάδια. Ειδικότερα προκαθορίστηκαν τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις οπού στην κάθε μια καθορίστηκαν τέσσερις ζώνες που γινόταν βόσκηση γύρω από τη κτηνοτροφική μονάδα. Ακόμη αναγνωρίστηκες μια περιφραγμένη περιοχή με αποκλεισμό βόσκησης. Συνολικά συλλέχθηκαν δείγματα από 20 δειγματοληπτικές επιφάνειες(16 με ύπαρξη βόσκησης και 4 με μη ύπαρξη/μάρτυρες). Στη συνέχεια καταγράφηκαν συντεταγμένες, εκτιμήθηκε η εδαφοκάλυψη, υπολογίσθηκε ο αριθμός των περιττωμάτων. Ακόμη συλλέχθηκε η συνολική βιομάζα και σε 3 άτομα από τα κυρίαρχα είδη (2-3) γύρω από κάθε δειγματοληπτική επιφάνεια μετρήθηκαν λειτουργικά χαρακτηριστικά επιτόπου (δείκτης χλωροφύλλη (CCI) και ύψος (H) ). Τέλος χωρίστηκε η φυτική βιομάζα κάθε δειγματοληπτικής επιφάνειας σε είδη . Στη συνέχεια μεταφέραμε τα δείγματα στο εργαστήριο οπού έγινε η μέτρηση κάποιων λειτουργικών χαρακτηριστικών όπως το ύψος του κάθε φυτού (H) ,το μήκος της ρίζας (RL) ,η μέτρηση αριθμού φύλλων (NL), το πάχος του βλαστού (DS) , βάρος ρίζας και φύλλου (RWW, LWW) ,ξηρό βάρος ρίζας και φύλλου (RDW, LDW) ,επιφάνεια φύλλου( LA). Ακόμη υπολογίσθηκε η ειδική φιλλική επιφάνεια (LMA) , η περιεκτικότητα ξηρής ύλης σε φύλλα (LDMC) και ο λόγος επιφάνειας φυλλώματος προς βλαστού LA/SA. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι οι μεταβλητές που αφορούν στην δομή της κοινότητας διαφέρουν μεταξύ χειρισμών, δηλαδή η βόσκηση επηρεάζει την δομή των φυτοκοινοτήτων στην περιοχή μελέτης μας. Αντίθετα οι μεταβλητές που αφορούν στην ποικιλότητα δεν διαφέρουν, αρά στην περιοχή μελέτης μας η βόσκηση δεν φαίνεται να επηρεάζει τον πλούτο των ειδών.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-26494
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2024
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-264942024-06-26T11:39:11Z Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο Grazing effects on the structure and function of Mediterranean grasslands on the island of Lesvos Χαλβαντζή, Μαρία Φύλλας, Νικόλαος βόσκηση Λέσβος λειτουργικά χαρακτηριστικά δομή οικοσύστημα λιβάδι μεσογειακά οικοσυστήματα ποικιλότητα Grazing Grasslands Lesbos (Greece : Municipality) Η βόσκηση έχει μια μακρά ιστορία όχι μόνο ως μέσο παραγωγής τροφής για τους ανθρώπους αλλά και ως μέσω διαχείρισης της Γης. Γενικά η βόσκηση από φυτοφάγα ζώα έχει αναγνωριστεί ως ένας σημαντικός οικολογικός παράγοντας στους βοσκοτόπους και έχει προταθεί ως σημαντική εξελικτική δύναμη καθώς διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη δομή, στην οργάνωση και στη λειτουργία των οικοσυστημάτων. Είναι γνωστό ότι αποτελεί διαδομένη χρήση γης και επιδρά σημαντικά στην ανάπτυξη της φυτικής βιομάζας και στη δομή των φυτοκοινοτήτων. Συγκεκριμένα το ενδιάμεσο επίπεδο διαταραχής από την βόσκηση, με χαμηλή πυκνότητα ζώων και χωρίς εξωτερικές εισροές (ζωοτροφές, λιπάσματα, φυτοφάρμακα), έχει συνδεθεί με τον πλούτο των ειδών στα μεσογειακά οικοσυστήματα καθώς και με τις εδαφικές λειτουργίες. Όμως τα τελευταία χρόνια, τα πρότυπα της βόσκησης αλλάζουν στην Ευρώπη οδηγώντας είτε υπερβόσκηση σε ορισμένες περιοχές ή σε εγκατάλειψη σε άλλες. Η παρούσα εργασία είναι πειραματική. Αρχικά γίνεται μία βιβλιογραφική αναφορά σε όλα τα επιμέρους θέματα που αφορούν τα μεσογειακά οικοσυστήματα , την βόσκηση και τη σημασία της, τις επιπτώσεις ύπαρξης των φυτοφάγων ζώων στη ποικιλότητα αλλά και στα λειτουργικά χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια γίνεται αναφορά και περιγραφή του τοπίου της περιοχής μελέτης μας και στη μεθοδολογία που ακολουθήθηκε στο πεδίο αλλά και στο εργαστήριο ενώ τέλος παρουσιάζονται αποτέλεσμα και μερικά συμπεράσματα. Κάποια βασικά ερευνητικά ερωτήματα της παρούσας εργασίας είναι πως η βόσκηση επηρεάζει τη δομή και τον πλούτο των ειδών στα μεσογειακά λιβάδια. Ειδικότερα προκαθορίστηκαν τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις οπού στην κάθε μια καθορίστηκαν τέσσερις ζώνες που γινόταν βόσκηση γύρω από τη κτηνοτροφική μονάδα. Ακόμη αναγνωρίστηκες μια περιφραγμένη περιοχή με αποκλεισμό βόσκησης. Συνολικά συλλέχθηκαν δείγματα από 20 δειγματοληπτικές επιφάνειες(16 με ύπαρξη βόσκησης και 4 με μη ύπαρξη/μάρτυρες). Στη συνέχεια καταγράφηκαν συντεταγμένες, εκτιμήθηκε η εδαφοκάλυψη, υπολογίσθηκε ο αριθμός των περιττωμάτων. Ακόμη συλλέχθηκε η συνολική βιομάζα και σε 3 άτομα από τα κυρίαρχα είδη (2-3) γύρω από κάθε δειγματοληπτική επιφάνεια μετρήθηκαν λειτουργικά χαρακτηριστικά επιτόπου (δείκτης χλωροφύλλη (CCI) και ύψος (H) ). Τέλος χωρίστηκε η φυτική βιομάζα κάθε δειγματοληπτικής επιφάνειας σε είδη . Στη συνέχεια μεταφέραμε τα δείγματα στο εργαστήριο οπού έγινε η μέτρηση κάποιων λειτουργικών χαρακτηριστικών όπως το ύψος του κάθε φυτού (H) ,το μήκος της ρίζας (RL) ,η μέτρηση αριθμού φύλλων (NL), το πάχος του βλαστού (DS) , βάρος ρίζας και φύλλου (RWW, LWW) ,ξηρό βάρος ρίζας και φύλλου (RDW, LDW) ,επιφάνεια φύλλου( LA). Ακόμη υπολογίσθηκε η ειδική φιλλική επιφάνεια (LMA) , η περιεκτικότητα ξηρής ύλης σε φύλλα (LDMC) και ο λόγος επιφάνειας φυλλώματος προς βλαστού LA/SA. Η στατιστική ανάλυση έδειξε ότι οι μεταβλητές που αφορούν στην δομή της κοινότητας διαφέρουν μεταξύ χειρισμών, δηλαδή η βόσκηση επηρεάζει την δομή των φυτοκοινοτήτων στην περιοχή μελέτης μας. Αντίθετα οι μεταβλητές που αφορούν στην ποικιλότητα δεν διαφέρουν, αρά στην περιοχή μελέτης μας η βόσκηση δεν φαίνεται να επηρεάζει τον πλούτο των ειδών. 2024-06-17T11:44:48Z 2024-06-17T11:44:48Z 2020-06 http://hdl.handle.net/11610/26494 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 31 σ. application/pdf Μυτιλήνη
spellingShingle βόσκηση
Λέσβος
λειτουργικά χαρακτηριστικά
δομή
οικοσύστημα
λιβάδι
μεσογειακά οικοσυστήματα
ποικιλότητα
Grazing
Grasslands
Lesbos (Greece : Municipality)
Χαλβαντζή, Μαρία
Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title_full Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title_fullStr Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title_full_unstemmed Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title_short Η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των Μεσογειακών Λιβαδιών στη Λέσβο
title_sort η επίδραση της έντασης της βόσκησης στη δομή και λειτουργική ποικιλότητα φυτοκοινοτήτων των μεσογειακών λιβαδιών στη λέσβο
topic βόσκηση
Λέσβος
λειτουργικά χαρακτηριστικά
δομή
οικοσύστημα
λιβάδι
μεσογειακά οικοσυστήματα
ποικιλότητα
Grazing
Grasslands
Lesbos (Greece : Municipality)
url http://hdl.handle.net/11610/26494
work_keys_str_mv AT chalbantzēmaria ēepidrasētēsentasēstēsboskēsēsstēdomēkaileitourgikēpoikilotētaphytokoinotētōntōnmesogeiakōnlibadiōnstēlesbo
AT chalbantzēmaria grazingeffectsonthestructureandfunctionofmediterraneangrasslandsontheislandoflesvos