Διερεύνηση πιθανής πρόκλησης αντίστασης ή/και μολυσματικότητας σε επιζήσαντα αντιμικροβιακής έκθεσης κύτταρα Listeria monocytogenes μέσω στοχευμένης ανάλυσης γονιδιακής έκφρασης - Κοκκώνη, Ελένη-Άννα; Kokkoni, Eleni-Anna (2024)
Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της πιθανής ενεργοποίησης της μεταγραφής γονιδίων που σχετίζονται με την αντοχή ή/και τη λοιμογόνο δράση σε δύο στελέχη L. monocytogenes που ανήκουν στους πιο συχνούς οροτύπους που σχετίζονται με λιστερίωση (δηλαδή, 1/2a και 4b). Για το σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε σχετική συγκριτική ποσοτικοποίηση της έκφρασης δέκα γονιδίων (groEL, hly, iap, inlA, inlB, lisK, mdrD, mdrL, prfA και sigB) μετά από και δίχως υποθανατηφόρα αντιμικροβιακή έκθεση των κυττάρων των συγκεκριμένων στελεχών. Αυτό επιτεύχθηκε μέσω της τεχνικής αντίστροφης μεταγραφής και επακόλουθης αλυσιδωτής αντίδρασης πολυμεράσης πραγματικού χρόνου (RT Real-Time PCR). Για την πρόκληση του υποθανατηφόρου στρες, χρησιμοποιήθηκαν τρεις αντιμικροβιακές ουσίες. Πιο συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκε ένα συνθετικό βιοκτόνο γενικής χρήσης (το χλωριούχο βενζαλκόνιο, BAC), ένα φυσικό τερπενοειδές φυτικής προέλευσης (η θυμόλη, ΤΗΥ) και ένα αντιβιοτικό β-λακτάμης ευρέως φάσματος (η αμπικιλλίνη, AMP). Κάθε αντιμικροβιακό εφαρμόστηκε για 2 ώρες στους 37 oC σε κύτταρα στάσιμης φάσης του κάθε στελέχους, σε συγκέντρωση που ήταν από δύο έως τέσσερις φορές υψηλότερη από την ελάχιστη που απαιτείται για την αναστολή της πλαγκτονικής ανάπτυξης των βακτηρίων. Συγκεκριμένα, τα BAC, THY και AMP χορηγήθηκαν σε συγκεντρώσεις 4, 312,5 και 0,5 ppm, αντίστοιχα. Γενικά, η έκφραση των περισσότερων από τα γονίδια που μελετήθηκαν παρέμεινε είτε σταθερή, είτε μειώθηκε σημαντικά μετά την αντιμικροβιακή έκθεση, με ορισμένες διαφορές να καταγράφονται ανάμεσα στα δύο στελέχη. Η θυμόλη ήταν η ένωση που προκάλεσε τη μείωση της έκφρασης των περισσότερων γονιδίων, περιορίζοντας σημαντικά την έκφραση 6/10 γονιδίων στο ένα στέλεχος (ser. 1/2a) και 4/10 γονιδίων στο άλλο στέλεχος (ser. 4b), συμπεριλαμβανομένων αυτά που κωδικοποιούν για τους κύριους ρυθμιστές της απόκρισης στο στρες και της λοιμογόνου δράσης (SigB και PrfA, αντίστοιχα), και στα δύο στελέχη. Παράλληλα όμως, παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα έκφρασης στο 4b στέλεχος των δύο γονιδίων που κωδικοποιούν για πρωτεΐνες εισβολής-ιντερναλίνες (InlA και InlB), οι οποίες παίζουν σημαντικό ρόλο στην έναρξη της παθογένεσης του L. monocytogenes. Τα αποτελέσματα που ελήφθησαν αυξάνουν τις γνώσεις μας σχετικά με τη φυσιολογία της L. monocytogenes υπό κάποιες συγκεκριμένες υποθανατηφόρες αντιμικροβιακές συνθήκες που θα μπορούσαν ενδεχομένως να συναντηθούν στην τροφική αλυσίδα και σε κλινικά περιβάλλοντα και θα μπορούσαν να συμβάλλουν σε καλύτερες και πιο αποτελεσματικές στρατηγικές ελέγχου.