An overview of the policy and legal framework pertaining to deep sea habitats
Οι περιοχές των βαθιών νερών αν και συνιστούν το μέγα οικοσύστημα του πλανήτη, είναι οι λιγότερο εξερευνημένες, καθώς πολλές εγγενείς δυσκολίες συνδέονται με την έρευνα και την περιβαλλοντική τους προστασία. Σε πολλές περιπτώσεις ποικίλοι παράγοντες των οικοσυστημάτων αυτών δημιουργούν πλούσια και σ...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Κύριοι συγγραφείς: | , |
|---|---|
| Άλλοι συγγραφείς: | |
| Γλώσσα: | English |
| Δημοσίευση: |
2024
|
| Θέματα: | |
| Διαθέσιμο Online: | http://hdl.handle.net/11610/26229 |
| Ετικέτες: |
Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
|
| Περίληψη: | Οι περιοχές των βαθιών νερών αν και συνιστούν το μέγα οικοσύστημα του πλανήτη, είναι οι λιγότερο εξερευνημένες, καθώς πολλές εγγενείς δυσκολίες συνδέονται με την έρευνα και την περιβαλλοντική τους προστασία. Σε πολλές περιπτώσεις ποικίλοι παράγοντες των οικοσυστημάτων αυτών δημιουργούν πλούσια και σημαντικά επίκεντρα βιοποικιλότητας και συνεπεία αυτού χώρες ανά τον κόσμο έχουν υιοθετήσει σχέδια προστασίας και διαχείρισής τους. Βασικός στόχος της παρούσας εργασίας αποτέλεσε η εύρεση της βασικής Διεθνούς και Ευρωπαϊκής νομοθεσίας που λειτουργεί ως το εργαλείο προστασίας και διατήρησης αυτών των οικοτόπων, ενώ συγχρόνως παρέχονται πληροφορίες σχετικές με τους τύπους, τα χαρακτηριστικά καθώς την γνωστή κατανομή τους στον θαλάσσιο χώρο που περιβάλλει την Ελλάδα, με απώτερο στόχο την ανάδειξη της προβληματικής και της αναγκαιότητας σχετικά με την διατήρησή τους. Γεωμορφολογία, γεωλογία, υδρολογία και υδροδυναμική καθώς και λοιποί αβιοτικοί παράγοντες και η διακύμανσή τους καθορίζουν την πολυδιάστατη κατανομή και ποικιλότητα των οικοτόπων βαθιών νερών. Η Μεσόγειος θάλασσα έχει έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα στον οποίο οφείλεται η διαφοροποίηση που παρουσιάζει η λεκάνη από τον γειτονικό Ατλαντικό Ωκεανό ως προς τα ποικίλα μοτίβα κατανομής των οικοτόπων αυτών, ενώ στην ανατολική υπολέκανη υπάρχουν κάποια ιδιαίτερα και ξεχωριστά οικοσυστήματα. Τα οικοσυστήματα των βαθιών νερών έχουν μεγάλη οικολογική αξία καθώς έχουν την ιδιότητα να απορροφούν και να αποθηκεύουν τα αέρια του θερμοκηπίου στα οποία οφείλεται η κλιματική αλλαγή, να εξυγιαίνουν τα στοιχεία του περιβάλλοντος, να συνεισφέρουν στους βιοχημικούς κύκλους και να βελτιώνουν την παραγωγικότητα. Επίσης δημιουργούν κοιτίδες βιοποικιλότητας και υποστηρίζουν κατά απόλυτο τρόπο των υγεία και λειτουργικότητα των ωκεανών. Συνεπώς η αναγνώριση και διατήρησή τους είναι απολύτως αναγκαία και επείγουσα υπό τις παρούσες συνθήκες που σχετίζονται με αυξημένες πιέσεις και απειλές του θαλάσσιου περιβάλλοντος και όχι μόνον. Στα νερά περί τον ελληνικό χώρο οι γνωστοί ως τώρα τύποι βαθιών οικοσυστημάτων που έχουν ανακαλυφθεί σε διάφορες τοποθεσίες συμπεριλαμβάνουν κυρίως οικοσυστήματα που βασίζονται στην χημειοσύνθεση, υποθαλάσσιες ανυψώσεις και βιογενείς οικοτόπους. Η διατήρηση και προστασία τους όμως παρουσιάζει ιδιαίτερη προβληματική καθώς στην πλειοψηφία τους βρίσκονται σε περιοχές της ανοικτής θάλασσας και δη σε διεθνή ύδατα. Αυτή η συνθήκη θα αλλάξει εφόσον υπάρξει στο μέλλον διακήρυξη αποκλειστικής οικονομική ζώνης εντός της οποίας θα βρεθούν αυτά τα οικοσυστήματα. Σε παγκόσμιο επίπεδο το αρχικό βήμα προς τον σκοπό της προστασίας τους έλαβε χώρα με την αναγνώρισή τους "ευπαθή" από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών. Έκτοτε πολλοί οργανισμοί που εργάζονται πάνω στον τομέα της διαχείρισης της αλιείας σε παγκόσμιο και περιφερειακό επίπεδο έχουν ενσωματώσει σχετικές πολιτικές με την περαιτέρω υιοθέτηση κανόνων, απαγορεύσεων και προστατευόμενων περιοχών. Έτσι ορισμένες πολιτικές και νομοθεσίες έχουν υιοθετηθεί στοχεύοντας αμιγώς στην προστασία τους. Αυτές συμπεριλαμβάνουν το Σχέδιο Δράσης για τα οικοσυστήματα που βρίσκονται σε ζώνες και περιοχές με απουσία φωτός καθώς και ορισμένες διατάξεις των Ευρωπαϊκών Οδηγιών για τους Οικοτόπους και για την Θαλάσσια Στρατηγική, οι οποίες ωθούν τα κράτη μέλη να αναγνωρίσουν τα σχετικά οικοσυστήματα, να ορίσουν χωρικά μέτρα προστασίας, όπως οι προστατευόμενες περιοχές και έτσι να διατηρήσουν την ύπαρξη και καλή τους περιβαλλοντική κατάσταση. Άλλες πολιτικές και νομοθεσίες που αναλύονται στοχεύουν στην διατήρηση, αποκατάσταση και ανάρρωση της βιοποικιλότητας εν γένει και στην δημιουργία αντιπροσωπευτικών δικτύων θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, συμπεριλαμβάνοντας επακόλουθα και τα οικοσυστήματα των βαθιών νερών ως επιμέρους ουσιώδη στοιχεία του περιβάλλοντος. Άλλες διατάξεις αφορούν ορισμένες κατηγορίες οικοτόπων και ειδών όπως τα σπάνια ή/και απειλούμενα. Δεδομένου ότι πολλά από αυτά τα οικοσυστήματα και τα είδη που τα απαρτίζουν έχουν χαρακτηρισθεί ως σπάνια, ενδημικά και απειλούμενα υπάγονται στις ευνοϊκές ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία τους εφόσον φυσικά έχουν αναγνωρισθεί και ταυτοποιηθεί. Αυτές οι διατάξεις ανήκουν κατά κύριο λόγο στην Σύμβαση για την Βιολογική Ποικιλότητα, την Σύμβαση της Βαρκελώνης και το αντίστοιχο Πρωτόκολλό της για τις ειδικά προστατευόμενες περιοχές και την βιοποικιλότητα, στο Ευρωπαϊκό πλαίσιο για την βιοποικιλότητα και στις Οδηγίες που σκοπεύουν στην περιβαλλοντική προστασία και την βιώσιμη κατανομή των χρήσεων στον θαλάσσιο χώρο. Το νομικό αυτό πλαίσιο αποτελεί μια αποτελεσματική βάση για την υιοθέτηση δράσεων προστασίας. Περαιτέρω διατάξεις καθώς και οι αναγκαίες τροποποιήσεις των υφιστάμενων που εξειδικεύουν ή και προσθέτουν προς τον σκοπό της διατήρησής τους θα αποτελούσε έναυσμα περιβαλλοντικής δράσης από τα κράτη. Απαραίτητες προϋποθέσεις για την λήψη μέτρων αποτελούν η χαρτογράφηση του πυθμένα και των οικοτόπων καθώς και η ρύθμιση των ζωνών δικαιοδοσίας του θαλάσσιου χώρου σύμφωνα με τις νομοθετικές προβλέψεις του δικαίου της θάλασσας καθώς και άλλων νομοθετημάτων που παρέχουν λύσεις και βάση για περιβαλλοντική προστασία αυτών των οικοσυστημάτων και όχι μόνον. |
|---|