Η επιθηλιακή βλέννα στα ψάρια ως δείκτης μόλυνσης και καταπόνησης - Σπαθή, Αργυρώ (2024)
Η παρούσα εργασία διερευνά την παρατήρηση των αλλαγών που συμβαίνουν στη βλέννα μολυσμένων ιχθύων από μικροοργανισμούς, παράσιτα αλλά και λόγω του στρες, με σκοπό την ανάπτυξη διαγνωστικών αναλύσεών της και την πρόληψη ή θεραπεία αυτών των καταστάσεων. Οι αυξημένες εμπορικές απαιτήσεις, τόσο σε απόθεμα όσο και σε ποιότητα, στον κλάδο των υδατοκαλλιεργειών και πιο συγκεκριμένα στις ιχθυοκαλλιέργειες έχουν οδηγήσει στην ολοένα και αυξανόμενη επιστημονική μελέτη τους. Για αυτό το λόγο κρίνεται ιδιαίτερα σημαντική η ανάπτυξη μεθόδων διαχείρισης του ζωικού κεφαλαίου, με σημαντικότερη την ανάπτυξη αναλύσεων της βλέννας των ιχθύων για παρατήρηση της ποιότητας της ιχθυοκαλλιέργειας.Η βλέννα παράγεται και βρίσκεται στις εξωτερικές και εσωτερικές επιφάνειες διεπαφής μεταξύ των ψαριών και του περιβάλλοντος και διαθέτει σημαντικές βιολογικές και οικολογικές λειτουργίες. Η έρευνα για τη βλέννα των ψαριών αυξάνεται ραγδαία, μαζί με την ανάπτυξη τεχνικών υψηλής απόδοσης, που επιτρέπουν την ταυτόχρονη μελέτη πολλών γονιδίων και μορίων, επιτρέποντας τη βαθύτερη κατανόηση της σύνθεσης της βλέννας των ψαριών και των λειτουργιών της. Η βλέννα παίζει σημαντικό ρόλο κατά των λοιμώξεων των ψαριών και η έρευνα έχει ως επί το πλείστον επικεντρωθεί στη μελέτη βιοενεργών μορίων (π.χ. αντιμικροβιακά πεπτίδια και μόρια που σχετίζονται με το ανοσοποιητικό) και των σχετικών μικροβίων λόγω των δυνατοτήτων τους στην υδατοκαλλιέργεια και την ιατρική. Η βλέννα περιέχει επίσης πολλούς παράγοντες όπως αντιμικροβιακά πεπτίδια (AMPs), λυσοζύμες, λεκτίνες, πρωτεάσες κ.λπ. που παρέχουν έμφυτη ανοσία. Ωστόσο, οι εξωτερικές βλεννογόνιες επιφάνειες των ψαριών διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο στις κοινωνικές σχέσεις μεταξύ ομοειδών ατόμων (συγχρονισμός ωοτοκίας, εύρεση κατάλληλου οικοτόπου ή σήματα συναγερμού) και σε διαειδικές αλληλεπιδράσεις όπως σχέσεις θηράματος-θυρευτή, αλληλεπιδράσεις παρασίτου-ξενιστή και συμβίωση. Εκτός από τις δυνατότητές της ως βιολογικής μήτρας για την αξιολόγηση της ανοσίας και της κατάστασης της υγείας των ψαριών, η επιδερμική βλέννα χρησιμεύει επίσης ως εργαλείο οικοτοξικολογικής βιοπαρακολούθησης μέσω ανίχνευσης των αντιδράσεων βιοχημικών βιοδεικτών.Αυτή η εργασία εξετάζει το ρόλο της βλέννας των ψαριών διερευνώντας τα πιθανά μόρια που μπορούν να λειτουργήσουν ως βιοδείκτες για την προστασία των ψαριών από παθογόνα και διάφορους στρεσογόνους παράγοντες. Επιπλέον, θα γίνει αναφορά στις επιστήμες της «ωμικής» στην έρευνα για τη βλέννα των ψαριών και στη σημασία τους στη μελέτη των λειτουργιών της βλέννας των ψαριών και της πρόβλεψης των καταστάσεων υγείας των ψαριών. Σημαντική είναι η ενθάρρυνση για μελλοντικές μελέτες για την αξιολόγηση των δυνατοτήτων της βιολογικής δραστηριότητας της βλέννας χρησιμοποιώντας την προσέγγιση της ωμικής τεχνολογίας, δεδομένης της ποικιλομορφίας των ειδών ψαριών. Η γνώση σχετικά με την υγεία και την καλή διαβίωση των ψαριών είναι σημαντική για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας των ειδών, της ενίσχυσης των υδατοκαλλιεργειών και της φαρμακοβιομηχανίας.