Ο σουρεαλισμός και η πρακτική αξιοποίησή του στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση - Τσακκίρη, Τσαμπίκα Αικατερίνη (2023)
Το σουρεαλιστικό κίνημα με κύρια χαρακτηριστικά την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της λογικής και του ελέγχου, γεννήθηκε τη δεκαετία του 1920 από τον συγγραφέα André Breton μέσα από τη «ζύμωση» του Ντανταϊσμού, αποτελώντας έτσι τη μετεξέλιξή του. Δεσμευμένο στην επανάσταση ενάντια στον αστικό ορθολογισμό και εμπνευσμένο από τη φροϋδική εξερεύνηση του ασυνείδητου, έχει αντηχήσει ευρύτερα και βαθύτερα ίσως από οποιοδήποτε άλλο κίνημα τέχνης (Nadeau, 1965). Η καλλιτεχνική του δύναμη αναμφισβήτητα συνεχίζει να γίνεται αισθητή μέχρι σήμερα στην κουλτούρα, τον κινηματογράφο, τη φωτογραφία, την ποίηση, το θέατρο, τη διαφήμιση, την πολιτική, κ.ά. (Conley & Taminiaux, 2006). Ο ελληνικός υπερρεαλισμός με εκπροσώπους καλλιτέχνες όπως οι Εμπειρίκος, Εγγονόπουλος, Ελύτης, De Chirico, ανθίζει στην Ελλάδα μια δεκαετία μετά το γαλλικό κίνημα, σε μια Ελλάδα με δυσμενείς πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες. Γνωστοί ευρωπαίοι εκπρόσωποι του σουρεαλισμού που με τα έργα τους άφησαν εποχή είναι οι Salvador Dalí, Joan Miró, Frida Kahlo, Maximilian (Max) Ernst, André Masson, René Magritte κ.ά.. Επηρεασμένοι είτε από τα όνειρα και τη φαντασία είτε από την τεχνική του αυτοματισμού δημιουργούσαν εκκεντρικά έργα που συζητιούνται μέχρι και σήμερα. Σουρεαλισμός σημαίνει φαντασία, ευρηματικότητα, πρωτοτυπία, ελεύθερη έκφραση. Έννοιες που στο σημερινό σχολείο θα έπρεπε να έχουν εξέχουσα θέση. Η παρούσα εργασία έχει σκοπό να συνδράμει στο να εντοπιστεί αν το παιδί μπορεί να βιώσει την ικανοποίηση της δημιουργίας, χωρίς να επηρεάζεται από την αντίληψη περί «ωραίου» εστιάζοντας στην ικανοποίηση που προκύπτει απ’ όλο το «ταξίδι» αυτής της δημιουργίας. Συνολικά συμμετείχαν 19 παιδιά της Ε’ Δημοτικού και σύμφωνα με τα αποτελέσματα, παρατηρήθηκε ότι τα παιδιά εμφάνισαν μια γενικότερη δυσκολία στην έκφραση και την καλλιέργεια σκέψης, ειδικά στον γραπτό λόγο. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας, στοχεύουν στο να αποδείξουν στους/στις εκπαιδευτικούς τη σημαντικότητα ύπαρξης διαθεματικών δραστηριοτήτων που συνδυάζουν τον σουρεαλισμό και διάφορα γνωστικά πεδία με στόχο την καλλιέργεια της δημιουργικής σκέψης και της ελεύθερης έκφρασης.