Η παρουσίαση του ρήματος και της ρηματικής φράσης στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
Στην παρούσα εργασία μελετώνται οι συντακτικές δομές της νέας ελληνικής γλώσσας που σχετίζονται με τη ρηματική φράση και πιο συγκεκριμένα με το ρήμα και τα φραστικά και προτασιακά του συμπληρώματα, όπως αυτές παρουσιάζονται στα εγχειρίδια της νέας ελληνικής στο γυμνάσιο. Ειδικότερα, εξετάζουμε τον τ...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | |
| Language: | el_GR |
| Published: |
2023
|
| Subjects: | |
| Online Access: | http://hdl.handle.net/11610/25678 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Στην παρούσα εργασία μελετώνται οι συντακτικές δομές της νέας ελληνικής γλώσσας που σχετίζονται με τη ρηματική φράση και πιο συγκεκριμένα με το ρήμα και τα φραστικά και προτασιακά του συμπληρώματα, όπως αυτές παρουσιάζονται στα εγχειρίδια της νέας ελληνικής στο γυμνάσιο. Ειδικότερα, εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο παρουσιάζεται το ρήμα και τα ορίσματα που συμπεριλαμβάνονται στη ρηματική φράση και οι συντακτικές, σημασιολογικές σχέσεις τους μέσα σ’ αυτή. Ζητούμενα με βάση αυτά τα δεδομένα είναι α) η ανάδειξη της σύνδεσης που υπάρχει μεταξύ αυτών των στοιχείων, β) το πώς αυτά σχετίζονται μεταξύ τους σε διαφορετικές γλωσσικές πραγματώσεις και γ) το κατά πόσο στοιχεία των σύγχρονων γλωσσολογικών περιγραφών για τα φαινόμενα αυτά εμφανίζονται στα εν λόγω εγχειρίδια. Γίνεται θεωρητική παρουσίαση της ρηματικής φράσης, του ρήματος και των αντικειμένων του. Επίσης, αναφέρονται πληροφορίες και χαρακτηριστικά για το κάθε στοιχείο χωριστά. Για το λόγο αυτό μελετώνται επιμέρους και σε συντακτικό επίπεδο η φράση και οι φραστικοί κανόνες που καθορίζουν και αναπαριστούν τις δομικές σχέσεις των προτασιακών όρων. Στη συνέχεια, αναφερόμαστε στην κεφαλή της ρηματικής φράσης, δηλαδή το ρήμα, στα επιμέρους μορφολογικά και γραμματικά του χαρακτηριστικά και περισσότερο αναλυτικά στα ορίσματα που δέχεται ως συμπληρώματα, τις μορφές με τις οποίες αυτά εμφανίζονται και τους προσδιορισμούς τους, όπου αυτοί εντοπίζονται. Στο πλαίσιο αυτό γίνεται αναφορά και στο εφαρμοσμένο μέρος της εργασίας, το οποίο αφορά τη διδασκαλία του ρήματος, της ρηματικής φράσης, των ρηματικών κατηγοριών, των μορφών αντικείμενου του ρήματος και των παρεπομένων του στα σχολικά εγχειρίδια της Νέας Ελληνικής Γλώσσας όλων των τάξεων του γυμνασίου. Συγκεκριμένα μελετώνται για την Α΄ Γυμνασίου το ρήμα και οι κατηγορίες του, η ονοματική και η ρηματική φράση, το αντικείμενο του ρήματος, τα παρεπόμενά του. Στη Β΄ Γυμνασίου γίνεται ξανά αναφορά στα παρεπόμενα του ρήματος (χρόνους, εγκλίσεις, διαθέσεις) και στις κατηγορίες των μεταβατικών και αμετάβατων ρημάτων όπως και στα αντικείμενά τους. Τέλος, σε συνέχεια των παραπάνω εξετάζονται οι δευτερεύουσες προτάσεις και η λειτουργία τους, οι οποίες διδάσκονται στα σχολικά βιβλία της Γ΄ Γυμνασίου. Εκτός της θεωρητικής παρουσίασης αυτών των ζητημάτων, αναλύεται επιπρόσθετα ο τρόπος διδασκαλίας τους και οι προτεινόμενες από τα διδακτικά εγχειρίδια δραστηριότητες, με τις οποίες ο μαθητής καλείται κάθε φορά να εξασκηθεί στο αντίστοιχο ζητούμενο. Η μελέτη των ζητημάτων αυτών στο εφαρμοσμένο μέρος της εργασίας γίνεται συνδυαστικά, όπου αυτό είναι δυνατό, με αναφορές και σε σχετικές γλωσσολογικές θεωρίες ή μελέτες, οι οποίες πραγματεύονται τα συγκεκριμένα φαινόμενα. |
|---|