Ανασκόπηση προσεγγίσεων και πρακτικών διεπιστημονικότητας στο ρεύμα STEM στη διεθνή επιστημονική αρθρογραφία

Με αφορμή τα 20 χρόνια από την εισαγωγή του ακρωνυμίου STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε καταγραφή και ανάλυση των σημαντικότερων (όπως αυτό καταδεικνύεται από τον αριθμό ετεροαναφορών) δημοσιεύσεων σχετικά με το STEM, οι οποίες δ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Λιβάνης, Ανδρέας
Other Authors: Μούτσιος-Ρέντζος, Ανδρέας
Language:el_GR
Published: 2023
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/25674
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Με αφορμή τα 20 χρόνια από την εισαγωγή του ακρωνυμίου STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematics), στην παρούσα διπλωματική εργασία πραγματοποιήθηκε καταγραφή και ανάλυση των σημαντικότερων (όπως αυτό καταδεικνύεται από τον αριθμό ετεροαναφορών) δημοσιεύσεων σχετικά με το STEM, οι οποίες δημοσιεύθηκαν σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά από το 2001 έως και το 2021. Η αναζήτηση περιορίστηκε στη βάση SCOPUS (την 25η Ιουνίου 2022) και στις τριάντα (30) σημαντικότερες εμπειρικές έρευνες. Έγινε κατηγοριοποίηση των ερευνών αυτών ως προς τους τύπους διεπιστημονικότητας, βάσει όσων προτείνει σε σχετικό άρθρο της η Nikitina (2006), και τα είδη των εκπαιδευτικών παραγόντων και των δημογραφικών χαρακτηριστικών που εξετάζουν. Ο σκοπός της παρούσας εργασίας είναι να καταγραφεί ο τρόπος με τον οποίο εξελίχθηκε ο όρος STEM μέσα στη διεθνή βιβλιογραφία, τόσο ως προς τη χρήση όσο και ως προς το περιεχόμενο.   Η εργασία είναι μια βιβλιογραφική ανασκόπηση. Το κύριο ερευνητικό ερώτημα της παρούσας έρευνας ήταν ποιες προσεγγίσεις και πρακτικές διεπιστημονικότητας εμφανίζονται στη σύγχρονη έρευνα του ρεύματος STEM. Πραγματοποιήθηκε η κατηγοριοποίηση των ερευνών ως προς τους τύπους διεπιστημονικότητας, τα είδη εκπαιδευτικών παραγόντων και των δημογραφικών χαρακτηριστικών που εξετάζουν. Οι έρευνες εξετάζουν παράγοντες που επηρεάζουν τις στάσεις ή τις επιδόσεις στα πεδία STEM και σχετίζονται κυρίως με το πρόβλημα της επιλογής και διατήρησης ή εγκατάλειψης του προσανατολισμού σπουδών και σταδιοδρομίας σε αντικείμενα STEM. Οι έρευνες σε συντριπτική πλειοψηφία (28 από τις 30) διεξάγονται στις ΗΠΑ και από αυτές οι περισσότερες εστιάζουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Σχεδόν οι μισές έρευνες ασχολούνται με το ζήτημα της υποεκπροσώπησης ορισμένων κοινωνικών ομάδων στα αντικείμενα STEM, στη συντριπτική πλειοψηφία τους είναι έρευνες ποσοτικού χαρακτήρα (ελάχιστες χρησιμοποιούν ποιοτικές μεθόδους έρευνας), σχεδόν οι μισές βασίζονται σε δείγματα άνω των χιλίων ατόμων και πάνω από το 1/3 αντλούν δεδομένα από μακροχρόνιες έρευνες εθνικής εμβέλειας των ΗΠΑ. Ζητήματα διεπιστημονικότητας θεματοποιούν λίγες έρευνες που είτε εστιάζουν μονομερώς στη σχολική εκπαίδευση είτε αφορούν αποκλειστικά σε φοιτητές οι οποίοι συμμετείχαν σε δραστηριότητες εκτός του προγράμματος σπουδών της σχολής τους. Σε καμία από τις έρευνες δεν καθίσταται αντικείμενο έρευνας η διεπιστημονικότητα στην διδασκαλία STEM. Σχεδόν το σύνολο των ερευνών που εξετάστηκαν αφορούν τις ΗΠΑ. Στις έρευνες αυτές οι ειδικότητες του STEM εκπροσωπούνται περίπου σε ποσοστό 50% μόλις του συνόλου των αρθρογράφων και μάλιστα με τρομακτικά χαμηλό το ποσοστό των Μαθηματικών (6%).