| _version_ |
1828460327157628928
|
| author |
Τσιαλάνη, Ελένη
|
| author2 |
Οικονομάκου, Μαριάνθη
|
| author_facet |
Οικονομάκου, Μαριάνθη
Τσιαλάνη, Ελένη
|
| author_sort |
Τσιαλάνη, Ελένη
|
| collection |
DSpace
|
| description |
Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος του Πανεπιστημίου Αιγαίου «Ανάλυση και Διδασκαλία της γλώσσας ως πρώτης ή δεύτερης/ξένης γλώσσας». Σκοπός της είναι να διερευνήσει τις στάσεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας και μάθησης που βασίζονται στις αρχές των πολυγραμματισμών. Πιο συγκεκριμένα, ερευνούνται τα εξής: α) η ενημερότητά τους σχετικά με εννοιολογικές διακρίσεις του γραμματισμού, β) ο βαθμός αξιοποίησης των παραδοχών της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στη διδασκαλία τους, γ) ζητήματα που αφορούν την ενασχόλησή τους με επιμορφώσεις που σχετίζονται με τον γραμματισμό, δ) η ενημερότητάς τους σε σχέση με το νέα πρόγραμμα σπουδών για το δημοτικό (ΠΣ,2021).
Ειδικότερα, αρχικά γίνεται καταγραφή των αντιλήψεών τους σχετικά με έννοιες που αφορούν την παιδαγωγική των πολυγραμματισμών και τις διδακτικές πρακτικές που αξιοποιούν στη διδασκαλία τους. Επιπροσθέτως, τους ζητείται να απαντήσουν σχετικά με το αν έχουν παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια σχετικά με την παιδαγωγική των πολυγραμματισμών και αν θεωρούν πως η παρακολούθηση σχετικών σεμιναρίων είναι χρήσιμη για τη βελτίωση της διδασκαλία τους. Τέλος, ρωτήθηκαν για το αν έχουν μελετήσει τα νέα προγράμματα σπουδών και για το αν θεωρούν πως αυτά προωθούν τις παραδοχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών.
Στην έρευνα πήραν μέρος 50 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι απάντησαν ένα ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις κλειστού τύπου και 2 ερωτήσεις σύντομης απάντησης. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι εκπαιδευτικοί δυσκολεύονταν να αποσαφηνίσουν έννοιες που σχετίζονται με τους πολυγραμματισμούς και δεν εφαρμόζουν σε ικανοποιητικό βαθμό τις παραδοχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στη διδακτική πράξη. Ειδικότερα, σε κάποιες περιπτώσεις διαφαίνεται πως οι εκπαιδευτικοί ταυτίζουν την έννοια του γραμματισμού με τον αλφαβητισμό. Επίσης, είναι αρκετοί εκείνοι που δε γνωρίζουν άλλους τύπους γραμματισμού.
Τέλος, παρατίθενται διδακτικές προτάσεις, οι οποίες βασίζονται στις αρχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών και απευθύνονται σε μαθητές/τριες Στ΄ τάξης Δημοτικού. Ο κύριος στόχος όλων αυτών των διδακτικών προτάσεων είναι η ανάπτυξη της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης των μαθητών/τριών σε ιδεολογίες που προωθούνται υπόρρητα, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επεξεργαστούν τα διάφορα είδη κειμένων και να λάβουν υπόψη τους την εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση, να αντιλαμβάνονται τους λόγους για τους οποίους πρέπει να γίνονται συγκεκριμένες γλωσσικές επιλογές και να μπορούν στη συνέχεια να παραγάγουν κατάλληλα προφορικό ή γραπτό λόγο.
Επιπλέον, η πρόοδος των τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφόρησης έχει επηρεάσει τον τρόπο παρουσίασης ενός μηνύματος. Με άλλα λόγια, πλέον ένα μήνυμα μπορεί να εκφραστεί ποικιλοτρόπως, δηλαδή να χρησιμοποιηθούν εικόνες, ήχοι, σχεδιαγράμματα κ.α. (Kress, 2000). Συνεπώς, επειδή η επικοινωνία στον σύγχρονο κόσμο είναι πολυδιάστατη, η διδασκαλία δε θα πρέπει να εστιάζει αποκλειστικά στο γλωσσικό σημειωτικό κώδικα, αλλά να δίνεται και η πρέπουσα προσοχή στο να αναπτύξει στους/στις μαθητές/τριες την ικανότητα κριτικής ανάλυσης, αποκωδικοποίησης και παραγωγής πολυτροπικών κειμένων, τα οποία πλέον κυριαρχούν.
|
| id |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-25664
|
| institution |
Hellanicus
|
| language |
el_GR
|
| publishDate |
2023
|
| record_format |
dspace
|
| spelling |
oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-256642023-08-31T11:38:33Z Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις Τσιαλάνη, Ελένη Οικονομάκου, Μαριάνθη παιδαγωγική των πολυγραμματισμών αυθεντικά κείμενα στάσεις εκπαιδευτικών pedagogy of multiliteracies original texts teacher attitudes Literacy--Study and teaching--Cross-cultural studies Literacy--Study and teaching--Activity programs Teachers--Attitudes Literacy--Technological innovations Education, Primary Η παρούσα διπλωματική εργασία εκπονήθηκε στα πλαίσια του μεταπτυχιακού προγράμματος του Πανεπιστημίου Αιγαίου «Ανάλυση και Διδασκαλία της γλώσσας ως πρώτης ή δεύτερης/ξένης γλώσσας». Σκοπός της είναι να διερευνήσει τις στάσεις των εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης απέναντι στις σύγχρονες μεθόδους διδασκαλίας και μάθησης που βασίζονται στις αρχές των πολυγραμματισμών. Πιο συγκεκριμένα, ερευνούνται τα εξής: α) η ενημερότητά τους σχετικά με εννοιολογικές διακρίσεις του γραμματισμού, β) ο βαθμός αξιοποίησης των παραδοχών της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στη διδασκαλία τους, γ) ζητήματα που αφορούν την ενασχόλησή τους με επιμορφώσεις που σχετίζονται με τον γραμματισμό, δ) η ενημερότητάς τους σε σχέση με το νέα πρόγραμμα σπουδών για το δημοτικό (ΠΣ,2021). Ειδικότερα, αρχικά γίνεται καταγραφή των αντιλήψεών τους σχετικά με έννοιες που αφορούν την παιδαγωγική των πολυγραμματισμών και τις διδακτικές πρακτικές που αξιοποιούν στη διδασκαλία τους. Επιπροσθέτως, τους ζητείται να απαντήσουν σχετικά με το αν έχουν παρακολουθήσει επιμορφωτικά σεμινάρια σχετικά με την παιδαγωγική των πολυγραμματισμών και αν θεωρούν πως η παρακολούθηση σχετικών σεμιναρίων είναι χρήσιμη για τη βελτίωση της διδασκαλία τους. Τέλος, ρωτήθηκαν για το αν έχουν μελετήσει τα νέα προγράμματα σπουδών και για το αν θεωρούν πως αυτά προωθούν τις παραδοχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών. Στην έρευνα πήραν μέρος 50 εκπαιδευτικοί πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, οι οποίοι απάντησαν ένα ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο με ερωτήσεις κλειστού τύπου και 2 ερωτήσεις σύντομης απάντησης. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι εκπαιδευτικοί δυσκολεύονταν να αποσαφηνίσουν έννοιες που σχετίζονται με τους πολυγραμματισμούς και δεν εφαρμόζουν σε ικανοποιητικό βαθμό τις παραδοχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στη διδακτική πράξη. Ειδικότερα, σε κάποιες περιπτώσεις διαφαίνεται πως οι εκπαιδευτικοί ταυτίζουν την έννοια του γραμματισμού με τον αλφαβητισμό. Επίσης, είναι αρκετοί εκείνοι που δε γνωρίζουν άλλους τύπους γραμματισμού. Τέλος, παρατίθενται διδακτικές προτάσεις, οι οποίες βασίζονται στις αρχές της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών και απευθύνονται σε μαθητές/τριες Στ΄ τάξης Δημοτικού. Ο κύριος στόχος όλων αυτών των διδακτικών προτάσεων είναι η ανάπτυξη της κριτικής γλωσσικής επίγνωσης των μαθητών/τριών σε ιδεολογίες που προωθούνται υπόρρητα, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επεξεργαστούν τα διάφορα είδη κειμένων και να λάβουν υπόψη τους την εκάστοτε επικοινωνιακή περίσταση, να αντιλαμβάνονται τους λόγους για τους οποίους πρέπει να γίνονται συγκεκριμένες γλωσσικές επιλογές και να μπορούν στη συνέχεια να παραγάγουν κατάλληλα προφορικό ή γραπτό λόγο. Επιπλέον, η πρόοδος των τεχνολογιών επικοινωνίας και πληροφόρησης έχει επηρεάσει τον τρόπο παρουσίασης ενός μηνύματος. Με άλλα λόγια, πλέον ένα μήνυμα μπορεί να εκφραστεί ποικιλοτρόπως, δηλαδή να χρησιμοποιηθούν εικόνες, ήχοι, σχεδιαγράμματα κ.α. (Kress, 2000). Συνεπώς, επειδή η επικοινωνία στον σύγχρονο κόσμο είναι πολυδιάστατη, η διδασκαλία δε θα πρέπει να εστιάζει αποκλειστικά στο γλωσσικό σημειωτικό κώδικα, αλλά να δίνεται και η πρέπουσα προσοχή στο να αναπτύξει στους/στις μαθητές/τριες την ικανότητα κριτικής ανάλυσης, αποκωδικοποίησης και παραγωγής πολυτροπικών κειμένων, τα οποία πλέον κυριαρχούν. Περίληψη……………………………………………………………………….……………2 Περιεχόμενα…………………………………………………………………………….…....6 Ευχαριστίες……………………………....………………………………….……………….8 Εισαγωγή………………………………….………………………………….………………9 1. ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ………………………………………………….11 1.1 Διδακτικές Προσεγγίσεις…...………………………………………………………11 1.1.1 Επικοινωνιακή προσέγγιση…………………………………………………………………….11 1.1.2 Κειμενοκεντρική προσέγγιση…………………………………………………………………14 1.1.3 Κριτικός γραμματισμός…………………………………………………………………………17 1.1.4 Πολυγραμματισμοί……………………………………………………………………………...18 1.1.5 Οπτικός Γραμματισμός…………………………………………………………………………20 1.1.6 Ψηφιακός Γραμματισμός……………………………………………………………………….23 1.2. Νέο Πρόγραμμα Σπουδών για τη διδασκαλία του γλωσσικού μαθήματος στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση…………………………………………………………………25 1.2.1 Σκοποθεσία……………………………………………………………………………………....25 1.2.2 Διδακτικές προσεγγίσεις και περιεχόμενο…………………………………………………….26 1.2.3 Σχεδιασμός μάθησης……………………………………………………………………………29 2. ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ…………………………………………...31 2.1 Στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης…………………………...........31 2.2 Ερευνητικά ερωτήματα ………………………………………………………………...31 2.3 Μεθοδολογία της έρευνας………………………………………………………………33 2.4 Δείγμα της έρευνας και πλαίσιο υλοποίησής της……………………………………...33 2.5 Ανάλυση των ερευνητικών δεδομένων και αποτελέσματα…………………………...35 2.5.1 Δημογραφικά και εργασιακά χαρακτηριστικά………………………………………………..35 2.5.2 Απαντήσεις στα κυρίως ερωτήματα………………………………….………………………...36 2.5.3 Επίδραση των ηλικιακών ορίων στα κυρίως ερωτήματα……………………………………43 2.6 Συζήτηση-Συμπεράσματα……………………………………………………………...45 3. ΔΙΔΑΚΤΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ…………………….……………………..51 3.1 Ταυτότητα Διδακτικής Πρότασης……………………………………………………..51 3.1.1. Συντάκτης της διδακτικής πρότασης:…………………………………………………………51 3.1.2 Τίτλος διδακτικής πρότασης:….………………………………………………………………..51 3.1.3 Γνωστικό αντικείμενο και εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές:…………………………….51 3.1.4 Βασικά στοιχεία της εφαρμογής:………………………………………………………………51 3.2. Θεωρητική τεκμηρίωση και συμβατότητα με τα υφιστάμενα Προγράμματα Σπουδών………………………………………………………..……………………………51 3.3. Διδακτικός σκοπός και στόχοι……………….……………………………………..53 3.3.1 Σκοπός της διδακτικής πρότασης………………………………………………………………53 3.3.2 Διδακτικοί στόχοι………………………………………………………………………………..53 3.4 ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΕΣ / ΤΕΧΝΙΚΕΣ………………………………………55 3.4.1 Διδακτικές στρατηγικές ………………………………………………………………………...55 3.4.2 Οργάνωση διδασκαλίας ………………...………………………………………………………57 3.4.3 Ρόλος εκπαιδευτικού…………………………………………………………………………….58 3.4.4 Εκπαιδευτικά μέσα και υλικά…………………………………………………………………..59 3.5 Ανάπτυξη διδακτικής πρότασης……………………………………………………….59 3.5.1 Σύντομη Περιγραφή Διδακτικής Πρότασης…………………………………………………..59 3.5.2 Θεωρητικό πλαίσιο………………………………………………………………………………61 3.5.3 Πορεία διδακτικής πρότασης…………………………………………………………………..62 3.6 ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ………………………………………………………………………..71 3.6.1 Προσδιορισμός των τεχνικών αξιολόγησης τόσο των επιμέρους δραστηριοτήτων όσο και της διδακτικής πρότασης στο σύνολό της……………………………………………………………71 3.6.2 Προεκτάσεις: κατατίθενται προτάσεις επέκτασης και περαιτέρω αξιοποίησης των πορισμάτων της διδακτικής πρότασης……………………………………………………………….72 Συμπεράσματα…………………..……………………………………………….…………73 Περιορισμοί και προτάσεις για μελλοντική έρευνα………....……………………………80 Ξενόγλωσση βιβλιογραφία...………………………………….…………………………....81 Ελληνόγλωσση Βιβλιογραφία…………………….......…………………….……………...85 Παράρτημα 1 – Το Ερωτηματολόγιο της Μελέτης……………………………………….91 Παράρτημα 2 – Δραστηριότητες διδακτικής πρότασης………………………………….96 Παράρτημα 3 – Ετεροαξιολόγηση και αυτοαξιολόγηση ………………………………..109 2023-08-29T06:43:11Z 2023-08-29T06:43:11Z 2023-02-10 http://hdl.handle.net/11610/25664 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 113 σ. application/pdf
|
| spellingShingle |
παιδαγωγική των πολυγραμματισμών
αυθεντικά κείμενα
στάσεις εκπαιδευτικών
pedagogy of multiliteracies
original texts
teacher attitudes
Literacy--Study and teaching--Cross-cultural studies
Literacy--Study and teaching--Activity programs
Teachers--Attitudes
Literacy--Technological innovations
Education, Primary
Τσιαλάνη, Ελένη
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title |
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title_full |
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title_fullStr |
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title_full_unstemmed |
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title_short |
Η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών: στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| title_sort |
η παιδαγωγική των πολυγραμματισμών στάσεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης και διδακτικές προτάσεις
|
| topic |
παιδαγωγική των πολυγραμματισμών
αυθεντικά κείμενα
στάσεις εκπαιδευτικών
pedagogy of multiliteracies
original texts
teacher attitudes
Literacy--Study and teaching--Cross-cultural studies
Literacy--Study and teaching--Activity programs
Teachers--Attitudes
Literacy--Technological innovations
Education, Primary
|
| url |
http://hdl.handle.net/11610/25664
|
| work_keys_str_mv |
AT tsialanēelenē ēpaidagōgikētōnpolygrammatismōnstaseisekpaideutikōnprōtobathmiasekpaideusēskaididaktikesprotaseis
|