Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των παρεμφατικών και μη παρεμφατικών συμπληρωματικών δομών της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας, καθώς και η καταγραφή και η αποτίμηση του τρόπου διδασκαλίας τους, όπως αυτός προκύπτει από τα σχολικά εγχειρίδια του Γυμνασίου. Με γνώμονα αυτόν το...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Γούναρη, Χρυσούλα
Other Authors: Κοτζόγλου, Γεώργιος
Language:el_GR
Published: 2023
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/25663
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828462374661652480
author Γούναρη, Χρυσούλα
author2 Κοτζόγλου, Γεώργιος
author_facet Κοτζόγλου, Γεώργιος
Γούναρη, Χρυσούλα
author_sort Γούναρη, Χρυσούλα
collection DSpace
description Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των παρεμφατικών και μη παρεμφατικών συμπληρωματικών δομών της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας, καθώς και η καταγραφή και η αποτίμηση του τρόπου διδασκαλίας τους, όπως αυτός προκύπτει από τα σχολικά εγχειρίδια του Γυμνασίου. Με γνώμονα αυτόν τον στόχο, η εργασία οργανώνεται σε τέσσερις άξονες. Αρχικά, επιχειρείται η αποσαφήνιση βασικών θεωρητικών εννοιών για την κατανόηση της λειτουργίας των συμπληρωματικών δομών. Στη συνέχεια, με βάση τη βιβλιογραφική ανασκόπηση περιγραφικών γραμματικών και σύγχρονων γλωσσολογικών μελετών, παρουσιάζονται αναλυτικά τα είδη των συμπληρωματικών προτάσεων τόσο της ΝΕ όσο και της ΑΕ και επισημαίνονται τα δομικά/μορφολογικά χαρακτηριστικά των παρεμφατικών και μη παρεμφατικών δομών διαγλωσσικά. Εξετάζονται πτυχές, όπως η παρεμφατικότητα του ρήματος με το οποίο εκφέρονται οι προτασιακές δομές, ο τρόπος σύνδεσης των δομών με το ρήμα εξάρτησης, ο ρόλος και η χρήση των συμπληρωματικών δεικτών, καθώς και οι εγκλίσεις με τις οποίες εκφέρονται. Τέλος, γίνεται μια προσπάθεια επισκόπησης των σχολικών εγχειριδίων που χρησιμοποιούνται στη διδασκαλία της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας του Γυμνασίου, ώστε να εντοπιστούν τόσο τα θετικά στοιχεία όσο και οι αδυναμίες που αναδεικνύονται κατά την περιγραφή των συμπληρωματικών δομών, παρεμφατικών και μη, τόσο σε σχέση με τη μεταγλώσσα που χρησιμοποιούν, αλλά όσο και με την παρουσίαση του ίδιου του αντικειμένου.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-25663
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2023
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-256632023-08-31T11:17:53Z Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου Γούναρη, Χρυσούλα Κοτζόγλου, Γεώργιος συμπληρώματα συμπληρωματικές προτάσεις συμπληρωματικοί δείκτες απαρεμφατικές δομές σχολικά εγχειρίδια γυμνασίου supplements supplementary proposals supplementary indicators disjunctive structures high school textbooks Education, Secondary Textbooks Greek language--Syntax Greek language, Modern--Study and teaching Greek language--Terms and phrases Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η παρουσίαση των παρεμφατικών και μη παρεμφατικών συμπληρωματικών δομών της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας, καθώς και η καταγραφή και η αποτίμηση του τρόπου διδασκαλίας τους, όπως αυτός προκύπτει από τα σχολικά εγχειρίδια του Γυμνασίου. Με γνώμονα αυτόν τον στόχο, η εργασία οργανώνεται σε τέσσερις άξονες. Αρχικά, επιχειρείται η αποσαφήνιση βασικών θεωρητικών εννοιών για την κατανόηση της λειτουργίας των συμπληρωματικών δομών. Στη συνέχεια, με βάση τη βιβλιογραφική ανασκόπηση περιγραφικών γραμματικών και σύγχρονων γλωσσολογικών μελετών, παρουσιάζονται αναλυτικά τα είδη των συμπληρωματικών προτάσεων τόσο της ΝΕ όσο και της ΑΕ και επισημαίνονται τα δομικά/μορφολογικά χαρακτηριστικά των παρεμφατικών και μη παρεμφατικών δομών διαγλωσσικά. Εξετάζονται πτυχές, όπως η παρεμφατικότητα του ρήματος με το οποίο εκφέρονται οι προτασιακές δομές, ο τρόπος σύνδεσης των δομών με το ρήμα εξάρτησης, ο ρόλος και η χρήση των συμπληρωματικών δεικτών, καθώς και οι εγκλίσεις με τις οποίες εκφέρονται. Τέλος, γίνεται μια προσπάθεια επισκόπησης των σχολικών εγχειριδίων που χρησιμοποιούνται στη διδασκαλία της νέας και αρχαίας ελληνικής γλώσσας του Γυμνασίου, ώστε να εντοπιστούν τόσο τα θετικά στοιχεία όσο και οι αδυναμίες που αναδεικνύονται κατά την περιγραφή των συμπληρωματικών δομών, παρεμφατικών και μη, τόσο σε σχέση με τη μεταγλώσσα που χρησιμοποιούν, αλλά όσο και με την παρουσίαση του ίδιου του αντικειμένου. Περίληψη iv Abstract v Κατάλογος Πινάκων ix Κατάλογος Σχημάτων x Κατάλογος Εικόνων xi Συντομογραφίες xii Ευχαριστίες xiii 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 1 2. ΠΡΟΚΑΤΑΡΚΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ 3 2.1. Κατηγόρημα, όρισμα, συμπλήρωμα: Βασικές έννοιες 3 2.2. Γενικά χαρακτηριστικά των ΣΠ της ΝΕ 8 3. ΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΙΑΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΤΗΣ ΝΕ 13 3.1. Τα είδη των συμπληρωματικών προτάσεων της ΝΕ 13 3.1.1 Ειδικές προτάσεις 16 3.1.2 Βουλητικές προτάσεις 21 3.1.3 Ενδοιαστικές προτάσεις 26 3.1.4 Πλάγιες ερωτηματικές 28 3.1.5 Αναφορικές ονοματικές 32 3.2. Ονοματοποίηση συμπληρωματικών προτάσεων 34 4. ΟΙ ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΕΣ ΠΡΟΤΑΣΙΑΚΕΣ ΔΟΜΕΣ ΤΗΣ ΑΕ 36 4.1. Παρεμφατικές συμπληρωματικές δομές της ΑΕ 36 4.1.1 Ειδικές προτάσεις 37 4.1.2 Ενδοιαστικές προτάσεις 40 4.1.3 Πλάγιες ερωτηματικές 42 4.1.4 Αναφορικές ονοματικές 45 4.2. Μη παρεμφατικές συμπληρωματικές δομές της ΑΕ 47 4.2.1 Τα είδη του απαρεμφάτου 49 4.2.2 Το υποκείμενο του απαρεμφάτου 52 5. ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΩΝ ΣΠ ΣΤΑ ΣΧΟΛΙΚΑ ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΑ ΤΟΥ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 55 5.1 ΣΠ και σχολικά εγχειρίδια της ΝΕ του Γυμνασίου 56 5.2 ΣΠ και σχολικά εγχειρίδια της ΑΕ του Γυμνασίου 66 5.3 Απαρέμφατο και σχολικά εγχειρίδια της ΑΕ 72 6. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ 76 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ 79 2023-08-29T06:42:09Z 2023-08-29T06:42:09Z 2023-01 http://hdl.handle.net/11610/25663 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 96 σ. application/pdf
spellingShingle συμπληρώματα
συμπληρωματικές προτάσεις
συμπληρωματικοί δείκτες
απαρεμφατικές δομές
σχολικά εγχειρίδια γυμνασίου
supplements
supplementary proposals
supplementary indicators
disjunctive structures
high school textbooks
Education, Secondary
Textbooks
Greek language--Syntax
Greek language, Modern--Study and teaching
Greek language--Terms and phrases
Γούναρη, Χρυσούλα
Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title_full Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title_fullStr Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title_full_unstemmed Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title_short Συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
title_sort συμπληρωματικές προτασιακές δομές της αρχαίας και νέας ελληνικής στα σχολικά εγχειρίδια του γυμνασίου
topic συμπληρώματα
συμπληρωματικές προτάσεις
συμπληρωματικοί δείκτες
απαρεμφατικές δομές
σχολικά εγχειρίδια γυμνασίου
supplements
supplementary proposals
supplementary indicators
disjunctive structures
high school textbooks
Education, Secondary
Textbooks
Greek language--Syntax
Greek language, Modern--Study and teaching
Greek language--Terms and phrases
url http://hdl.handle.net/11610/25663
work_keys_str_mv AT gounarēchrysoula symplērōmatikesprotasiakesdomestēsarchaiaskaineasellēnikēsstascholikaencheiridiatougymnasiou