Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney

Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων της Disney ασκούν σημαντική επιρροή σε παιδιά κάθε ηλικίας. Πέραν της προφανούς ψυχαγωγικής διάστασής τους, διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση ιδεολογιών και αντιλήψεων, διότι μεταβιβάζουν κοινωνικά μηνύματα στους νεαρούς θεατές (Τσώτσου & Στάμου, 2019)....

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία
Other Authors: Γεωργαλλίδου, Μαριάνθη
Language:el_GR
Published: 2023
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/25661
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460831202869248
author Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία
author2 Γεωργαλλίδου, Μαριάνθη
author_facet Γεωργαλλίδου, Μαριάνθη
Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία
author_sort Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία
collection DSpace
description Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων της Disney ασκούν σημαντική επιρροή σε παιδιά κάθε ηλικίας. Πέραν της προφανούς ψυχαγωγικής διάστασής τους, διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση ιδεολογιών και αντιλήψεων, διότι μεταβιβάζουν κοινωνικά μηνύματα στους νεαρούς θεατές (Τσώτσου & Στάμου, 2019). Στην παρούσα εργασία, εξετάζεται το ζήτημα της αναπαράστασης έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο θηλυκών χαρακτήρων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney. Μέσω της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου ηρωίδων και αντιηρωίδων του κινηματογραφικού ρεπερτορίου της εν λόγω εταιρείας, διερευνάται η αναπαραγωγή αλλά και η προσπάθεια για κατάρριψη παραδεδεγμένων έμφυλων ταυτοτήτων μέσω των γυναικείων γλωσσικών επιλογών. Η κοινωνιογλωσσική συμπεριφορά ηρωίδων και αντιηρωίδων τίθεται στο επίκεντρο, με σκοπό να απαντηθεί το εξής ερώτημα: Τι είδους έμφυλα στερεότυπα αντανακλά κάθε τύπος γυναικείου μυθοπλαστικού χαρακτήρα; Η εξέταση του ζητήματος από μια διαχρονική προοπτική επιτρέπει τη συνολική θεώρηση της κοινωνιογλωσσικής συμπεριφοράς ηρωίδων και αντιηρωίδων ανά εποχή κινηματογραφικών παραγωγών, με σκοπό τη διερεύνηση του εξής ερωτήματος: Ποιος από τους δυο τύπους χαρακτήρων προβάλλει συστηματικότερα πατριαρχικές αντιλήψεις που συνδέονται με έμφυλες ικανότητες, ρόλους και γλωσσικές επιλογές και ποιος τύπος χαρακτήρα στρέφεται προς την απόρριψή τους; Για την Κριτική Ανάλυση Λόγου, αξιοποιείται το τρισδιάστατο μοντέλο κοινωνιοπολιτισμικής ανάλυσης του Norman Fairclough (1992, 2003). Ως μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιείται η Συστημική-Λειτουργική Γραμματική του M.A.K. Halliday (1994). Η ανάλυση λόγου έδειξε τη συστηματικότερη τάση των αντιηρωίδων για διαχρονική ανατροπή συμβατικών έμφυλων αντιλήψεων που αφορούν την υποτέλεια του γυναικείου φύλου. Ωστόσο, η διαφοροποίησή τους αυτή τις καθιστά ταυτόχρονα απεχθείς, καθώς οι χαρακτήρες τους επιφορτίζονται με σεξιστικά στερεότυπα που συνδέονται με τη δαιμονοποίηση του «θηλυκού». Στον αντίποδα, η κοινωνιογλωσσική συμπεριφορά των ηρωίδων αναδεικνύει παραδοσιακές έμφυλες ταυτότητες της υποτελούς γυναίκας, οι οποίες, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εξασθενούν σημαντικά.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-25661
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2023
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-256612025-03-10T22:12:09Z Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία Γεωργαλλίδου, Μαριάνθη έμφυλες ταυτότητες κοινωνιογλωσσικές επιλογές κριτική ανάλυση λόγου ηρωίδες, αντιηρωίδες κείμενα μαζικής κουλτούρας gender identities sociolinguistic choices critical discourse analysis heroines, anti-heroines mass culture texts Sex role in motion pictures Animation (Cinematography) Social representations Women heroes in motion pictures Women antiheroes Disney animated classics Οι ταινίες κινουμένων σχεδίων της Disney ασκούν σημαντική επιρροή σε παιδιά κάθε ηλικίας. Πέραν της προφανούς ψυχαγωγικής διάστασής τους, διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στη διαμόρφωση ιδεολογιών και αντιλήψεων, διότι μεταβιβάζουν κοινωνικά μηνύματα στους νεαρούς θεατές (Τσώτσου & Στάμου, 2019). Στην παρούσα εργασία, εξετάζεται το ζήτημα της αναπαράστασης έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο θηλυκών χαρακτήρων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney. Μέσω της Κριτικής Ανάλυσης Λόγου ηρωίδων και αντιηρωίδων του κινηματογραφικού ρεπερτορίου της εν λόγω εταιρείας, διερευνάται η αναπαραγωγή αλλά και η προσπάθεια για κατάρριψη παραδεδεγμένων έμφυλων ταυτοτήτων μέσω των γυναικείων γλωσσικών επιλογών. Η κοινωνιογλωσσική συμπεριφορά ηρωίδων και αντιηρωίδων τίθεται στο επίκεντρο, με σκοπό να απαντηθεί το εξής ερώτημα: Τι είδους έμφυλα στερεότυπα αντανακλά κάθε τύπος γυναικείου μυθοπλαστικού χαρακτήρα; Η εξέταση του ζητήματος από μια διαχρονική προοπτική επιτρέπει τη συνολική θεώρηση της κοινωνιογλωσσικής συμπεριφοράς ηρωίδων και αντιηρωίδων ανά εποχή κινηματογραφικών παραγωγών, με σκοπό τη διερεύνηση του εξής ερωτήματος: Ποιος από τους δυο τύπους χαρακτήρων προβάλλει συστηματικότερα πατριαρχικές αντιλήψεις που συνδέονται με έμφυλες ικανότητες, ρόλους και γλωσσικές επιλογές και ποιος τύπος χαρακτήρα στρέφεται προς την απόρριψή τους; Για την Κριτική Ανάλυση Λόγου, αξιοποιείται το τρισδιάστατο μοντέλο κοινωνιοπολιτισμικής ανάλυσης του Norman Fairclough (1992, 2003). Ως μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιείται η Συστημική-Λειτουργική Γραμματική του M.A.K. Halliday (1994). Η ανάλυση λόγου έδειξε τη συστηματικότερη τάση των αντιηρωίδων για διαχρονική ανατροπή συμβατικών έμφυλων αντιλήψεων που αφορούν την υποτέλεια του γυναικείου φύλου. Ωστόσο, η διαφοροποίησή τους αυτή τις καθιστά ταυτόχρονα απεχθείς, καθώς οι χαρακτήρες τους επιφορτίζονται με σεξιστικά στερεότυπα που συνδέονται με τη δαιμονοποίηση του «θηλυκού». Στον αντίποδα, η κοινωνιογλωσσική συμπεριφορά των ηρωίδων αναδεικνύει παραδοσιακές έμφυλες ταυτότητες της υποτελούς γυναίκας, οι οποίες, ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εξασθενούν σημαντικά. Πίνακας περιεχομένων Ευχαριστίες …………………………………………………………………………………...8 Εισαγωγή ………………………………………..….………………………………………...9 1 Θεωρητική προσέγγιση ……………………………………………………………..…….12 1.1 Βιολογικό φύλο, κοινωνικό φύλο και έμφυλες ταυτότητες …………..………...…….12 1.2 Φύλο και γλωσσική συμπεριφορά ……….………………………………………….....14 1.3 Έμφυλες αναπαραστάσεις στα Κείμενα Μαζικής Κουλτούρας …………….……..…17 1.4 Ταινίες κινουμένων σχεδίων παραγωγής Disney: Εποχές και έμφυλα χαρακτηριστικά……………...………………………………………………………………...19 1.5 Θεωρητικό πλαίσιο ………………………………………………………………….…...22 1. 5. 1 Η Κριτική Ανάλυση Λόγου ……...………………………………………..................22 1. 5. 2 Το τρισδιάστατο μοντέλο κοινωνιοπολιτισμικής προσέγγισης του Norman Fairclough ……………………..……………………………………………………...............24 1. 5. 3 Η Συστημική Λειτουργική Γραμματική του M.A.K. Halliday ……………...........…25 1. 6 Επιλογή αποσπασμάτων προς ανάλυση ……………………………………………..26 2 Κριτική ανάλυση αποσπασμάτων ……………………………..………………………….29 2. 1 Έμφυλες αναπαραστάσεις στον λόγο ηρωίδων ……………………………...………29 2.1.1 Πρώιμη φάση κινηματογραφικής παραγωγής ……………… ……………......……29 2.1.2 Νεότερη φάση κινηματογραφικής παραγωγής …………………………………......38 2.1.3 Σύγχρονη φάση κινηματογραφικής παραγωγής ……………………………......….45 2. 2 Έμφυλες αναπαραστάσεις στον λόγο αντιηρωίδων ………………………..………..56 2.2.1 Πρώιμη φάση κινηματογραφικής παραγωγής …………………………….......……56 2.2.2 Νεότερη φάση κινηματογραφικής παραγωγής ……………………......……………67 2.2.3 Σύγχρονη φάση κινηματογραφικής παραγωγής ……………………......……….....73 Συμπεράσματα ………………..……………………………………………………………...79 Βιβλιογραφικές αναφορές …….……………………………………………………………..84 Παράρτημα …………………..………………………………………..………….…………..89 2023-08-29T06:41:13Z 2023-08-29T06:41:13Z 2023-02-10 http://hdl.handle.net/11610/25661 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 97 σ. application/pdf
spellingShingle έμφυλες ταυτότητες
κοινωνιογλωσσικές επιλογές
κριτική ανάλυση λόγου
ηρωίδες, αντιηρωίδες
κείμενα μαζικής κουλτούρας
gender identities
sociolinguistic choices
critical discourse analysis
heroines, anti-heroines
mass culture texts
Sex role in motion pictures
Animation (Cinematography)
Social representations
Women heroes in motion pictures
Women antiheroes
Disney animated classics
Δασκαλάκη, Μαρία-Νεκταρία
Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title_full Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title_fullStr Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title_full_unstemmed Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title_short Αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της Disney
title_sort αναπαραστάσεις έμφυλων ταυτοτήτων στον λόγο ηρωίδων και αντιηρωίδων ταινιών κινουμένων σχεδίων παραγωγής της disney
topic έμφυλες ταυτότητες
κοινωνιογλωσσικές επιλογές
κριτική ανάλυση λόγου
ηρωίδες, αντιηρωίδες
κείμενα μαζικής κουλτούρας
gender identities
sociolinguistic choices
critical discourse analysis
heroines, anti-heroines
mass culture texts
Sex role in motion pictures
Animation (Cinematography)
Social representations
Women heroes in motion pictures
Women antiheroes
Disney animated classics
url http://hdl.handle.net/11610/25661
work_keys_str_mv AT daskalakēmarianektaria anaparastaseisemphylōntautotētōnstonlogoērōidōnkaiantiērōidōntainiōnkinoumenōnschediōnparagōgēstēsdisney