Ιστορική αφήγηση, ταυτότητες και ετερότητες στα έργα του Νικήτα Χωνιάτη και του Γεωργίου Ακροπολίτη - Σπυροπούλου, Κυριακή (2023)
Η παρούσα εργασία αποτελεί μια προσπάθεια σύγκρισης των έργων χρονική διήγηση και χρονική συγγραφή των βυζαντινών συγγραφέων Νικήτα Χωνιάτη και Γεωργίου Ακροπολίτη αντίστοιχα. Οι δύο ιστορικοί-χρονογράφοι που μελετήσαμε υπηρετήσαν στο έπακρο την αυτοκρατορική ιδεολογία αναπαράγοντας πρότυπα και πρακτικές που σκοπό είχαν να διατηρήσουν το ρόλο της εξουσίας και παράλληλα να τον ενισχύσουν. Η ταυτότητα και στους δύο συγγραφείς ορίζεται με κυρίως πολιτικά κριτήρια, μέσω της σύνδεσης με την αυτοκρατορική εξουσία. Στα έργα τους η σημαντικότητα των γεγονότων και το μεγαλείο των ανθρώπων του παρελθόντος, εγγυώνται την αξία του παρόντος. Σε γενικές γραμμές, παρόλο που ο Χωνιάτης και ο Ακροπολίτης έζησαν τόσο παρόμοιες ζωές, είχαν παρόμοια μόρφωση και εκπαίδευση, φτάνοντας τα ανώτερα σκαλοπάτια της αυτοκρατορικής αυλής εν τέλει οι διαφορές τους στον τρόπο προσέγγισης του «άλλου» είναι σημαντικές. Η οξύτητα και η εγγύτητα των γεγονότων του 1204, επηρέασαν τον Χωνιάτη σε μια συγκλονιστική ιστορική περιγραφική αφήγηση που τα πάντα σκιαγραφούνται από τον φόβο της απώλειας και της καταστροφής. Αντιθέτα ο Ακροπολίτης επηρεάστηκε από το ευνοϊκό κλίμα της ανάκτησης της Κωνσταντινούπολης και από το γενικότερο πνεύμα της ανασύστασης της αυτοκρατορίας της Νίκαιας, οπότε στο έργο του προβάλλεται η παραδοσιακή αυτοκρατορική ιδεολογία. Η προσέγγιση της ετερότητας στον Χωνιάτη έχει να κάνει με ένα σύνολο χαρακτηριστικών εντελώς αντίθετων με τα αναδυόμενα πρότυπα της ταυτότητας. Αντιθέτως στο έργο του Ακροπολίτη οι συνθήκες αλλάζουν.