Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου

Σημαντικά οικονομικά αγαθά και υπηρεσίες της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας έχουν ως βάση τις ελληνικές τουριστικές παραλίες. Η υψηλή τους αξία φαίνεται από το ότι ο παράκτιος τουρισμός (3S, Sun, Sand Sea) αποτελεί τον σημαντικότερο κλάδο του ελληνικού τουρισμού, της ‘ατμομηχανής’ της Ελληνικής...

Πλήρης περιγραφή

Αποθηκεύτηκε σε:
Λεπτομέρειες βιβλιογραφικής εγγραφής
Κύριος συγγραφέας: Μονιούδης, Ευστράτιος
Άλλοι συγγραφείς: Βελεγράκης, Αντώνιος
Γλώσσα:el_GR
Δημοσίευση: 2023
Θέματα:
Διαθέσιμο Online:http://hdl.handle.net/11610/25216
Ετικέτες: Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
_version_ 1828460818092523520
author Μονιούδης, Ευστράτιος
author2 Βελεγράκης, Αντώνιος
author_facet Βελεγράκης, Αντώνιος
Μονιούδης, Ευστράτιος
author_sort Μονιούδης, Ευστράτιος
collection DSpace
description Σημαντικά οικονομικά αγαθά και υπηρεσίες της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας έχουν ως βάση τις ελληνικές τουριστικές παραλίες. Η υψηλή τους αξία φαίνεται από το ότι ο παράκτιος τουρισμός (3S, Sun, Sand Sea) αποτελεί τον σημαντικότερο κλάδο του ελληνικού τουρισμού, της ‘ατμομηχανής’ της Ελληνικής οικονομίας. Οι παραλίες επίσης προστατεύουν από θαλάσσια πλημμύρα σημαντικά παράκτια ενδιαιτήματα και μεγάλης αξίας περιουσιακά στοιχεία και υποδομές που βρίσκονται πίσω από το παραλιακό μέτωπο. Η κλιματική αλλαγή, που έκανε έντονη την εμφάνισή της, τις τελευταίες δεκαετίες, αυξάνει τα ήδη παρατηρούμενα φαινόμενα διάβρωσης/πλημμύρας και αποτελεί σοβαρή απειλή για τις παραλίες και για τις υπηρεσίες/χρήσεις που παρέχουν. Οι νησιωτικές παραλίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στη διάβρωση λόγω των μικρών τους διαστάσεων και της μειωμένης χερσαίας στερεοπαροχής, της αυξανόμενης χρήσης και της αυξανόμενης οικοδομικής ανάπτυξης αμέσως πίσω τους. Για την επίτευξη της αειφορίας των τουριστικών παραλιών και ιδιαίτερα των νησιωτικών, είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης, τόσο σε περιφερειακό́ όσο και σε εθνικό́ επίπεδο. Το μέγεθος του προβλήματος και το κόστος των απαραίτητων μέτρων προσαρμογής, απαιτούν μια προσέγγιση που να μπορεί να ιεραρχήσει τις προτάσεις αντιμετώπισης στη βάση διαφορετικών κριτήριων προκειμένου να κατανείμει πιο αποτελεσματικά τους περιορισμένους, στις περισσότερες περιπτώσεις, οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να απαντήσει σε αυτή την ανάγκη συνδυάζοντας ποικίλες μεθοδολογίες και αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο μεθοδολογικό πλαίσιο για την ιεράρχηση των αναγκών σε μέτρα προστασίας και την επιλογή πιθανών δράσεων για την αντιμετώπιση της παραλιακής διάβρωσης. Το πλαίσιο αυτό, το οποίο δοκιμάστηκε για το νησί της Χίου, περιλαμβάνει τα εξής στάδια. Αρχικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι πολυκριτηριακής ανάλυσης για την ιεράρχηση των παραλιών σε επίπεδο νησιού, ανάλογα με την κοινωνικο-οικονομική/περιβαλλοντική τους αξία και με την τρωτότητα τους στην παραλιακή διάβρωση, προκειμένου να δοθεί προτεραιότητα στις στρατηγικές προσαρμογής. Στη συνέχεια για την παραλία που εμφανίζεται στην υψηλότερη θέση στην κατάταξη γίνεται (i) αποτίμηση της αξίας των υπηρεσιών και αγαθών που αυτή προσφέρει, χρησιμοποιώντας εργαλεία οικονομικής αξιολόγησης περιβάλλοντος και (ii) λεπτομερής μελέτη των εναλλακτικών δράσεων προσαρμογής, εφαρμόζοντας Ανάλυση Κόστους -Οφέλους. Οι παραλίες της Χίου, ιδιαίτερα αυτές που κατατάσσονται ψηλά στην αξιολόγηση, αποτελούν πολύτιμους φυσικούς πόρους με υψηλή αισθητική και περιβαλλοντική αξία και με υψηλή δυνατότητα για αειφόρο τουριστική ανάπτυξη. Ταυτόχρονα οι παραλίες αυτές είναι ευάλωτες στον κίνδυνο παραλιακής διάβρωσης/πλημμύρας. Εκτιμάται ότι θα υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στη φέρουσα ικανότητα τους και μάλιστα προβλέπεται ότι πολλές παραλίες (έως και 90%) θα διαβρωθούν τελείως ως το 2100. Σημαντικές επιπτώσεις προβλέπονται επίσης (έως και στο 47% των παραλιών) σε υποδομές και περιουσιακά στοιχεία, που βρίσκονται πίσω από τις παραλίες. Η εφαρμογή του ιεραρχικού πλαισίου ανέδειξε την παραλία της Κώμης ως την πιο κοινωνικο-οικονομικά/περιβαλλοντικά σημαντική και ταυτόχρονα ευάλωτη στη διάβρωση/κατάκλυση κάτω από Κλιματική Μεταβλητότητα και Αλλαγή (ΚΜ&Α) με αποτέλεσμα να βρίσκεται υψηλότερα στην προτεραιότητα για την εφαρμογή μέτρων προσαρμογής. Η συνολική αξία της παραλίας της Κώμης (το έτος) εκτιμήθηκε στα 1.798.515 €, ποσό που πιθανόν αποτελεί υποεκτίμηση καθώς δεν ήταν δυνατόν να αξιολογηθούν οι έμμεσες αξίες χρήσης. Η Ανάλυση Κόστους – Οφέλους των εναλλακτικών δράσεων προσαρμογής για την παραλία της Κώμης, έδειξε ότι τα οφέλη των μέτρων προσαρμογής είναι σαφώς υψηλότερα από το κόστος εφαρμογής τους. Δημιουργήθηκε δέντρο απόφασης όπου συνυπολογίστηκαν οι καθαρές παρούσες αξίες των προτεινόμενων έργων κάτω από 2 κλιματικά σενάρια, το (συντηρητικό) RCP4.5 και το (απαισιόδοξο) RCP8.5 και ως βέλτιστη οικονομικά λύση αναδεικνύεται η υλοποίηση έργου τεχνητής αναπλήρωσης.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-25216
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2023
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-252162025-03-17T10:32:20Z Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου Methodological framework for the economic evaluation and optimal decision of technical adaptation solutions to beach erosion: the case study of Chios island Μονιούδης, Ευστράτιος Βελεγράκης, Αντώνιος Οικονομική αξιολόγηση περιβάλλοντος παράκτια διαχείριση ανάλυση κόστους - οφέλους πολυκριτηριακή ανάλυση αποφάσεων climate variability and change cost benefit analysis multicriteria decision analysis economic evaluation of ecosystem services Coastal management Cost effectiveness Climatic changes Multiple criteria decision making Decision making Chios Strait (Greece and Turkey) Coastal zone management Management Σημαντικά οικονομικά αγαθά και υπηρεσίες της ελληνικής τουριστικής βιομηχανίας έχουν ως βάση τις ελληνικές τουριστικές παραλίες. Η υψηλή τους αξία φαίνεται από το ότι ο παράκτιος τουρισμός (3S, Sun, Sand Sea) αποτελεί τον σημαντικότερο κλάδο του ελληνικού τουρισμού, της ‘ατμομηχανής’ της Ελληνικής οικονομίας. Οι παραλίες επίσης προστατεύουν από θαλάσσια πλημμύρα σημαντικά παράκτια ενδιαιτήματα και μεγάλης αξίας περιουσιακά στοιχεία και υποδομές που βρίσκονται πίσω από το παραλιακό μέτωπο. Η κλιματική αλλαγή, που έκανε έντονη την εμφάνισή της, τις τελευταίες δεκαετίες, αυξάνει τα ήδη παρατηρούμενα φαινόμενα διάβρωσης/πλημμύρας και αποτελεί σοβαρή απειλή για τις παραλίες και για τις υπηρεσίες/χρήσεις που παρέχουν. Οι νησιωτικές παραλίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στη διάβρωση λόγω των μικρών τους διαστάσεων και της μειωμένης χερσαίας στερεοπαροχής, της αυξανόμενης χρήσης και της αυξανόμενης οικοδομικής ανάπτυξης αμέσως πίσω τους. Για την επίτευξη της αειφορίας των τουριστικών παραλιών και ιδιαίτερα των νησιωτικών, είναι απαραίτητη η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου διαχείρισης, τόσο σε περιφερειακό́ όσο και σε εθνικό́ επίπεδο. Το μέγεθος του προβλήματος και το κόστος των απαραίτητων μέτρων προσαρμογής, απαιτούν μια προσέγγιση που να μπορεί να ιεραρχήσει τις προτάσεις αντιμετώπισης στη βάση διαφορετικών κριτήριων προκειμένου να κατανείμει πιο αποτελεσματικά τους περιορισμένους, στις περισσότερες περιπτώσεις, οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Η παρούσα εργασία επιχειρεί να απαντήσει σε αυτή την ανάγκη συνδυάζοντας ποικίλες μεθοδολογίες και αναπτύσσοντας ένα ολοκληρωμένο μεθοδολογικό πλαίσιο για την ιεράρχηση των αναγκών σε μέτρα προστασίας και την επιλογή πιθανών δράσεων για την αντιμετώπιση της παραλιακής διάβρωσης. Το πλαίσιο αυτό, το οποίο δοκιμάστηκε για το νησί της Χίου, περιλαμβάνει τα εξής στάδια. Αρχικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι πολυκριτηριακής ανάλυσης για την ιεράρχηση των παραλιών σε επίπεδο νησιού, ανάλογα με την κοινωνικο-οικονομική/περιβαλλοντική τους αξία και με την τρωτότητα τους στην παραλιακή διάβρωση, προκειμένου να δοθεί προτεραιότητα στις στρατηγικές προσαρμογής. Στη συνέχεια για την παραλία που εμφανίζεται στην υψηλότερη θέση στην κατάταξη γίνεται (i) αποτίμηση της αξίας των υπηρεσιών και αγαθών που αυτή προσφέρει, χρησιμοποιώντας εργαλεία οικονομικής αξιολόγησης περιβάλλοντος και (ii) λεπτομερής μελέτη των εναλλακτικών δράσεων προσαρμογής, εφαρμόζοντας Ανάλυση Κόστους -Οφέλους. Οι παραλίες της Χίου, ιδιαίτερα αυτές που κατατάσσονται ψηλά στην αξιολόγηση, αποτελούν πολύτιμους φυσικούς πόρους με υψηλή αισθητική και περιβαλλοντική αξία και με υψηλή δυνατότητα για αειφόρο τουριστική ανάπτυξη. Ταυτόχρονα οι παραλίες αυτές είναι ευάλωτες στον κίνδυνο παραλιακής διάβρωσης/πλημμύρας. Εκτιμάται ότι θα υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις στη φέρουσα ικανότητα τους και μάλιστα προβλέπεται ότι πολλές παραλίες (έως και 90%) θα διαβρωθούν τελείως ως το 2100. Σημαντικές επιπτώσεις προβλέπονται επίσης (έως και στο 47% των παραλιών) σε υποδομές και περιουσιακά στοιχεία, που βρίσκονται πίσω από τις παραλίες. Η εφαρμογή του ιεραρχικού πλαισίου ανέδειξε την παραλία της Κώμης ως την πιο κοινωνικο-οικονομικά/περιβαλλοντικά σημαντική και ταυτόχρονα ευάλωτη στη διάβρωση/κατάκλυση κάτω από Κλιματική Μεταβλητότητα και Αλλαγή (ΚΜ&Α) με αποτέλεσμα να βρίσκεται υψηλότερα στην προτεραιότητα για την εφαρμογή μέτρων προσαρμογής. Η συνολική αξία της παραλίας της Κώμης (το έτος) εκτιμήθηκε στα 1.798.515 €, ποσό που πιθανόν αποτελεί υποεκτίμηση καθώς δεν ήταν δυνατόν να αξιολογηθούν οι έμμεσες αξίες χρήσης. Η Ανάλυση Κόστους – Οφέλους των εναλλακτικών δράσεων προσαρμογής για την παραλία της Κώμης, έδειξε ότι τα οφέλη των μέτρων προσαρμογής είναι σαφώς υψηλότερα από το κόστος εφαρμογής τους. Δημιουργήθηκε δέντρο απόφασης όπου συνυπολογίστηκαν οι καθαρές παρούσες αξίες των προτεινόμενων έργων κάτω από 2 κλιματικά σενάρια, το (συντηρητικό) RCP4.5 και το (απαισιόδοξο) RCP8.5 και ως βέλτιστη οικονομικά λύση αναδεικνύεται η υλοποίηση έργου τεχνητής αναπλήρωσης. 2023-05-15T13:01:36Z 2023-05-15T13:01:36Z 2022-05-18 http://hdl.handle.net/11610/25216 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 121 σ. application/pdf Χίος
spellingShingle Οικονομική αξιολόγηση περιβάλλοντος
παράκτια διαχείριση
ανάλυση κόστους - οφέλους
πολυκριτηριακή ανάλυση αποφάσεων
climate variability and change
cost benefit analysis
multicriteria decision analysis
economic evaluation of ecosystem services
Coastal management
Cost effectiveness
Climatic changes
Multiple criteria decision making
Decision making
Chios Strait (Greece and Turkey)
Coastal zone management
Management
Μονιούδης, Ευστράτιος
Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title_full Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title_fullStr Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title_full_unstemmed Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title_short Μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης: η περίπτωση μελέτης της νήσου Χίου
title_sort μεθοδολογικό πλαίσιο για την οικονομική αξιολόγηση και βέλτιστη επιλογή προσαρμοστικών μέτρων κατά της παραλιακής διάβρωσης η περίπτωση μελέτης της νήσου χίου
topic Οικονομική αξιολόγηση περιβάλλοντος
παράκτια διαχείριση
ανάλυση κόστους - οφέλους
πολυκριτηριακή ανάλυση αποφάσεων
climate variability and change
cost benefit analysis
multicriteria decision analysis
economic evaluation of ecosystem services
Coastal management
Cost effectiveness
Climatic changes
Multiple criteria decision making
Decision making
Chios Strait (Greece and Turkey)
Coastal zone management
Management
url http://hdl.handle.net/11610/25216
work_keys_str_mv AT monioudēseustratios methodologikoplaisiogiatēnoikonomikēaxiologēsēkaibeltistēepilogēprosarmostikōnmetrōnkatatēsparaliakēsdiabrōsēsēperiptōsēmeletēstēsnēsouchiou
AT monioudēseustratios methodologicalframeworkfortheeconomicevaluationandoptimaldecisionoftechnicaladaptationsolutionstobeacherosionthecasestudyofchiosisland