Εκπαίδευση για το περιβάλλον και την αειφορία στα χρόνια της πανδημίας με τη χρήση της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης: γνώσεις και απόψεις εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης της νήσου Ρόδου - Μανωλάκη, Ευαγγελία (2023)
Η νέα πραγματικότητα αποτελείται πλέον από ολοένα και περισσότερες μεταβολές και εξελίξεις σε όλους τους τομείς, όπως τον κοινωνικό, τον οικονομικό, τον πολιτιστικό αλλά και τον περιβαλλοντικό. Έχει γίνει, λοιπόν, κατανοητό πως όλες αυτές οι αλλαγές έχουν αντίκτυπο και στον εκπαιδευτικό χώρο, το οποίο πρέπει να συμβαδίζει, να μεταβάλλεται και να προσαρμόζεται με βάση τα γεγονότα που συντρέχουν. Μια κύρια αλλαγή, όπου έπρεπε να αντιμετωπίσει η εκπαίδευση στον ελλαδικό και διεθνή χώρο ήταν η αναστολή λειτουργίας των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων εξαιτίας της πανδημίας COVID – 19 και η μεταφορά της δια βίου διδασκαλίας πλέον μέσω της εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευσης. Για αυτό το λόγο, ο εκπαιδευτικός κόσμος όχι μόνο έχει στρέψει το βλέμμα του προς την συγκεκριμένη μορφή εκπαίδευσης, αλλά θεωρεί αναγκαίο και απαραίτητο τον μετασχηματισμό του σημερινού σχολείου και τη δημιουργία μιας νέας φιλοσοφίας γύρω από αυτό. Η παιδαγωγική πολιτική ενός καινοτόμου εκπαιδευτικού ιδρύματος οφείλει να εστιάσει σε αξίες και ιδανικά που θα προωθήσουν τη φαντασία, τον κριτικό στοχασμό, την ισότητα, την ενσυναίσθηση, τον σεβασμό και την αποδοχή προς τη διαφορετικότητα, την δικαιοσύνη, παρέχοντας ταυτόχρονα ίσες δυνατότητες μάθησης και αλληλεπίδρασης σε όλους τους μαθητές, χωρίς να αποτελούν εμπόδιο οι απαιτήσεις και τα ιδιαίτερα γνωρίσματά τους. Η Περιβαλλοντική Εκπαίδευση ως μια καινοτόμα εκπαιδευτική μορφή, χαρακτηρίζεται ακριβώς από τα γνωρίσματα που πρέπει να έχει το σύγχρονο σχολείο και αυτά έχει θέσει και ως στόχους της. Η συγκεκριμένη, λοιπόν, έρευνα επιθυμεί τη συσχέτιση της εκπαίδευσης για το περιβάλλον με την εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευση και πιο συγκεκριμένα πως αυτό μπορεί να επιτευχθεί και να προσφέρει επιτυχή μαθησιακά αποτελέσματα σε μία περίοδο πανδημίας, αλλά και μετέπειτα πως μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά. Ειδικότερα, στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάλυση των απόψεων και των γνώσεων των εκπαιδευτικών Α/θμιας Εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων σχετικά με την Εκπαίδευση για το Περιβάλλον και τη διδασκαλία της μέσω της εκπαίδευσης από απόσταση με την χρήση των ΤΠΕ. Πιο αναλυτικά, μελετήθηκαν και αποτυπώθηκαν οι απόψεις και οι γνώσεις των παιδαγωγών αναφορικά με το αν είναι δυνατή να υλοποιηθεί η διδασκαλία της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης στο μαθησιακό κοινό μέσω της εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευσης και κατά 9 πόσο προσφέρει οφέλη στον γνωστικό, κοινωνικό και συναισθηματικό τομέα. Στο τέλος, έγινε προσπάθεια να συγκριθούν και να βρεθούν κοινά σημεία στις γνώσεις και στις απόψεις των διδασκόντων Α/θμιας εκπαίδευσης. Στο πρώτο κομμάτι της συγκεκριμένης μελέτης έλαβε χώρα μια βιβλιογραφική εξέταση και παρουσίαση του όρου, των ιδανικών, των κύριων γνωρισμάτων και των αξιών της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης και της Εκπαίδευσης για την Αειφορία. Επιπρόσθετα, υπογραμμίστηκε το περιεχόμενο των αναλυτικών προγραμμάτων για την υλοποίηση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, ποιες εκπαιδευτικές τεχνικές και στρατηγικές χρησιμοποιεί, ποια βασικά χαρακτηριστικά οφείλει να διαθέτει ένας παιδαγωγός Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, αλλά και ποιες εξωτερικές συνθήκες θα δυσκολέψουν την εφαρμογή περιβαλλοντικών προγραμμάτων. Επιπλέον, έγινε μια μικρή αναφορά στο πως ξεκίνησε η πανδημία του COVID – 19, αποσαφηνίστηκαν έννοιες αναφορικά με την εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευση, τα μειονεκτήματα και τα πλεονεκτήματα που επιφέρει, παράμετροι που την εμποδίζουν αλλά και την ενισχύουν, η συνεισφορά της αξιοποίησης των ΤΠΕ στο εκπαιδευτικό σύστημα και κάποια χαρακτηριστικά παραδείγματα εφαρμογής σχολικής εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευσης ανά τον κόσμο. Το θεωρητικό μέρος της παρούσας έρευνας καταλήγει στη συσχέτιση της Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης με την εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευση και παρουσιάζονται τα κοινά τους γνωρίσματα στους στόχους, στις τεχνικές, στην φιλοσοφία και στις αξίες. Στο δεύτερο κομμάτι ακολουθεί η μεθοδολογία της διπλωματικής εργασίας, τα αποτελέσματα, τα συμπεράσματα και κάποιες πιθανές προτάσεις για περαιτέρω μελλοντικές έρευνες. Σπουδαίο θεωρείται το γεγονός πως οι παιδαγωγοί της Α/θμιας Εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων κατανοούν την συνεισφορά της εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευσης με την χρήση των ΤΠΕ στην Περιβαλλοντική Εκπαίδευση. Πιο συγκεκριμένα, τα αποτελέσματα από την διπλωματική έρευνα κατέδειξαν πως και τόσο στο πεδίο των γνώσεων, όσο και στο επίπεδο των απόψεων των εκπαιδευτικών Α/θμιας εκπαίδευσης όλων των ειδικοτήτων σχετικά με την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση και την εξ΄ αποστάσεως εκπαίδευση, αλλά και την μεταξύ τους συσχέτιση, θεωρείται ένα αρκετά επαρκές και σε κάποιες περιπτώσεις και υψηλό επίπεδο και έγινε εμφανής η μεταξύ τους συμφωνία.