Η συμβολή των σχολικών κτιρίων στη σχολική πραγματικότητα: απόψεις εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Κω
Σε μια κοινωνία που αλλάζει και μετασχηματίζεται καθημερινά, η εκπαίδευση καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Προκειμένου όμως να συμβεί αυτό, απαραίτητη κρίνεται και η αλλαγή του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήματος και των υποδομών του. Οι εκπαιδευτικές υποδομές μιας χώρας περιλαμβάνουν...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Other Authors: | |
| Language: | el_GR |
| Published: |
2023
|
| Subjects: | |
| Online Access: | http://hdl.handle.net/11610/25074 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Σε μια κοινωνία που αλλάζει και μετασχηματίζεται καθημερινά, η εκπαίδευση καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο. Προκειμένου όμως να συμβεί αυτό, απαραίτητη κρίνεται και η αλλαγή του ίδιου του εκπαιδευτικού συστήματος και των υποδομών του. Οι
εκπαιδευτικές υποδομές μιας χώρας περιλαμβάνουν όλες τις εγκαταστάσεις που
πραγματοποιούνται η διδακτική πράξη, οι αθλητικές δράσεις και οι πολιτιστικές
δραστηριότητες. Επομένως, επιβάλλεται να αποτελούν ένα περιβάλλον κατάλληλο για την
εκπαίδευση, τη μετάδοση της γνώσης ενώ παράλληλα είναι αναγκαίο να γίνονται σεβαστές οι
πολιτιστικές ιδιαιτερότητες και οι κοινωνικές ευαισθησίες των χρηστών.
Σε αυτά τα πλαίσια, είναι πολλοί οι παράγοντες που καθορίζουν και επηρεάζουν τις
σχολικές υποδομές. Ένας εξ αυτών είναι το εσωκλίμα (φυσικός φωτισμός, θερμοκρασία,
ακουστική και ποιότητα εσωτερικού αέρα) του σχολείου που έχει σημαντικό αντίκτυπο
στην υγεία και τη μάθηση. Η ποιότητα του αέρα στον εσωτερικό χώρο του σχολικού
κτιρίου έχει άμεση σύνδεση με την υγεία, την άνεση και την απόδοση των μαθητών και
μαθητριών. Επίσης, ο φωτισμός αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα που επηρεάζει την
απόδοση, τη διάθεση, την προσοχή καθώς και τη λειτουργία του βιολογικού μας ρολογιού.
Τέλος, βασική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία του σχολικού περιβάλλοντος είναι
η βελτιστοποίηση της ακουστικής της σχολικής αίθουσας.
Απαιτείται λοιπόν μια εκπαίδευση που θα λειτουργεί μέσω του περιβάλλοντος για το
περιβάλλον. Η εκπαίδευση των νέων ατόμων αποτελεί τη σημαντικότερη άμυνα της
σύγχρονης κοινωνίας έναντι της καταστροφής που υφίσταται το περιβάλλον σήμερα. Η
αλόγιστη χρήση και η κατασπατάληση των φυσικών πόρων πρέπει να αναχαιτιστούν
εγκαίρως. Ως εκ τούτου, πρέπει να σχεδιαστούν και να υλοποιηθούν προγράμματα στα
σχολεία, προσανατολισμένα στην προστασία του περιβάλλοντος και βασισμένα στις αρχές της
αειφορίας. Τα προγράμματα αυτά πρέπει να υλοποιούνται σε φιλικά προς το περιβάλλον
σχολεία. Ορισμένες έρευνες πράγματι δείχνουν ότι η παρουσία ενός πράσινου κτιρίου μπορεί
να βελτιώσει την περιβαλλοντική συμπεριφορά των χρηστών και να τους ευαισθητοποιήσει
σε σχέση με την εφαρμογή πράσινων πρακτικών στα κτίρια. Συνεπώς, τα σχολικά κτίρια
αποτελούν τον τύπο κτιρίου με τη μεγαλύτερη επίδραση στη διαμόρφωση της σκέψης των
επερχόμενων γενεών και, ως εκ τούτου, οφείλουν να προγραμματίζονται, να χτίζονται, να
λειτουργούν και να συντηρούνται με ιδιαίτερη φροντίδα και προσοχή. Όλα τα προηγούμενα
οφείλουν να υλοποιηθούν με γνώμονα πάντα το περιβάλλον.
Είναι πολλοί οι λόγοι που κρίνουν άμεσα υλοποιήσιμα όσα προαναφέρθηκαν. Οι
υπερκαταναλωτικές κοινωνίες του σήμερα κατασπαταλούν τους φυσικούς πόρους, παράγουν απόβλητα, επεμβαίνουν στον τρόπο που λειτουργούν τα φυσικά συστήματα και
είναι υπεύθυνες για τον κίνδυνο εξαφάνισης που διατρέχουν πολλά είδη ζώων και φυτών.
Επομένως, οι πολίτες είναι αναγκαίο να αλλάξουν τρόπο ζωής. Είναι ζωτικής σημασίας να
υιοθετηθεί από τις ανθρώπινες κοινωνίες, ένα μοντέλο ανάπτυξης, με στόχο τον σεβασμό
προς το περιβάλλον και τους πόρους του. Η αρχή καλείται να γίνει από το χώρο της
εκπαίδευσης, τόσο σε μαθησιακό όσο και σε κτιριακό επίπεδο. Συνεπώς, η ανάγκη για την
εξοικονόμηση ενέργειας, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βελτίωση των
συνθηκών διαβίωσης των χρηστών των σχολικών χώρων, έχει οδηγήσει στην εφαρμογή
των αρχών του βιοκλιματικού σχεδιασμού στα σχολικά κτίρια. Παράλληλα, κάποια άλλα
από τα τυπικά χαρακτηριστικά των αειφόρων κτιρίων, που εφαρμόζονται στα σχολικά
συγκροτήματα, περιλαμβάνουν ορατά πράσινα χαρακτηριστικά. Συχνά αυτού του τύπου
τα κτίρια προσφέρουν πρακτικές ευκαιρίες για εμπλοκή των χρηστών. Αυτή η εμπλοκή
των χρηστών-μαθητών είναι το εφαλτήριο για την καλλιέργεια της περιβαλλοντικής
συνείδησης. Από εκεί και πέρα, η ευαισθητοποίηση, η εκπαίδευση και η ανάπτυξη των
δεξιοτήτων σχετικά με ζητήματα του περιβάλλοντος, είναι τα εφόδια των παιδιών σήμερα,
ώστε ως μελλοντικοί ενήλικοι πολίτες να δρουν συνειδητά και αποφασιστικά, με γνώμονα την
εξασφάλιση ενός ευοίωνου και ασφαλούς μέλλοντος.
Πολλά έχουν γραφθεί και ειπωθεί για την αναγκαιότητα της περιβαλλοντικής
εκπαίδευσης στα σχολεία. Λίγα όμως είναι γνωστά για τον ρόλο των κτιριακών υποδομών,
για τη σημασία ενός πράσινου σχολείου με γνώμονα τις αρχές της αειφορίας. Η
εκπαίδευση, άλλωστε δεν είναι μόνο θεωρία, είναι και πράξη. Η περιβαλλοντική
εκπαίδευση δεν μπορεί να γίνει κτήμα των μαθητών σε ένα μη περιβαλλοντικά φιλικό
σχολείο. Υπό αυτό το πρίσμα υλοποιήθηκε η ανά χείρας εργασία. Η παρούσα έρευνα
υλοποιήθηκε στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης του Μεταπτυχιακού Προγράμματος
Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης, στην οποία μελετήθηκε η συμβολή του σχολικού κτιρίου
στη σχολική πραγματικότητα. Συγκεκριμένα ερευνήθηκαν, οι συνθήκες που επικρατούν
στο εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον του διδακτηρίου και επηρεάζουν την ολική
άνεση των χρηστών, η σημασία του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού σε σχέση με την
εξοικονόμηση των φυσικών πόρων, ο ρόλος του αειφόρου σχεδιασμού των σχολικών
κτιρίων αναδεικνύοντας ζητήματα με κύριο στόχο την προάσπιση του περιβάλλοντος και η
έννοια της βιωσιμότητας στην εκπαίδευση μέσω της ενεργούς μάθησης με κύριο
προσανατολισμό το αειφόρο σχολείο.
Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε είναι η ποσοτική εμπειρική έρευνα με
ερευνητικό εργαλείο, το ερωτηματολόγιο. Στην έρευνα μελετάται η σημασία του σχολικού κτιρίου στις μαθητικές δραστηριότητες και τη μαθησιακή διαδικασία, μέσα από τις
απόψεις 142 εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, στο νησί της Κω. Έπειτα από
την επεξεργασία των απαντήσεων των εκπαιδευτικών, συνάγονται σημαντικά
συμπεράσματα. Είναι αξιοσημείωτο πως οι εκπαιδευτικοί επιβεβαιώνουν την επιρροή που
έχουν τα στοιχεία του δομημένου περιβάλλοντος του σχολείου στον εκπαιδευτικό του
ρόλο. Παράλληλα έχουν την πεποίθηση πως η εικόνα του σχολείου επηρεάζει τη
συμπεριφορά των χρηστών και ταυτόχρονα τους εμπνέει σεβασμό για το σχολείο.
Αναμφισβήτητα, συμφωνούν πως ένα σχολείο που λειτουργεί σύμφωνα με τις αρχές της
Βιωσιμότητας, ωθεί τους χρήστες του να συμβάλουν στην προάσπιση του περιβάλλοντος. |
|---|