Η μετάβαση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο ελληνικό έθνος- κράτος: δημογραφικές επιπτώσεις στον ευρύτερο ελλαδικό χώρο κατά το πρώτο τέταρτο του 20ου αιώνα - Κυριακίδου, Αρετή; Ράγκου, Ελένη (2023)
Η κατάληψη της αποδυναμωμένης βυζαντινής αυτοκρατορίας από τους Οθωμανούς Τούρκους ξεκινά τον 11ο αιώνα (με την ήττα στο Ματζικέρτ το 1071) και ολοκληρώνεται το 15ο αιώνα με την πτώση της Κωνσταντινούπολης (1453). Μεγάλο κομμάτι του ελληνικού πληθυσμού ζει για πολύ καιρό σε μια αυτοκρατορία που έχει αποκτήσει πολυεθνικό χαρακτήρα ανά τους αιώνες. Έλληνες υπήρχαν διάσπαρτοι σε όλες τις περιοχές που υπήρχε προηγουμένως η βυζαντινή αυτοκρατορία, Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Ήπειρος, Θράκη, Μακεδονία, Μικρά Ασία, Πόντος είναι κάποιες από τους κυριότερους πυρήνες του ελληνισμού πριν αλλά και μετά την οθωμανική κατάκτηση. Περνώντας στον 19ο αιώνα η άνοδος του εθνικισμού δημιουργεί εντάσεις σε πολυεθνικές αυτοκρατορίες. πλέον, οι διάφορες εθνότητες ζητούν την ανεξαρτησία τους και τη δημιουργία εθνών-κρατών, σε αυτό το νέο μοτίβο το κάθε έθνος πρέπει να είναι ένα και μοναδικό κράτος. η οθωμανική αυτοκρατορία δεν έμεινε ανέγγιχτη από τα διάφορα κινήματα ανεξαρτησίας. οι Σέρβοι ήταν από τους πρώτους που κατάφεραν να πετύχουν ένα καθεστώς αυτονομίας. έτσι και οι Έλληνες μετά από πολυετή αγώνα ανεξαρτησίας που ξεκίνησε το 1821 κατάφεραν να αποκτήσουν την ανεξαρτησία τους στις 3 Φεβρουαρίου 1830. Παράλληλα, σε όλο αυτό το διάστημα οι ηγεμονίες της Μολδαβίας και της Βλαχίας απολάμβαναν ένα καθεστώς ήμι-αυτονομίας, καθώς ήταν υποτελείς στον σουλτάνο. Παρ’ όλα αυτά, Έλληνες και Τούρκοι, μαζί και με τους άλλους λαούς συνυπήρξαν για πολλούς αιώνες. Ο δημογραφικός χαρακτήρας της πολυεθνούς αυτοκρατορίας υπήρξε πολυσχιδής. αυτό συνέβη και για τον παράγοντα της θρησκείας καθώς μουσουλμανισμός, ορθόδοξος χριστιανισμός, καθολικισμός και πολλές άλλες παρεμφερείς και μικρότερες θρησκείες συνυπήρχαν σε μια κρατική οντότητα. η διαφοροποίηση της κουλτούρας των εθίμων, θρησκείας αλλά και εθνότητας ήταν κάτι κοινό μέσα στην μεγάλη οθωμανική αυτοκρατορία, καθώς εκτεινόταν στο σταυροδρόμι των τριών μεγάλων ηπείρων.