Συνεργασία νηπιαγωγών γενικής αγωγής και παράλληλης στήριξης, στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο - Οικονομοπούλου, Κωνσταντίνα (2023)
Η έρευνα σκοπεύει να φέρει σε διάλογο τις θέσεις των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης που εργάζονται σε γενικά νηπιαγωγεία, αναφορικά με τη μεταξύ τους συνεργασία, στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο. Βασική επιδίωξη της παρούσας εργασίας είναι να συμβάλει στην κατανόηση των απόψεων και των εμπειριών των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης, αναφορικά με τις συνεργατικές πρακτικές τους, στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο καθώς και να συμβάλει τόσο στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, όσο και στην αλλαγή των απόψεων και των πρακτικών των εκπαιδευτικών, με στόχο την αναβάθμιση της εκπαίδευσης. Εξετάζεται η σύνδεση των απόψεων και των εμπειριών των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης, για την αναπηρία, με τον τρόπο αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο. Επιπλέον, διερευνάται το νόημα της ‹‹ενταξιακής εκπαίδευσης››. Εξετάζεται η σημαντικότητα της αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο για το δείγμα και η σύνδεση των μορφών αξιολόγησης με τις διδακτικές προσεγγίσεις και τις συνεργατικές πρακτικές του. Διερευνάται ο ρόλος των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης στο πλαίσιο αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο και οι παράγοντες επιρροής της ποιότητας της συνεργατικής τους σχέσης. Μελετάται επίσης η σχέση της εκπαιδευτικής πολιτικής με τις συνεργατικές πρακτικές τους και εξετάζονται οι εμπειρίες και οι τρόποι συνεργασίας, στο πλαίσιο της αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο καθώς και οι βασικότερες προκλήσεις και προοπτικές που αντιμετωπίζουν σε αυτή τη συνεργασία. Δέκα (10) εκπαιδευτικοί, και πιο συγκεκριμένα πέντε (5) νηπιαγωγοί γενικής αγωγής και πέντε (5) εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης, που εργάζονται σε γενικά νηπιαγωγεία της Περιφέρειας Αττικής, αποτέλεσαν το δείγμα της έρευνας. Το μεθοδολογικό εργαλείο του ερευνητικού εγχειρήματος είναι η ημιδομημένη συνέντευξη και απώτερος στόχος είναι η συμβολή των ευρημάτων στην ενδυνάμωση της συνεργασίας των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης, στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιολόγησης νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο. Η ανάλυση των δεδομένων βασίζεται στην ανάλυση περιεχομένου. Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν την κυριαρχία του κλινικού μοντέλου της αναπηρίας καθώς και το ότι οι ερμηνευτικές προσεγγίσεις της αναπηρίας επηρεάζουν τον τρόπο που οι εκπαιδευτικοί αξιολογούν τα ανάπηρα νήπια που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο. Οι νηπιαγωγοί γενικής αγωγής και οι εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης, αν και αναγνωρίζουν το νόημα της ενταξιακής εκπαίδευσης, την προσδιορίζουν με διαφορετικό τρόπο. Tονίζουν τη σημαντικότητα της αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο και δηλώνουν ότι το πως αξιολογούν τα νήπια με αναπηρία έχει να κάνει με το πως οι ίδιες οργανώνουν τη διδασκαλία τους. Όλες τους πιστεύουν ότι ο τρόπος που αντιλαμβάνονται την αξιολόγηση, συντελεί στη διαμόρφωση συνεργατικών πρακτικών. Υπάρχουν όμως αντίθετες απόψεις για το ρόλο των νηπιαγωγών γενικής αγωγής στο πλαίσιο αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο. Από τη μία γίνεται λόγος για ισότιμο ρόλο με τον/την εκπαιδευτικό παράλληλης στήριξης και από την άλλη αναφέρεται ότι οι εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης είναι εκείνοι που θα πρέπει να έχουν τον ρόλο για την αξιολόγηση. Στη συνέχεια όμως τονίζουν ότι ο/η εκπαιδευτικός παράλληλης στήριξης θα πρέπει να έχει τον κύριο ρόλο. Στους πιθανούς παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητα της συνεργατικής σχέσης στο πλαίσιο της αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο, κυρίαρχη θέση έχει η διαφορετική εκπαιδευτική προσέγγιση. Για μερικές εκπαιδευτικούς η εκπαιδευτική πολιτική δίνει τη δυνατότητα να ενισχύσουν τις συνεργατικές πρακτικές στο πλαίσιο της αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο, ενώ άλλες δηλώνουν ότι η ισχύουσα νομοθεσία δεν προωθεί την ενίσχυση των συνεργατικών πρακτικών. Τα υποκείμενα έχουν διαφορετικές εμπειρίες σχετικά με την αξιολόγηση, με τις περισσότερες να σχετίζονται με τις παρατηρήσεις και τις συζητήσεις των δύο συναδέλφων. Οι γόνιμοι τρόποι συνεργασίας έχουν να κάνουν κυρίως με την παρατήρηση, το συντονισμό της επικοινωνίας και τις συχνές συζητήσεις των εκπαιδευτικών. Στη συνεργασία των νηπιαγωγών γενικής αγωγής και της παράλληλης στήριξης στο πλαίσιο αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο δεν υφίσταται κάποια δυσκολία. Τονίζεται όμως η αναγκαιότητα ύπαρξης σταθερού προσωπικού παράλληλης στήριξης, ως πρόταση βελτίωσης της συνεργασίας, στο πλαίσιο αξιολόγησης των νηπίων με αναπηρία που φοιτούν στο γενικό νηπιαγωγείο.