Μελέτη σχεδίασης συστήµατος για την υποστήριξη, ενίσχυση και προώθηση της χρήσης ποδηλάτου στην Αθήνα - Mπλαγγίδη Μπίλλα, Αναστασία (2023)
Η διαχείριση της αυξανόμενης ζήτησης για κινητικότητα με βιώσιμο τρόπο αποτελεί πρόκληση για τις σύγχρονες πόλεις, οι οποίες στρέφονται ολοένα και περισσότερο στη χρήση εναλλακτικών τρόπων μετακίνησης και συγκεκριμένα στο ποδήλατο. Στην ίδια κατεύθυνση κινείται η ΕΕ, θεσμοθετώντας στρατηγικές για το ποδήλατο, με τα κράτη μέλη της να δεσμεύονται για την υλοποίησή τους. Στα πλαίσια της Ελλάδας, η Εθνική Στρατηγική για το ποδήλατο επιχειρεί μια παρέμβαση εστιασμένη στην κατασκευή μεγάλων ποδηλατοδρόμων στην Αθήνα, με στόχο την αύξηση της ποδηλασίας. Για την επίτευξη της αύξησης της χρήσης ποδηλάτου, απαιτείται μια συντονισμένη προσπάθεια η οποία περιλαμβάνει παρεμβάσεις που δρουν συμπληρωματικά στην κατασκευή υποδομών. Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει στόχο τη δημιουργία παρέμβασης, για την προώθηση, υποστήριξη και ενίσχυση την ποδηλασίας. Για την σχεδίαση αυτής της παρέμβασης, η ποδηλασία προσεγγίζεται ως συμπεριφορά, η οποία θα πρέπει να αλλάξει από την υφιστάμενη κατάσταση μη επαρκούς χρήσης του ποδηλάτου, προς την υιοθέτηση του, ως μέσο μεταφοράς. Για την βαθύτερη κατανόηση της συμπεριφοράς της ποδηλασίας, μελετώνται σε βάθος οι πολλαπλοί παράγοντες που την επηρεάζουν, τόσο οι ‘φυσικοί’, όσο και οι ψυχολογικοί. Εκτός, από τους παράγοντες, μελετώνται οι θεωρίες αλλαγής συμπεριφοράς που ορίζει η διεθνής βιβλιογραφία, οι οποίες μελετούν στρατηγικές για την επίτευξη της υιοθέτησης μιας νέας συμπεριφοράς. Τη βιβλιογραφική έρευνα, ακολουθεί η πρωτογενής ποιοτική έρευνα σε ποδηλάτες που δρουν στην Αθήνα, η οποία αποτελεί το πλαίσιο που επικεντρώνεται η αλλαγή συμπεριφοράς, με στόχο την ανάπτυξη ενσυναίσθησης. Τα δεδομένα που προκύπτουν από την πρωτογενή και τη δευτερογενή έρευνα συλλέγονται, αναλύονται και συνθέτονται. Μέσα από τη σύνθεση των παραγόντων, αναδύονται οι περιοχές εστίασης της παρέμβασης που έχει στόχο την αλλαγή συμπεριφοράς, καθώς και ένα θεωρητικό μοντέλο που προκύπτει από τη σύνθεση θεωριών και πλαισιώνει την αλλαγή συμπεριφοράς. Βάσει της ενδελεχούς έρευνας προτείνεται ένα σύστημα που λειτουργεί ως παρέμβαση, το οποίο ενισχύει, υποστηρίζει και προωθεί την ποδηλασία. Το σύστημα παρουσιάζεται υπό τη μορφή προδιαγραφών και λειτουργικών απαιτήσεων που ικανοποιούν τις προδιαγραφές. Οι βασικοί στόχοι του συστήματος είναι επιτρέπει, να διευκολύνει, να ενθαρρύνει τη χρήση του ποδηλάτου. Το σύστημα αυτό, επιχειρεί τη δημιουργία μιας κοινότητας του ποδηλάτου, η οποία αυτοτροφοδοτείται, αυτοσυντηρείται, με τη συμβολή των μελών που την απαρτίζουν και έχει ως απώτερο στόχο την υιοθέτηση του ποδηλάτου ως μέσο μεταφοράς, την καλλιέργεια θετικής στάσης των ανθρώπων προς το ποδήλατο ως εναλλακτικό μέσο και τέλος την ανάπτυξη ποδηλατικής κουλτούρας.