Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα

Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στην παρουσίαση και ανάλυση της Εθνικής Γλώσσας, που αποτελεί το μανιφέστο της δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974) σχετικά με το γλωσσικό ζήτημα που ταλάνιζε τον ελληνικό επιστημονικό, κοινωνικό και πολιτικό χώρο για πολλές δεκαετίες. Το γλωσσικό ζήτημα...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Νταβαντζίκος, Γεώργιος
Other Authors: Καραντζόλα, Ελένη
Language:el_GR
Published: 2022
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/24474
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460798700158976
author Νταβαντζίκος, Γεώργιος
author2 Καραντζόλα, Ελένη
author_facet Καραντζόλα, Ελένη
Νταβαντζίκος, Γεώργιος
author_sort Νταβαντζίκος, Γεώργιος
collection DSpace
description Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στην παρουσίαση και ανάλυση της Εθνικής Γλώσσας, που αποτελεί το μανιφέστο της δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974) σχετικά με το γλωσσικό ζήτημα που ταλάνιζε τον ελληνικό επιστημονικό, κοινωνικό και πολιτικό χώρο για πολλές δεκαετίες. Το γλωσσικό ζήτημα αποτελεί μια σημαντική σελίδα στην ιστορία των ελληνικών πραγμάτων και αφορά στο δίλημμα καθαρεύουσας ή δημοτικής ως επίσημη γραπτή γλώσσα του ελληνικού κράτους. Στο ζήτημα αυτό πήραν θέση κατά καιρούς σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής αλλά και ευρωπαϊκής επιστημονικής σκηνής, εκφράζοντας κάθε φορά απόψεις που απέκτησαν οπαδούς αλλά και εχθρούς, φτάνοντας σταδιακά στην πόλωση και την πολιτικοποίηση ενός γλωσσικού και κοινωνικού θέματος. Έτσι, επιχειρείται μια ιστορική αναδρομή του γλωσσικού ζητήματος με τερματικό σταθμό τη χούντα της επταετίας 1967-1974. Σε αυτό το σημείο, μελετάται η τρίτη έκδοση (1973) του εγχειριδίου που δημοσίευσε η δικτατορία με τίτλο Εθνική Γλώσσα, με σκοπό τον εντοπισμό των απόψεων της χούντας μέσω του ανώνυμου συγγραφέα σχετικά με τη γραπτή ελληνική γλώσσα και της προπαγάνδας κατά της δημοτικής γλώσσας. Για τη μελέτη και την κωδικοποίηση του κειμένου αξιοποιήθηκε η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, η οποία έγινε με άξονα πέντε κατηγορίες που περιλαμβάνουν τους ορισμούς, τα επιχειρήματα υπέρ της καθαρεύουσας και εναντίον της δημοτικής, τις διακειμενικές αναφορές, τα σχόλια και τις ερωτήσεις που παρεμβάλλονται στο κείμενο, καθώς και τα γραμματικά φαινόμενα της δημοτικής που αμφισβητούνται. Τέλος, παρουσιάζονται κάποιες τελικές παρατηρήσεις και συμπεράσματα που προέκυψαν μέσα από την εξέλιξη του γλωσσικού ζητήματος και την μελέτη της Εθνικής Γλώσσας.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24474
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2022
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-244742022-12-16T10:51:56Z Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα Νταβαντζίκος, Γεώργιος Καραντζόλα, Ελένη εθνική γλώσσα γλωσσικό ζήτημα δικτατορία συνταγματαρχών national language language issue dictatorship of colonels Greek language, Modern--History Greece--Politics and government--1967-1974 Language policy--Greece Greek language, Modern--Political aspects--History Η παρούσα διπλωματική εργασία στοχεύει στην παρουσίαση και ανάλυση της Εθνικής Γλώσσας, που αποτελεί το μανιφέστο της δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974) σχετικά με το γλωσσικό ζήτημα που ταλάνιζε τον ελληνικό επιστημονικό, κοινωνικό και πολιτικό χώρο για πολλές δεκαετίες. Το γλωσσικό ζήτημα αποτελεί μια σημαντική σελίδα στην ιστορία των ελληνικών πραγμάτων και αφορά στο δίλημμα καθαρεύουσας ή δημοτικής ως επίσημη γραπτή γλώσσα του ελληνικού κράτους. Στο ζήτημα αυτό πήραν θέση κατά καιρούς σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής αλλά και ευρωπαϊκής επιστημονικής σκηνής, εκφράζοντας κάθε φορά απόψεις που απέκτησαν οπαδούς αλλά και εχθρούς, φτάνοντας σταδιακά στην πόλωση και την πολιτικοποίηση ενός γλωσσικού και κοινωνικού θέματος. Έτσι, επιχειρείται μια ιστορική αναδρομή του γλωσσικού ζητήματος με τερματικό σταθμό τη χούντα της επταετίας 1967-1974. Σε αυτό το σημείο, μελετάται η τρίτη έκδοση (1973) του εγχειριδίου που δημοσίευσε η δικτατορία με τίτλο Εθνική Γλώσσα, με σκοπό τον εντοπισμό των απόψεων της χούντας μέσω του ανώνυμου συγγραφέα σχετικά με τη γραπτή ελληνική γλώσσα και της προπαγάνδας κατά της δημοτικής γλώσσας. Για τη μελέτη και την κωδικοποίηση του κειμένου αξιοποιήθηκε η ποιοτική ανάλυση περιεχομένου, η οποία έγινε με άξονα πέντε κατηγορίες που περιλαμβάνουν τους ορισμούς, τα επιχειρήματα υπέρ της καθαρεύουσας και εναντίον της δημοτικής, τις διακειμενικές αναφορές, τα σχόλια και τις ερωτήσεις που παρεμβάλλονται στο κείμενο, καθώς και τα γραμματικά φαινόμενα της δημοτικής που αμφισβητούνται. Τέλος, παρουσιάζονται κάποιες τελικές παρατηρήσεις και συμπεράσματα που προέκυψαν μέσα από την εξέλιξη του γλωσσικού ζητήματος και την μελέτη της Εθνικής Γλώσσας. ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ 5 2. ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ ΚΑΙ ΚΩΔΙΚΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΤΥΠΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ 7 3. ΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 31 3.1 Η ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ 31 3.2 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗΣ 33 3.2.1 ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 33 3.3 ΑΝΑΛΥΣΗ ΚΕΙΜΕΝΟΥ 36 3.3.1 ΒΑΣΙΚΟΙ ΟΡΙΣΜΟΙ ΕΝΝΟΙΩΝ 37 3.3.2 ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΑ ΥΠΕΡ ΚΑΘΑΡΕΥΟΥΣΑΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑ ΔΗΜΟΤΙΚΗΣ 40 3.3.3 ΔΙΑΚΕΙΜΕΝΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ 42 3.3.4 ΣΧΟΛΙΑ-ΡΗΤΟΡΙΚΕΣ ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ 51 3.3.5 ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΕ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ ΦΑΙΝΟΜΕΝΑ ΤΗΣ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗΣ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ 57 4. ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 61 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 1 – ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ 68 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 2 – ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕΛΙΔΕΣ 1-6 76 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 3 – ΕΘΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΣΕΛΙΔΕΣ 40-48 79 2022-12-12T12:05:06Z 2022-12-12T12:05:06Z 2021-06 http://hdl.handle.net/11610/24474 el_GR Αναφορά Δημιουργού - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/ 84 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle εθνική γλώσσα
γλωσσικό ζήτημα
δικτατορία συνταγματαρχών
national language
language issue
dictatorship of colonels
Greek language, Modern--History
Greece--Politics and government--1967-1974
Language policy--Greece
Greek language, Modern--Political aspects--History
Νταβαντζίκος, Γεώργιος
Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title_full Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title_fullStr Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title_full_unstemmed Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title_short Η εθνική γλώσσα: το μανιφέστο της δικτατορίας (1967-1974) για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
title_sort η εθνική γλώσσα το μανιφέστο της δικτατορίας 1967 1974 για τη γλώσσα και το γλωσσικό ζήτημα
topic εθνική γλώσσα
γλωσσικό ζήτημα
δικτατορία συνταγματαρχών
national language
language issue
dictatorship of colonels
Greek language, Modern--History
Greece--Politics and government--1967-1974
Language policy--Greece
Greek language, Modern--Political aspects--History
url http://hdl.handle.net/11610/24474
work_keys_str_mv AT ntabantzikosgeōrgios ēethnikēglōssatomaniphestotēsdiktatorias19671974giatēglōssakaitoglōssikozētēma