Αντιπαραβολική εξέταση των ρηματικών δομών της αραβικής και της ελληνικής και εφαρμογές στη γλωσσική διδασκαλία - Μαλαμή, Σοφία (2022)
Ο στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι διττός. Αφενός αφορά στην αναλυτική και συγκριτική παρουσίαση των μορφολογικών δομών του ρηματικού συστήματος της ελληνικής και της αραβικής γλώσσας με σκοπό τον εντοπισμό των ομοιοτήτων και διαφορών τους. Συγκεκριμένα, να εξεταστεί το πώς δηλώνονται τα γραμματικά χαρακτηριστικά των ρημάτων στις δύο γλώσσες. Ειδικότερα, να περιγραφούν οι μορφολογικές διαδικασίες που ακολουθούνται προκειμένου να κατασκευαστούν οι ρηματικοί τύποι και να δηλωθούν τα ρηματικά χαρακτηριστικά στην αραβική, γλώσσα με σχεδιοτυπική μορφολογία και στην ελληνική, γλώσσα με μορφολογία διαχυτικού τύπου. Αφετέρου, απώτερος στόχος της είναι, μέσα από τα δεδομένα που προκύπτουν από την αντιπαραβολή των δύο γλωσσών, να γίνει αντιληπτό το πώς αυτά, σε συνδυασμό με άλλα κριτήρια που περιγράφονται, υπαγορεύουν την ανάγκη ενός ειδικά προσαρμοσμένου σχεδιασμού διδασκαλίας της ελληνικής ως δεύτερης γλώσσας σε αραβόφωνο κοινό εκπαιδευομένων. Πιο συγκεκριμένα, να επισημανθούν τα σημεία που θα πρέπει να εστιάσει περισσότερο ο διδάσκων και να υποδειχθεί η σειρά παρουσίασης και η διδακτική προσέγγισή τους μέσα από την κατάθεση διδακτικών προτάσεων. Όσον αφορά στις πηγές που αξιοποιήθηκαν για τη μελέτη των γραμματικών κατηγοριών των ρηματικών συστημάτων, θα πρέπει να επισημανθεί πως τα δεδομένα για τις δύο γλώσσες προέρχονται κυρίως από περιγραφικές γραμματικές, καθώς και σχολικές γραμματικές ειδικά για την ελληνική γλώσσα. Για τη μορφολογική ανάλυση αξιοποιήθηκαν πηγές από τη σχετική βιβλιογραφία ενώ για τη διαμόρφωση των διδακτικών προτάσεων αξιοποιήθηκαν πορίσματα σχετικών ερευνών και μελετών. Οι δύο γλώσσες εξετάστηκαν σύμφωνα με τη συγχρονική ανάλυση ως προς τη μορφή των γραμματικών τύπων μέσα από τη σύγκριση και την αντιπαραβολή τους. Από τα πορίσματα της μελέτης προκύπτουν ενδιαφέροντα στοιχεία. Αναλύθηκαν οι ρηματικές κατηγορίες χρόνος, όψη, συμφωνία υποκειμένου, φωνή και έγκλιση. Διαπιστώθηκε αρχικά πως οι ρηματικές κατηγορίες είναι κοινές και για τις δύο γλώσσες. Επίσης, υπάρχουν κοινά σημεία στις μορφολογικές διαδικασίες, αν και πρόκειται για γλώσσες που ανήκουν σε διαφορετικές γλωσσικές «οικογένειες». Το γεγονός ωστόσο, ότι η μία γλώσσα είναι σχεδιοτυπική ενώ η άλλη διαχυτική επηρεάζει τόσο την κλίση όσο και την παραγωγή. Σαν αποτέλεσμα, εντοπίστηκαν αρκετές διαφορές στην κλιτική αλλά και στην παραγωγική μορφολογική διαδικασία σχηματισμού των ρηματικών τύπων, οι οποίες απαιτούν έναν ιδιαίτερο διδακτικό σχεδιασμό από τον/την εκπαιδευτικό. Στα στοιχεία αυτά προστίθεται και η γραμματική κατηγορία της όψης, που είναι ένα κοινό προβληματικό σημείο για όλους τους μη φυσικούς ομιλητές της ελληνικής γλώσσας.