Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς

Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται σε μια από τις πιο καινοτόμους κατευθύνσεις στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος, τον κριτικό γραμματισμό. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με την εφαρμογή του κριτικού γραμματισμού κατά τη διδα...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Μαρούδα, Πάτρα-Φανή
Other Authors: Οικονομάκου, Μαριάνθη
Language:el_GR
Published: 2022
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/24445
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828461347448291328
author Μαρούδα, Πάτρα-Φανή
author2 Οικονομάκου, Μαριάνθη
author_facet Οικονομάκου, Μαριάνθη
Μαρούδα, Πάτρα-Φανή
author_sort Μαρούδα, Πάτρα-Φανή
collection DSpace
description Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται σε μια από τις πιο καινοτόμους κατευθύνσεις στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος, τον κριτικό γραμματισμό. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με την εφαρμογή του κριτικού γραμματισμού κατά τη διδασκαλία τόσο της κατανόησης όσο και της παραγωγής γραπτού λόγου στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας. Για την υλοποίηση της έρευνας θα εφαρμοστεί η ποιοτική μέθοδος και ως καταλληλότερο ερευνητικό εργαλείο συλλογής των δεδομένων θα αξιοποιηθεί η προσωπική ημιδομημένη συνέντευξη με τη χορήγηση ερωτηματολογίου. Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων/ουσών επικεντρώνονται στον εντοπισμό των διδακτικών πρακτικών που βασίζονται στις αρχές του κριτικού γραμματισμού κατά τη διδασκαλία της αναγνωστικής κατανόησης και της παραγωγής γραπτού λόγου στα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος, στα χαρακτηριστικά του γραπτού λόγου των μαθητών/τριών που έχουν εξασκηθεί στον κριτικό αναστοχασμό κειμένων και στις προτάσεις εφαρμογής του κριτικού γραμματισμού στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας των δυο τελευταίων τάξεων του δημοτικού σχολείου. Η ανάλυση και ο σχολιασμός των απαντήσεων έγινε σε συνάρτηση με τη σύγχρονη βιβλιογραφία και τα νέα Προγράμματα Σπουδών (2021). Οι συμμετέχοντες/ουσες έδειξαν πρόθυμοι/ες να εφαρμόσουν αρχές του κριτικού γραμματισμού στο γλωσσικό μάθημα, όμως, ο χρόνος και ο όγκος της ύλης δεν είναι με το μέρος τους. Φάνηκε ότι δύσκολα εντάσσουν υλικό στη διδασκαλία τους πέρα από αυτό των σχολικών εγχειριδίων, ενώ η χρήση τεχνολογιών και οπτικοακουστικών μέσων υιοθετείται κυρίως από τους/τις νεότερους/ες εκπαιδευτικούς. Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψιν τις προτάσεις των συμμετεχόντων/ουσών, παρατίθεται διδακτική πρόταση για την παιδική παχυσαρκία και τον επίκαιρο όρο body-shaming η οποία σχεδιάζεται με βάση τους στόχους του νέου Προγράμματος Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και είναι διατυπωμένη στο πλαίσιο του μοντέλου των πολυγραμματισμών με σκοπό την παρουσίαση τρόπων αξιοποίησης της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού και την κοινωνική ευαισθητοποίηση πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Η διδασκαλία δομήθηκε με βάση τα τέσσερα στάδια του μοντέλου των πολυγραμματισμών (Τοποθετημένη πρακτική, Ανοικτή διδασκαλία, Κριτική πλαισίωση, Μετασχηματισμένη μάθηση) και αξιοποιήθηκαν δυο ειδησεογραφικά άρθρα, -ένα ελληνικό κι ένα ιταλικό μεταφρασμένο στα ελληνικά-, καθώς και πολυτροπικά κείμενα: αφίσες, σκίτσα και βίντεο. Συμπερασματικά, οι ευκαιρίες καλλιέργειας κριτικού γραμματισμού των μαθητών/τριών εντός της σχολικής τάξης εξαρτώνται από την προσωπικότητα και τις προθέσεις των εκπαιδευτικών. Η εφαρμογή του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας του δημοτικού κατέστη εφικτή τόσο σύμφωνα με τις απαντήσεις των εκπαιδευτικών όσο και με βάση τη διδακτική πρόταση που δημιουργήθηκε.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24445
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2022
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-244452022-12-14T12:11:53Z Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς Μαρούδα, Πάτρα-Φανή Οικονομάκου, Μαριάνθη κριτικός γραμματισμός πολυγραμματισμοί νεοελληνική γλώσσα critical literacy multiplications modern greek language Literacy programs Education, Primary Teachers--Attitudes Multicultural education Η παρούσα εργασία επικεντρώνεται σε μια από τις πιο καινοτόμους κατευθύνσεις στη διδακτική του γλωσσικού μαθήματος, τον κριτικό γραμματισμό. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικών της Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης σχετικά με την εφαρμογή του κριτικού γραμματισμού κατά τη διδασκαλία τόσο της κατανόησης όσο και της παραγωγής γραπτού λόγου στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας. Για την υλοποίηση της έρευνας θα εφαρμοστεί η ποιοτική μέθοδος και ως καταλληλότερο ερευνητικό εργαλείο συλλογής των δεδομένων θα αξιοποιηθεί η προσωπική ημιδομημένη συνέντευξη με τη χορήγηση ερωτηματολογίου. Οι απαντήσεις των συμμετεχόντων/ουσών επικεντρώνονται στον εντοπισμό των διδακτικών πρακτικών που βασίζονται στις αρχές του κριτικού γραμματισμού κατά τη διδασκαλία της αναγνωστικής κατανόησης και της παραγωγής γραπτού λόγου στα πλαίσια του γλωσσικού μαθήματος, στα χαρακτηριστικά του γραπτού λόγου των μαθητών/τριών που έχουν εξασκηθεί στον κριτικό αναστοχασμό κειμένων και στις προτάσεις εφαρμογής του κριτικού γραμματισμού στο μάθημα της Νεοελληνικής Γλώσσας των δυο τελευταίων τάξεων του δημοτικού σχολείου. Η ανάλυση και ο σχολιασμός των απαντήσεων έγινε σε συνάρτηση με τη σύγχρονη βιβλιογραφία και τα νέα Προγράμματα Σπουδών (2021). Οι συμμετέχοντες/ουσες έδειξαν πρόθυμοι/ες να εφαρμόσουν αρχές του κριτικού γραμματισμού στο γλωσσικό μάθημα, όμως, ο χρόνος και ο όγκος της ύλης δεν είναι με το μέρος τους. Φάνηκε ότι δύσκολα εντάσσουν υλικό στη διδασκαλία τους πέρα από αυτό των σχολικών εγχειριδίων, ενώ η χρήση τεχνολογιών και οπτικοακουστικών μέσων υιοθετείται κυρίως από τους/τις νεότερους/ες εκπαιδευτικούς. Στη συνέχεια, λαμβάνοντας υπόψιν τις προτάσεις των συμμετεχόντων/ουσών, παρατίθεται διδακτική πρόταση για την παιδική παχυσαρκία και τον επίκαιρο όρο body-shaming η οποία σχεδιάζεται με βάση τους στόχους του νέου Προγράμματος Σπουδών για τη Νεοελληνική Γλώσσα και είναι διατυπωμένη στο πλαίσιο του μοντέλου των πολυγραμματισμών με σκοπό την παρουσίαση τρόπων αξιοποίησης της παιδαγωγικής των πολυγραμματισμών στις μεγαλύτερες τάξεις του δημοτικού και την κοινωνική ευαισθητοποίηση πάνω στο συγκεκριμένο θέμα. Η διδασκαλία δομήθηκε με βάση τα τέσσερα στάδια του μοντέλου των πολυγραμματισμών (Τοποθετημένη πρακτική, Ανοικτή διδασκαλία, Κριτική πλαισίωση, Μετασχηματισμένη μάθηση) και αξιοποιήθηκαν δυο ειδησεογραφικά άρθρα, -ένα ελληνικό κι ένα ιταλικό μεταφρασμένο στα ελληνικά-, καθώς και πολυτροπικά κείμενα: αφίσες, σκίτσα και βίντεο. Συμπερασματικά, οι ευκαιρίες καλλιέργειας κριτικού γραμματισμού των μαθητών/τριών εντός της σχολικής τάξης εξαρτώνται από την προσωπικότητα και τις προθέσεις των εκπαιδευτικών. Η εφαρμογή του κριτικού γραμματισμού και των πολυγραμματισμών στο πλαίσιο του μαθήματος της Νεοελληνικής Γλώσσας του δημοτικού κατέστη εφικτή τόσο σύμφωνα με τις απαντήσεις των εκπαιδευτικών όσο και με βάση τη διδακτική πρόταση που δημιουργήθηκε. Εισαγωγή 9 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 11 1. Διδακτικές προσεγγίσεις για τη διδασκαλία της γλώσσας στο δημοτικό 12 1.1 Επικοινωνιακή-κειμενοκεντρική προσέγγιση 12 1.2 Κριτικός Γραμματισμός 13 1.3 Πολυγραμματισμοί 17 2. Η Διδασκαλία της Νεοελληνικής Γλώσσας στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση 21 2.1 Τα Προγράμματα Σπουδών της Νεοελληνικής Γλώσσας στο δημοτικό 21 2.2 Ο Κριτικός Γραμματισμός και οι Πολυγραμματισμοί στα Προγράμματα Σπουδών 24 3. Η ανάπτυξη των παραγωγικών και προσληπτικών δεξιοτήτων των μαθητών/τριών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση 26 3.1. Η αναγνωστική ικανότητα και η κατανόηση λόγου 26 3.2 Η παραγωγή γραπτού λόγου 30 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ 32 4. Η υλοποίηση της έρευνας 32 4.1 Σκοπός και ερευνητικά ερωτήματα 32 4.2 Μεθοδολογία έρευνας 34 4.2.1 Είδος ερευνητικής μεθόδου 34 4.2.2 Τεχνική συλλογής δεδομένων 34 4.2.2.1 Δομημένη συνέντευξη 35 4.2.2.2 Πρωτόκολλο συνέντευξης 35 4.3 Δείγμα 39 4.4 Εφαρμογή της έρευνας 41 4.5 Ανάλυση ερευνητικών δεδομένων 41 5. Διδακτική πρόταση 65 5.1 Σχεδιασμός δραστηριοτήτων σύμφωνα με το μοντέλο των Πολυγραμματισμών 65 Συμπεράσματα 78 Περιορισμοί και προτάσεις για μελλοντική έρευνα 88 Βιβλιογραφικές αναφορές 91 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι 105 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙ 170 2022-12-12T11:56:49Z 2022-12-12T11:56:49Z 2022-02-18 http://hdl.handle.net/11610/24445 el_GR Default License 184 σ. application/pdf Ρόδος
spellingShingle κριτικός γραμματισμός
πολυγραμματισμοί
νεοελληνική γλώσσα
critical literacy
multiplications
modern greek language
Literacy programs
Education, Primary
Teachers--Attitudes
Multicultural education
Μαρούδα, Πάτρα-Φανή
Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title_full Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title_fullStr Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title_full_unstemmed Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title_short Στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
title_sort στάσεις των εκπαιδευτικών για τη διδασκαλία της κατανόησης και παραγωγής λόγου στο δημοτικό υπό το πρίσμα του κριτικού γραμματισμού και διδακτικές προτάσεις με βάση τους πολυγραμματισμούς
topic κριτικός γραμματισμός
πολυγραμματισμοί
νεοελληνική γλώσσα
critical literacy
multiplications
modern greek language
Literacy programs
Education, Primary
Teachers--Attitudes
Multicultural education
url http://hdl.handle.net/11610/24445
work_keys_str_mv AT maroudapatraphanē staseistōnekpaideutikōngiatēdidaskaliatēskatanoēsēskaiparagōgēslogoustodēmotikoypotoprismatoukritikougrammatismoukaididaktikesprotaseismebasētouspolygrammatismous