Η κοινωνιογλωσσική κατασκευή της μεταναστευτικής ταυτότητας σε κείμενα μαζικής κουλτούρας - Βαχανελίδου, Ελβίρα (2022)
Στην παρούσα εργασία μελετάται η κοινωνιογλωσσική κατασκευή της μεταναστευτικής ταυτότητας σε κείμενα μαζικής κουλτούρας. Τα κείμενα που επέλεξα να μελετήσω προέρχονται από την κωμική μυθοπλαστική σειρά η Τούρτα της Μαμάς. Στα κείμενα ο/η διαφορετικός/ή, ο/η έτερος/η, έχει έντονη παρουσία, για αυτό κρίθηκε αναγκαίο, πέρα από τη μεταναστευτική ταυτότητα, να μελετηθούν και οι ταυτότητες ετερότητας (σεξουαλική, έμφυλη). Στην εργασία επιχειρώ να διερευνήσω κατά πόσο μέσα από τον τρόπο με τον οποίο αναπαρίσταται ο λόγος των μυθοπλαστικών χαρακτήρων υπονομεύεται ο κυρίαρχος ρατσιστικός λόγος και ενισχύεται ο αντιρατσιστικός. Με άλλα λόγια, μελετάται κατά πόσο το χιούμορ συμβάλλει στο να αναδειχθούν ρατσιστικά νοήματα του κυρίαρχου λόγου προκειμένου να θεματοποιηθούν ως χιουμοριστικός στόχος για να αποδομηθούν. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιώ εργαλεία από την Κριτική Ανάλυση Λόγου και συγκεκριμένα την κοινωνικοπολιτισμική προσέγγιση του Fairclough (1992). Επίσης, στην ανάλυση των μυθοπλαστικών κειμένων χρησιμοποιώ το μοντέλο κατασκευής ταυτοτήτων κατά τη διεπίδραση των Bucholtz και Hall (2005). Παράλληλα, αξιοποιώ την παράμετρο της γνωσιακής αντίθεσης από τη θεωρία της ασυμβατότητας, καθώς οι χιουμοριστικές επιλογές δίνουν τη δυνατότητα στους κειμενικούς παραγωγούς να τοποθετηθούν απέναντι στον κυρίαρχο λόγο. Από την ανάλυση των δεδομένων προκύπτει ότι οι παραγωγοί του κειμένου επιδιώκουν μέσω του χιούμορ να αναδείξουν φαινόμενα κοινωνικών διακρίσεων με σκοπό να καταστήσουν τον ρατσισμό, τον σεξισμό και την ομοφοβία ως μη αποδεκτές κατασκευές. Μέσα από κατασκευές ασυμβατότητας καταφέρνουν να υπονομεύσουν τον κυρίαρχο ρατσιστικό λόγο και τα διχαστικά δίπολα που αυτός εκπροσωπεί.