Αναπαραστάσεις του «άλλου» και ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής γλωσσικής επίγνωσης με τη βοήθεια πολυτροπικών κειμένων κατά τη διδασκαλία της δεύτερης/ξένης γλώσσας σε τάξεις υποδοχής - Μαυρογιαννάκου, Ανδρομάχη (2022)
Τα τελευταία χρόνια που τα μεταναστευτικά ρεύματα αυξάνονται όλο και συχνότερα, σε συνδυασμό με την παγκόσμια οικονομική κρίση, οι σύγχρονες κοινωνίες γίνονται ολοένα και περισσότερο πολυπολιτισμικές. Η συμβίωση όλων των ανθρώπων μέσα σε ειρηνικά και αρμονικά πλαίσια απαλλαγμένα από τα φαινόμενα ξενοφοβίας, είναι ο αυτοσκοπός. Η κοινωνική πραγματικότητα κατασκευάζεται μέσα από τα ΜΜΕ και καλούμαστε να έχουμε κριτική σκέψη απέναντι σ αυτήν. Η παρούσα μεταπτυχιακή εργασία πραγματεύεται τη διδασκαλία αναπαραστάσεων του «άλλου» σε τάξεις υποδοχής μέσα από κείμενα μαζικής κουλτούρας. Τα ερευνητικά ερωτήματα, τα οποία διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο της παρούσας μελέτης είναι τα εξής: • Είναι εφικτό η διδασκαλία με βάση την παιδαγωγική των πολυγραμματισμών να συμβάλει στην καλλιέργεια του γλωσσικού γραμματισμού κατά τη διδασκαλία των ελληνικών ως δεύτερης/ξένης γλώσσας σε παιδιά γλωσσικών μειονοτήτων; • Είναι εφικτό η αξιοποίηση πολυτροπικών κειμένων μέσα να οδηγήσει τους διδασκόμενους/ες στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης σε σχέση με την αντιμετώπιση των προσφύγων; • Είναι εφικτό η διδασκαλία από διάφορα είδη και πηγές να βοηθήσει στην αντίληψη και εν συνεχεία στην κατανόηση του κοινωνικού περιβάλλοντος; • Είναι εφικτό η ένταξη πολυτροπικών κειμένων στη διδασκαλία να ενισχύσει το ενδιαφέρον των αλλοδαπών μαθητών και να τους ωθήσει, ώστε να συνεχίσουν την φοίτηση τους στο σχολείο; Πιο συγκεκριμένα, εξετάζει τον κυρίαρχο λόγο μέσα από σύγχρονα κειμενικά περιβάλλοντα κάνοντας χρήση κειμένων κοινωνικής δικτύωσης, πολιτικού και δημοσιογραφικού λόγου. Αναλυτικότερα, παρουσιάστηκαν δύο διδακτικές προτάσεις. Έγινε Κριτική Ανάλυση Λόγου σε ένα απόσπασμα δημοσιογραφικής εκπομπής ιδιωτικού τηλεοπτικού καναλιού και σε ένα απόσπασμα πολιτικού λόγου του κόμματος της Χρυσής Αυγής. Στα δύο αυτά επίκαιρα κείμενα χρησιμοποιείται ως μεθοδολογικό εργαλείο ανάλυσης η Συστημική Λειτουργική Γραμματική του Halliday. Τα παραπάνω κείμενα τέθηκαν σε σύγκριση με άλλα δύο κείμενα τα οποία αποδομούσαν τα ρατσιστικά στερεότυπα και τις προκαταλήψεις που προωθούσαν τα πρώτα. Όλα τα αποσπάσματα τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ανήκουν σε διαφορετικά κειμενικά είδη. Σκοπός αυτής της εργασίας είναι οι μαθητές/τριες να καλλιεργήσουν την κριτική σκέψη αποδομώντας τα στερεότυπα και τον κυρίαρχο λόγο που σχετίζεται με το «άλλο» και να αντιληφθούν ότι οι κοινωνικές ταυτότητες κατασκευάζονται ανάλογα με τον εκάστοτε φορέα λόγου.