Χαρτογράφηση και γεωγραφική ανάλυση των αναβαθμίδων καλλιέργειας της νήσου Σύρου
Η δημιουργία αναβαθμίδων, οριζόντιων επιφανειών εδάφους υποστηριζόμενων με τοιχία ξερολιθιάς με σκοπό την καλλιέργεια, αποτελεί διαχρονική προσπάθεια του ανθρώπου να επιβληθεί στο «αφιλόξενο» περιβάλλον των νησιών του Αιγαίου. Συγχρόνως, αποτελεί και το πλέον κατάλληλο και περιβαλλοντικά φιλικό εργ...
Αποθηκεύτηκε σε:
| Κύριος συγγραφέας: | |
|---|---|
| Άλλοι συγγραφείς: | |
| Γλώσσα: | el_GR |
| Δημοσίευση: |
2022
|
| Θέματα: | |
| Διαθέσιμο Online: | http://hdl.handle.net/11610/24367 |
| Ετικέτες: |
Προσθήκη ετικέτας
Δεν υπάρχουν, Καταχωρήστε ετικέτα πρώτοι!
|
| Περίληψη: | Η δημιουργία αναβαθμίδων, οριζόντιων επιφανειών εδάφους υποστηριζόμενων με τοιχία ξερολιθιάς με σκοπό την καλλιέργεια, αποτελεί διαχρονική προσπάθεια του ανθρώπου να επιβληθεί στο «αφιλόξενο» περιβάλλον των νησιών του Αιγαίου.
Συγχρόνως, αποτελεί και το πλέον κατάλληλο και περιβαλλοντικά φιλικό εργαλείο διαχείρισης της γης.
Η παρούσα πτυχιακή εργασία αφορά στη χαρτογράφηση και γεωγραφική ανάλυση των
αναβαθμίδων καλλιέργειας της Νήσου Σύρου των Κυκλάδων, χρησιμοποιώντας το εργαλείο των Συστημάτων Γεωγραφικών Πληροφοριών (GIS). Ως βασικό υπόβαθρο για την χαρτογράφηση των αναβαθμίδων χρησιμοποιήθηκαν οι ορθοφωτοχάρτες της Νήσου Σύρου του 2015 & 2016, του Εθνικού Κτηματολογίου. Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν και φωτοερμηνεύτηκαν διάφορα ψηφιακά υπόβαθρα, όπως γεωλογικοί χάρτες και δορυφορικές εικόνες, χάρτης κάλυψης γης, καθώς και το Ψηφιακό Μοντέλο Εδάφους (DEM) χωρικής ανάλυσης 27 περίπου μ. από την USGS για την Σύρο. Η χαρτογράφηση πραγματοποιήθηκε με συνδυασμένη χρήση των
παραπάνω και αφορούσε την πλήρη ψηφιοποίηση των διακριτών αναβαθμίδων καλλιέργειας του νησιού, όπως και την πλήρη καταγραφή των περιγραφικών χαρακτηριστικών των αναβαθμίδων σε διανυσματικό αρχείο. Έτσι, για κάθε
αναβαθμίδα που ψηφιοποιήθηκε, καταγράφηκαν τα παρακάτω χαρακτηριστικά: (α) υψόμετρο, όπως προέκυψε από επεξεργασία, (β) μήκος αναβαθμίδας, (γ) υλικό κατασκευής τοιχίων αναβαθμίδων με βάση το γεωλογικό υπόβαθρο, (δ) τύπος αναβαθμίδας (παράλληλη, επάλληλη, θύλακας), (ε) χρήσεις γης (βάσει της κωδικοποίησης του CORINE 2012), εντός των οποίων βρίσκονται οι αναβαθμίδες (στ)
προσδιορισμός θέσης αναβαθμίδων μέσα σε οικισμό ή όχι, (ζ) ποιοτική κατάσταση των υποστηρικτικών τοιχίων (άριστη, καλή, κακή, ίχνος).
Τα αποτελέσματα της χαρτογράφησης και της στατιστικής ανάλυσης, που ακολούθησε και πραγματοποιήθηκε σε Γλώσσα Προγραμματισμού “R Script” έδωσαν πίνακες που αφορούν στη σχέση μεταξύ γεωγραφικών και λοιπών χαρακτηριστικών των αναβαθμίδων καλλιέργειας της Σύρου. Χαρτογραφήθηκαν 18.856 αναβαθμίδες καλλιέργειας, συνολικού μήκους 875,4 χλμ., που εντοπίσθηκαν σχεδόν σε όλη την έκταση του νησιού. Εξαίρεση αποτελεί το βορειοδυτικό τμήμα του νησιού, το οποίο είναι ιδιαίτερα βραχώδες και άγονο. Το μεγαλύτερο συνολικό μήκος των τοιχίων των
αναβαθμίδων καλλιέργειας εντοπίζεται σε χρήσεις με γεωργική γη με σημαντικές εκτάσεις φυσικής βλάστησης.
Οι αναβαθμίδες εντοπίζονται σε διάφορα υψόμετρα, από 5 έως 389μ., σε ελαφρά προς μέτρια κλίση, και νότιο κυρίως προσανατολισμό εδάφους. Στα υψηλά υψόμετρα, οι περισσότερες αναβαθμίδες ήταν κατασκευασμένες από σχιστόλιθο, εκτός
κατοικημένων περιοχών, σε περιοχές γεωργικής γης, σημαντικά καλυμμένες με φυσική βλάστηση. Το μεγαλύτερο ποσοστό τους αναγνωρίσθηκε να είναι σε πολύ κακή κατάσταση, με αναγνωρίσιμο μόνο το ίχνος τους στο έδαφος. Στα χαμηλά υψόμετρα,
οι αναβαθμίδες απαντούν σε χρήση γης με διακεκομμένη αστική δόμηση, έχοντας υποστηρικτικά τοιχία σε κακή κατάσταση, κτισμένα με υλικό προερχόμενο από τις αλλούβιες αποθέσεις.
Ο σχιστόλιθος αποτελεί το υλικό που υποστηρίζει τις περισσότερες αναβαθμίδες του νησιού, αλλά και εκείνες με το μεγαλύτερο συνολικό μήκος, σε σχέση με τα υπόλοιπα γεωλογικά υποστρώματα. Το 90,2% των αναβαθμίδων καλλιέργειας της Σύρου
εντοπίζεται μόνο από το αποτύπωμα που έχει αφήσει στο έδαφος, στοιχείο που τεκμηριώνει την χρόνια εγκατάλειψή τους. Οι μεγαλύτερες καταστροφές ή ακόμα και εγκατάλειψη των τοιχίων των αναβαθμίδων εντοπίζεται κυρίως στις ορεινές περιοχές του νησιού, στο βορειοανατολικό δηλαδή τμήμα.
Σήμερα, οι συντηρούμενες και καλλιεργούμενες αναβαθμίδες της Σύρου είναι ελάχιστες, καθώς οι περισσότερες έχουν εγκαταλειφθεί. Μέσω της παρούσας λεπτομερούς χαρτογράφησης και καταγραφής των περιγραφικών χαρακτηριστικών
των αναβαθμίδων, της γεωγραφικής τους ανάλυσης και της οπτικοποίησής τους, επιχειρείται η αξιολόγηση του ρόλου τους στο παρελθόν, αλλά και στο παρόν, λαμβάνοντας υπόψιν την σημερινή τους κατάσταση. Με την εργασία αυτή δημιουργείται ένα εργαλείο για τον επανακαθορισμό του ρόλου τους ως αξιοποιήσιμες υποδομές στο πλαίσιο της βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης και της διατήρησης
περιβάλλοντος στο Αιγαίο. Ταυτόχρονα, η εργασία αποτελεί βήμα για την ανάδειξη ενός μεγαλειώδους ανθρώπινου έργου μέσα στον φυσικό χώρο. |
|---|