Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)

Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο να διερευνήσει την λειτουργία του πατρικού ρόλου σε οικογένειες που έχουν παιδί με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος της ηλικιακής ομάδας 6-12 ετών. Η διερεύνηση της λειτουργίας του ρόλου του πατέρα, παρά το ότι είναι εξίσου σημαντική με αυτόν της μητέρας, δεν έχει επαρκώς...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα
Other Authors: Τσαμπαρλή, Αναστασία
Language:el_GR
Published: 2022
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/24196
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828461813421834240
author Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα
author2 Τσαμπαρλή, Αναστασία
author_facet Τσαμπαρλή, Αναστασία
Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα
author_sort Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα
collection DSpace
description Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο να διερευνήσει την λειτουργία του πατρικού ρόλου σε οικογένειες που έχουν παιδί με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος της ηλικιακής ομάδας 6-12 ετών. Η διερεύνηση της λειτουργίας του ρόλου του πατέρα, παρά το ότι είναι εξίσου σημαντική με αυτόν της μητέρας, δεν έχει επαρκώς διερευνηθεί σε διεθνές επίπεδο και ιδιαίτερα σε ηλικίες 6-12 ετών. Συγκεκριμένα, επιδιώκει να αναδείξει την πατρική λειτουργία μέσα από την καταγραφή των απόψεων του πατέρα, την αντίληψη της μητέρας για τον ρόλο του πατέρα και επιπλέον πως λειτουργούν οι δυο τους ως γονικό ζεύγος. Πρόκειται για μια ποιο-τική μελέτη που εξετάζει βιώματα, στάσεις, συναισθήματα των πατέρων και των μητέρων που έλαβαν μέρος. στην έρευνα. Το δείγμα εν συνόλω αποτελείται από 10 οικογένειες (N=20). Ως, ερευνητικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη με ξεχωριστές ερωτήσεις για τον πατέρα και τη μητέρα. Ως μέθοδος ανάλυσης επιλέχθηκε η θεματική ανάλυση, η οποία διαρθρώθηκε σε τρεις άξονες βάσει των ερευνητικών ερωτημάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι πατέρες γενικά δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη διάγνωση των παιδιών τους, ενώ κάποιοι δεν το υιοθετούν καθόλου. Επίσης, δεν αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικούς ρόλους, δεν παίρνουν πρωτοβουλίες και συνήθως ζητούν διευκρινήσεις από την σύζυγο προκειμένου να εμπλακούν με ποιοτικό χρόνο με το παιδί, ο οποίος δεν έχει και μεγάλη διάρκεια όταν το κάνουν τελικά. Ακόμα, βρέθηκε πως δεν συζητούν, δεν εξωτερικεύουν σκέψεις και συναισθήματα, ενώ είναι εσωστρεφείς και με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Η λειτουργία του ρόλου τους περιορίζεται σε πρακτικά και υλικά θέματα καθώς, όπως αναδείχθηκε επιλέγουν να φροντίζουν την οικογένεια προσφέροντας μέσω του επαγγέλματός τους και λιγότερο στηρίζοντας την σύζυγο συναισθηματικά και ψυχολογικά, επομένως και πιστεύουν πως οι ίδιες τους κρίνουν ως ανεπαρκείς και ανενεργούς. Η ανάλυση των απόψεων των μητέρων που συμμετείχαν στην έρευνα, αποτυπώνει την μεγαλύτερη εμπλοκή τους στην ανατροφή του παιδιού με ΔΑΦ, καθώς αντιλαμβάνονται πιο γρήγορα την ιδιαιτερότητα του παιδιού και είναι εκείνες που παρακινούν τους συντρόφους τους να απευθυνθούν σε έναν ειδικό αλλά και να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο με το παιδί. Κατανοούν τα αρνητικά συναισθήματα των συζύγων τους για την διάγνωση του παιδιού και την προσπάθεια που καταβάλλουν να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές απαιτήσεις, ωστόσο σίγουρα θα επιθυμούσαν την μεγαλύτερη εμπλοκή τους και σε άλλα επίπεδα εκτός από το πρακτικό. Τέλος, τα δεδομένα από την ανάλυση των ζευγαριών στο σύνολό τους αποτυπώνουν την σημασία της εγγύτητας και του εποικοδομητικού διαλόγου ανάμεσά τους, σε αντίθεση με την απόσταση που καταγράφηκε σε άλλα ζευγάρια στα οποία η διάγνωση και οι προκλήσεις της καθημερινότητας δεν κατάφεραν να ξεπεραστούν, με αποτέλεσμα οι ίδιοι να συμβιώ-νουν απλά ως συνοδοιπόροι και όχι ως ζευγάρι, όχι μόνο στις οικογένειες με παιδί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος αλλά και σε οικογένειες με νευροτυπικά παιδιά.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24196
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2022
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-241962025-03-07T08:00:31Z Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ) Father functioning in families with school-age children with autism spectrum disorder (ASD) Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα Τσαμπαρλή, Αναστασία διαταραχή αυτιστικού φάσματος θεωρία των οικογενειακών συστημάτων ρόλος του πατέρα γονικό ζεύγος παιδιού με ΔΑΦ autism spectrum disorder theory of family systems role of the father parenting a child with ASD Children with autism spectrum disorders Autism in children Children with disabilities Fatherhood Father and child--Relations Family services Η παρούσα έρευνα έχει ως στόχο να διερευνήσει την λειτουργία του πατρικού ρόλου σε οικογένειες που έχουν παιδί με Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος της ηλικιακής ομάδας 6-12 ετών. Η διερεύνηση της λειτουργίας του ρόλου του πατέρα, παρά το ότι είναι εξίσου σημαντική με αυτόν της μητέρας, δεν έχει επαρκώς διερευνηθεί σε διεθνές επίπεδο και ιδιαίτερα σε ηλικίες 6-12 ετών. Συγκεκριμένα, επιδιώκει να αναδείξει την πατρική λειτουργία μέσα από την καταγραφή των απόψεων του πατέρα, την αντίληψη της μητέρας για τον ρόλο του πατέρα και επιπλέον πως λειτουργούν οι δυο τους ως γονικό ζεύγος. Πρόκειται για μια ποιο-τική μελέτη που εξετάζει βιώματα, στάσεις, συναισθήματα των πατέρων και των μητέρων που έλαβαν μέρος. στην έρευνα. Το δείγμα εν συνόλω αποτελείται από 10 οικογένειες (N=20). Ως, ερευνητικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε η ημιδομημένη συνέντευξη με ξεχωριστές ερωτήσεις για τον πατέρα και τη μητέρα. Ως μέθοδος ανάλυσης επιλέχθηκε η θεματική ανάλυση, η οποία διαρθρώθηκε σε τρεις άξονες βάσει των ερευνητικών ερωτημάτων. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι πατέρες γενικά δυσκολεύονται να αποδεχτούν τη διάγνωση των παιδιών τους, ενώ κάποιοι δεν το υιοθετούν καθόλου. Επίσης, δεν αναλαμβάνουν πρωταγωνιστικούς ρόλους, δεν παίρνουν πρωτοβουλίες και συνήθως ζητούν διευκρινήσεις από την σύζυγο προκειμένου να εμπλακούν με ποιοτικό χρόνο με το παιδί, ο οποίος δεν έχει και μεγάλη διάρκεια όταν το κάνουν τελικά. Ακόμα, βρέθηκε πως δεν συζητούν, δεν εξωτερικεύουν σκέψεις και συναισθήματα, ενώ είναι εσωστρεφείς και με το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον. Η λειτουργία του ρόλου τους περιορίζεται σε πρακτικά και υλικά θέματα καθώς, όπως αναδείχθηκε επιλέγουν να φροντίζουν την οικογένεια προσφέροντας μέσω του επαγγέλματός τους και λιγότερο στηρίζοντας την σύζυγο συναισθηματικά και ψυχολογικά, επομένως και πιστεύουν πως οι ίδιες τους κρίνουν ως ανεπαρκείς και ανενεργούς. Η ανάλυση των απόψεων των μητέρων που συμμετείχαν στην έρευνα, αποτυπώνει την μεγαλύτερη εμπλοκή τους στην ανατροφή του παιδιού με ΔΑΦ, καθώς αντιλαμβάνονται πιο γρήγορα την ιδιαιτερότητα του παιδιού και είναι εκείνες που παρακινούν τους συντρόφους τους να απευθυνθούν σε έναν ειδικό αλλά και να αφιερώσουν περισσότερο χρόνο με το παιδί. Κατανοούν τα αρνητικά συναισθήματα των συζύγων τους για την διάγνωση του παιδιού και την προσπάθεια που καταβάλλουν να ανταπεξέλθουν στις καθημερινές απαιτήσεις, ωστόσο σίγουρα θα επιθυμούσαν την μεγαλύτερη εμπλοκή τους και σε άλλα επίπεδα εκτός από το πρακτικό. Τέλος, τα δεδομένα από την ανάλυση των ζευγαριών στο σύνολό τους αποτυπώνουν την σημασία της εγγύτητας και του εποικοδομητικού διαλόγου ανάμεσά τους, σε αντίθεση με την απόσταση που καταγράφηκε σε άλλα ζευγάρια στα οποία η διάγνωση και οι προκλήσεις της καθημερινότητας δεν κατάφεραν να ξεπεραστούν, με αποτέλεσμα οι ίδιοι να συμβιώ-νουν απλά ως συνοδοιπόροι και όχι ως ζευγάρι, όχι μόνο στις οικογένειες με παιδί με διαταραχή αυτιστικού φάσματος αλλά και σε οικογένειες με νευροτυπικά παιδιά. Περιεχόμενα Κατάλογος πινάκων 8 Περίληψη 9 Abstract 11 Εισαγωγή 13 ΘΕΩΡΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 16 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1Ο 16 ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΩΣ ΣΥΣΤΗΜΑ 16 1.1 Συστημική Θεώρηση της οικογένειας 16 1.2 Διαμόρφωση των ρόλων στην οικογένεια 16 1.2.1 Το γονικό υποσύστημα 18 1.2.2 Το υποσύστημα των συζύγων 19 1.2.3 Οικογενειακά υποσυστήματα και Διαταραχή Αυτιστικού Φάσματος 20 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2Ο 22 ΓΟΝΙΚΟΤΗΤΑ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΔΑΦ 22 2.1. Η ελληνική οικογένεια 22 2.2. Οι οικογένειες παιδιού με ΔΑΦ 23 2.3. Δυσχέρειες των γονέων 24 2.4. Διαχείριση της ΔΑΦ από τους γονείς 27 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3Ο 30 Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΡΟΦΗ ΠΑΙΔΙΟΥ ΜΕ ΔΑΦ 30 3.1. Πατρότητα/ πατρική λειτουργία 30 3.2. Πατέρες παιδιών με αναπτυξιακές δυσκολίες 32 3.3. Διαφορές μητέρων- πατέρων 33 3.4. Αντιμετώπιση της ΔΑΦ από τον πατέρα 36 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4Ο 38 ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΑΥΤΙΣΤΙΚΟΥ ΦΑΣΜΑΤΟΣ 38 4.1. Εννοιολογικές αποσαφηνίσεις και επιδημιολογία 38 4.2 Διάγνωση και Συμπτωματολογία 39 4.3 Αιτιολογικοί Παράγοντες 42 4.3.1 Γενετικοί Παράγοντες 42 4.3.2 Περιβαλλοντικοί Παράγοντες 42 ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΜΕΡΟΣ 45 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 5Ο 45 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ 45 5.1. Επιλογή μεθόδου 45 5.2. Μέσα συλλογής δεδομένων 46 5.3. Σκοπός και ερευνητικά ερωτήματα 48 5.4. Στρατηγική δειγματοληψίας 48 5.5. Διενέργεια της έρευνας- Διεξαγωγή της συνέντευξης 50 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 6ο 54 ΑΝΑΛΥΣΗ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΩΝ 54 6.1 Η πατρότητα είναι ένας δύσκολος και συνεχής αγώνας 55 6.1.1 Η συναισθηματική οδύνη κατά την αρχική διάγνωση 55 6.1.3 Η καθημερινότητα προκαλεί έντονο άγχος 57 6.1.4 Πως βλέπει ο πατέρας τη δική του πατρότητα σε σχέση με τη μητέρα: η έλλειψη χρόνου 57 6.1.5 Το στίγμα 58 6.1.6 Η επικοινωνία με τη μητέρα είναι συνεχής και εποικοδομητική 58 6.1.7 Η συνθήκη της ειδικής ανάγκης προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα 59 6.1.8 Η αγωνία για το μέλλον 59 6.1.9 Συνεργατικότητα/επικοινωνία με τη μητέρα 60 6.1.10 Η πρόσληψη του πατέρα για τον ρόλο του 60 6.1.11 Αποδέκτης αντιλήψεων μητέρας για τον πατρικό ρόλο 61 6.2 Ο ρόλος και η συνεισφορά του πατέρα μέσα από την καθημερινότητα της μητέρας 61 6.2.1 Ο πατέρας βιώνεται από την μητέρα κυρίως θετικά ενεργός αλλά ενίοτε αποστασιοποιημένος 62 6.2.2 Η πρόσληψη των μητέρων είναι ότι οι πατέρες δυσκολεύτηκαν μεν να αποδεχτούν το παιδί αλλά κάποιοι το πάλεψαν 63 6.2.3 Η συνεισφορά του πατέρα είναι κυρίως σε πρακτικό επίπεδο 64 6.2.4 Οι μητέρες δεν νοιώθουν επαρκή την υποστήριξη του συζύγου: μοναξιά 65 6.2.5 Οι μητέρες στο ρόλο καθοδηγητή και διευκολυντή διαλόγου με τον σύζυγο 65 6.2.6 Συνδυασμός ρόλων μητέρας και συζύγου: εκτιμήσεις μητέρων για την εικόνα τους προς τους συζύγους και πατέρες των παιδιών τους 66 6.3 Η λειτουργία του ζεύγους 67 6.3.1 Στο ζευγάρι κυριαρχεί η συμπληρωματικότητα των ρόλων 68 6.3.2 Το ζευγάρι ως ένα συναισθηματικό σύστημα, δυσκολεύεται να μετασχηματίσει τα αρνητικά συναισθήματα των συντρόφων 69 6.3.3 Η αποξένωση των συντρόφων 70 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο 71 ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ 71 7.1. Συμπεράσματα έρευνας 71 7.2. Περιορισμοί- οριοθετήσεις της έρευνας 76 7.3. Προτάσεις για μελλοντική έρευνα 77 ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 79 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ 95 ΠΙΝΑΚΕΣ ΠΟΙΟΤΙΚΩΝ ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ 95 Αρχικό πλαίσιο Κωδικοποίησης ποιοτικών δεδομένων 95 Ερωτήματα ποιοτικής συνέντευξης 104 Παράδειγμα συνέντευξης 105 2022-07-14T12:10:27Z 2022-07-14T12:10:27Z 2022-02 http://hdl.handle.net/11610/24196 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 108 σ. application/pdf
spellingShingle διαταραχή αυτιστικού φάσματος
θεωρία των οικογενειακών συστημάτων
ρόλος του πατέρα
γονικό ζεύγος παιδιού με ΔΑΦ
autism spectrum disorder
theory of family systems
role of the father
parenting a child with ASD
Children with autism spectrum disorders
Autism in children
Children with disabilities
Fatherhood
Father and child--Relations
Family services
Γιαννακοπούλου, Σταυρούλα
Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title_full Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title_fullStr Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title_full_unstemmed Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title_short Η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας, με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ΔΑΦ)
title_sort η πατρική λειτουργία σε οικογένειες με παιδί σχολικής ηλικίας με διαταραχή αυτιστικού φάσματος δαφ
topic διαταραχή αυτιστικού φάσματος
θεωρία των οικογενειακών συστημάτων
ρόλος του πατέρα
γονικό ζεύγος παιδιού με ΔΑΦ
autism spectrum disorder
theory of family systems
role of the father
parenting a child with ASD
Children with autism spectrum disorders
Autism in children
Children with disabilities
Fatherhood
Father and child--Relations
Family services
url http://hdl.handle.net/11610/24196
work_keys_str_mv AT giannakopouloustauroula ēpatrikēleitourgiaseoikogeneiesmepaidischolikēsēlikiasmediatarachēautistikouphasmatosdaph
AT giannakopouloustauroula fatherfunctioninginfamilieswithschoolagechildrenwithautismspectrumdisorderasd