Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων

Η στρατηγική της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ) αποτελεί μία πρακτική, όπου ανταποκρίνεται στη ανάγκη μετεξέλιξης του σχολείου και εκσυγχρονισμού των μεθόδων διδασκαλίας, καλύπτοντας τις ανάγκες του ανομοιόμορφου μαθητικού πληθυσμού. Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Τζανακάκη, Ευαγγελία
Other Authors: Δάρρα, Μαρία
Language:el_GR
Published: 2022
Subjects:
Online Access:http://hdl.handle.net/11610/24179
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1828460789576499200
author Τζανακάκη, Ευαγγελία
author2 Δάρρα, Μαρία
author_facet Δάρρα, Μαρία
Τζανακάκη, Ευαγγελία
author_sort Τζανακάκη, Ευαγγελία
collection DSpace
description Η στρατηγική της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ) αποτελεί μία πρακτική, όπου ανταποκρίνεται στη ανάγκη μετεξέλιξης του σχολείου και εκσυγχρονισμού των μεθόδων διδασκαλίας, καλύπτοντας τις ανάγκες του ανομοιόμορφου μαθητικού πληθυσμού. Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικώνπρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (γενικής και ειδικής αγωγής) του Ν. Ηρακλείου σχετικά με τη στρατηγική της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ) σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες Ε.Μ.Δ. Ειδικότερα, η εργασία μελέτησε τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών αναφορικά με: α) το βαθμό που θεωρούν ότι η εφαρμογή της Σ.Δ.μ.Σ. είναι αποτελεσματική σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, β) το βαθμό που θεωρούν ότι η εφαρμογή της Σ.Δ.μ.Σ. είναι αναγκαία σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, γ) τη συχνότητα εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ. σε προσωπική διδασκαλία, δ)τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αποτελεσματικότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά, ε) τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αναγκαιότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά, στ) τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αποτελεσματικότητα και αναγκαιότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με την συχνότητα εφαρμογής της στρατηγικής, ζ) τους παράγοντες που ενισχύουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη στρατηγική στην τάξη τους και η) τους παράγοντες που εμποδίζουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη στρατηγική στην τάξη τους.Το ελλιπές ερευνητικό ενδιαφέρον στη χώρα μας, συνδυαστικά με τη σύγχρονη αναγκαιότητα υιοθέτησης καρποφόρων μεθόδων διαφοροποιημένης διδασκαλίας εκ μέρους των εκπαιδευτικών, συντέλεσαν στη διεξαγωγή της εν λόγω έρευνας. Συγκεκριμένα η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ποσοτικής προσέγγισης με τη χρήση ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου κατά τη χρονική περίοδο από 01/06/2021 έως 15/09/2021. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 120 εκπαιδευτικούς, που υπηρετούν στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε γενικά σχολεία του νομού Ηρακλείου. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, αναλύθηκαν με τη συμβολή του στατιστικού προγράμματος SPSS. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών γνωρίζει και συμφωνεί με τη χρήση της στρατηγικής της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ.), αναγνωρίζοντας την αποτελεσματικότητα και την αναγκαιότητα της εφαρμογής της στους μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (Ε.Μ.Δ.) τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και κοινωνικό και ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο, ενώ όσο θετικότερη η στάση των εκπαιδευτικών, τόσο αυξάνεται και η εφαρμογή τους στην τάξη. Επίσης η περιοχή του σχολείου, η διδακτική προϋπηρεσία, τα επιπλέον προσόντα και η επιμόρφωση στην ειδική αγωγή επηρεάζει τις απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την Σ.Δ.μ.Σ. επιδρά στη γνώση και στη συχνότητα εφαρμογής στρατηγικών διαφοροποιημένης διδασκαλίας.Τέλος, οι σπουδαιότεροι παράγοντες που αναφέρθηκαν ότι ενισχύουν/ εμποδίζουν την ικανότητα των εκπαιδευτικών να εφαρμόσουν την στρατηγική είναι η διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών μέσων, η διεύθυνση/σχολική διοίκηση και η διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών μέσων.
id oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-24179
institution Hellanicus
language el_GR
publishDate 2022
record_format dspace
spelling oai:hellanicus.lib.aegean.gr:11610-241792022-07-27T05:09:59Z Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων Explotary study of perceptions of primary school teachers to deal with students with special learning difficulties: the case of peer tutoring Τζανακάκη, Ευαγγελία Δάρρα, Μαρία διδασκαλία μέσω συνομηλίκων εκπαιδευτικοί ειδικές μαθησιακές δυσκολίες teaching through peers teachers special learning difficulties Students with disabilities Special education Teachers--Attitudes Education, Primary Η στρατηγική της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ) αποτελεί μία πρακτική, όπου ανταποκρίνεται στη ανάγκη μετεξέλιξης του σχολείου και εκσυγχρονισμού των μεθόδων διδασκαλίας, καλύπτοντας τις ανάγκες του ανομοιόμορφου μαθητικού πληθυσμού. Βασικός σκοπός της παρούσας έρευνας είναι η διερεύνηση των απόψεων των εκπαιδευτικώνπρωτοβάθμιας εκπαίδευσης (γενικής και ειδικής αγωγής) του Ν. Ηρακλείου σχετικά με τη στρατηγική της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ) σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες Ε.Μ.Δ. Ειδικότερα, η εργασία μελέτησε τις αντιλήψεις των εκπαιδευτικών αναφορικά με: α) το βαθμό που θεωρούν ότι η εφαρμογή της Σ.Δ.μ.Σ. είναι αποτελεσματική σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, β) το βαθμό που θεωρούν ότι η εφαρμογή της Σ.Δ.μ.Σ. είναι αναγκαία σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, γ) τη συχνότητα εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ. σε προσωπική διδασκαλία, δ)τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αποτελεσματικότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά, ε) τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αναγκαιότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά, στ) τη σχέση των αντιλήψεων τους για την αποτελεσματικότητα και αναγκαιότητα της Σ.Δ.μ.Σ. με την συχνότητα εφαρμογής της στρατηγικής, ζ) τους παράγοντες που ενισχύουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη στρατηγική στην τάξη τους και η) τους παράγοντες που εμποδίζουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη στρατηγική στην τάξη τους.Το ελλιπές ερευνητικό ενδιαφέρον στη χώρα μας, συνδυαστικά με τη σύγχρονη αναγκαιότητα υιοθέτησης καρποφόρων μεθόδων διαφοροποιημένης διδασκαλίας εκ μέρους των εκπαιδευτικών, συντέλεσαν στη διεξαγωγή της εν λόγω έρευνας. Συγκεκριμένα η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ποσοτικής προσέγγισης με τη χρήση ανώνυμου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου κατά τη χρονική περίοδο από 01/06/2021 έως 15/09/2021. Το δείγμα της έρευνας αποτελείται από 120 εκπαιδευτικούς, που υπηρετούν στη πρωτοβάθμια εκπαίδευση σε γενικά σχολεία του νομού Ηρακλείου. Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν, αναλύθηκαν με τη συμβολή του στατιστικού προγράμματος SPSS. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, η πλειοψηφία των εκπαιδευτικών γνωρίζει και συμφωνεί με τη χρήση της στρατηγικής της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων (Σ.Δ.μ.Σ.), αναγνωρίζοντας την αποτελεσματικότητα και την αναγκαιότητα της εφαρμογής της στους μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (Ε.Μ.Δ.) τόσο σε ακαδημαϊκό όσο και κοινωνικό και ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο, ενώ όσο θετικότερη η στάση των εκπαιδευτικών, τόσο αυξάνεται και η εφαρμογή τους στην τάξη. Επίσης η περιοχή του σχολείου, η διδακτική προϋπηρεσία, τα επιπλέον προσόντα και η επιμόρφωση στην ειδική αγωγή επηρεάζει τις απόψεις των εκπαιδευτικών σχετικά με την Σ.Δ.μ.Σ. επιδρά στη γνώση και στη συχνότητα εφαρμογής στρατηγικών διαφοροποιημένης διδασκαλίας.Τέλος, οι σπουδαιότεροι παράγοντες που αναφέρθηκαν ότι ενισχύουν/ εμποδίζουν την ικανότητα των εκπαιδευτικών να εφαρμόσουν την στρατηγική είναι η διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών μέσων, η διεύθυνση/σχολική διοίκηση και η διαθεσιμότητα εκπαιδευτικών μέσων. Περιεχόμενα ΕΥΧΑΡΙΣΤΙΕΣ 5 Περιεχόμενα 6 Κατάλογος Πινάκων 9 Κατάλογος Διαγραμμάτων 11 ABSTRACT 14 ΣΥΝΤΟΜΟΓΡΑΦΙΕΣ 16 ΕΙΣΑΓΩΓΗ 17 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ: ΘΕΩΡΗΤΙΚΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ 21 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1: Η προβληματική της έρευνας 21 Περίληψη 21 1.1 Διατύπωση ερευνητικού προβλήματος 21 1.2 Σκοπός και ερευνητικά ερωτήματα της έρευνας 23 1.3 Αναγκαιότητα και Σπουδαιότητα της έρευνας 24 1.4Προϋποθέσεις έρευνας 26 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2ο: Ανασκόπηση συναφών ερευνών 28 Περίληψη 28 2.1 Ανασκόπηση ερευνών στην Ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα 28 2.3 Κριτική αποτίμηση της ερευνητικής βιβλιογραφίας 42 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3ο: Η αξιοποίηση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: Θεωρητική προσέγγιση 45 Περίληψη 45 3.1 Εννοιολογικός προσδιορισμός 45 3.2 Θεωρητικές Βάσεις: Η φύση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων 48 3.2.1 L.Vygotsky: Η Ζώνη Επικείμενης Ανάπτυξης και η Θεωρία της Σκαλωσιάς 48 3.2.2 J. Piaget: Γνωστικός Κονστρουκτιβισμός και Γνωστική Σύγκρουση 50 3.2.3 Η Οίκο-συμπεριφοριστική Ανάλυση Συμπεριφοράς 51 3.3 Ιστορική εξέλιξη και σταδιακή διαμόρφωση της Σ.Δ.μ.Σ 52 3.3.1 Οι πρώτες καταγεγραμμένες χρήσεις της Σ.Δ.μ.Σ 52 3.3.2 Η μεταβατική περίοδος 54 3.3.3 Η νέα εκπαιδευτική πραγματικότητα και ο ρόλος της Σ.Δ.μ.Σ 55 3.4 Διδακτικές παρεμβάσεις με τη συμβολή συνομηλίκων 56 3.5 Τύποι και μορφές της Σ.Δ.μ.Σ 58 3.5.1 ClassWidePeerTutoring (CWPT) 59 3.5.2 Peer Assisted Learning Strategies (PALS) 61 3.5.3 ReciprocalPeerTutoring 62 3.5.4 CrossAgeTutoring 63 3.6 Ειδικές μαθησιακές δυσκολίες 64 3.6.1 Χαρακτηριστικά μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες 64 3.6.2 Τύποι ειδικών μαθησιακών δυσκολίων 66 3.6.2.1 Δυσλεξία 66 3.6.2.2 Δυσαριθμησία 67 3.6.2.3 Διαταραχή της γραπτής έκφρασης / Δυσορθογραφία / Δυσγραφία 67 3.6.2.4 Προβλήματα συμπεριφοράς 68 3.7 Εφαρμογές και αποτελέσματα της χρήσης της Στρατηγικής της Διδασκαλίας μέσω Συνομηλίκων σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες 70 3.7.1 Οι εφαρμογές και τα αποτελέσματα σε συνάρτηση με τη βαθμίδα εκπαίδευση και τις συνθήκες 71 3.7.2 Οι εφαρμογές και τα αποτελέσματα σε συνάρτηση με το διδακτικό αντικείμενο 72 3.7.3 Οι εφαρμογές και τα αποτελέσματα σε συνάρτηση με το είδος των ειδικών μαθησιακών δυσκολιών και τα οφέλη 74 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ: Η ΕΡΕΥΝΑ 77 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4ο: Μεθοδολογία της Έρευνας 77 Περίληψη 77 4.1 Μεθοδολογική Προσέγγιση 77 4.2 Καθορισμός του δείγματος – Δειγματοληψία 78 4.3 Ερευνητική διαδικασία 79 4.4 Ερευνητικό εργαλείο: Διαμόρφωση Ερωτηματολογίου 80 4.5 Μέτρηση της αξιοπιστίας και της εγκυρότητας του ερωτηματολογίου 85 4.6Εργαλεία/μέθοδος επεξεργασίας δεδομένων 87 Περίληψη 92 5.1 Χαρακτηριστικά δείγματος 92 5.2 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με το βαθμό αποτελεσματικότητας της εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες(1ο ερευνητικό ερώτημα) 98 5.3Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με το βαθμό αναγκαιότητας εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (2ο ερευνητικό ερώτημα) 100 5.4 Συχνότητα εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (3ο ερευνητικό ερώτημα) 101 5.5 Σχέση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά (4ο ερευνητικό ερώτημα) 102 5.6 Σχέση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για την αναγκαιότητα εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες με τα ατομικά τους χαρακτηριστικά (5ο ερευνητικό ερώτημα) 113 5.7 Σχέση των αντιλήψεων των εκπαιδευτικών για την αποτελεσματικότητα και την αναγκαιότητα της εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες με τη συχνότητα εφαρμογής της εκ μέρους τους (6ο ερευνητικό ερώτημα) 120 5.8 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με τους παράγοντες που ενισχύουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (7ο ερευνητικό ερώτημα) 123 5.9 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με τους παράγοντες που εμποδίζουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (8ο ερευνητικό ερώτημα) 125 ΚΕΦΑΛΑΙΟ6ο: Συζήτηση των αποτελεσμάτων της έρευνας 128 6.1Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με το βαθμό αποτελεσματικότητας της εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (1ο ερευνητικό ερώτημα) 128 6.2 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με το βαθμό αναγκαιότητας εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (2ο ερευνητικό ερώτημα) 130 6.3 Συχνότητα εφαρμογής της Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες(3ο ερευνητικό ερώτημα) 132 6.7 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με τους παράγοντες που ενισχύουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (7ο ερευνητικό ερώτημα) 139 6.8 Αντιλήψεις εκπαιδευτικών αναφορικά με τους παράγοντες που εμποδίζουν την ικανότητά τους να εφαρμόσουν τη Σ.Δ.μ.Σ σε μαθητές με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες (8ο ερευνητικό ερώτημα) 139 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 7ο: Συμπεράσματα και Προτάσεις 141 Ξενόγλωσση βιβλιογραφία 149 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ Ι: ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ 158 ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ ΙΙI: ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΑ 174 2022-07-14T12:05:26Z 2022-07-14T12:05:26Z 2022-02-02 http://hdl.handle.net/11610/24179 el_GR Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/ 180 σ. application/pdf
spellingShingle διδασκαλία μέσω συνομηλίκων
εκπαιδευτικοί
ειδικές μαθησιακές δυσκολίες
teaching through peers
teachers
special learning difficulties
Students with disabilities
Special education
Teachers--Attitudes
Education, Primary
Τζανακάκη, Ευαγγελία
Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title_full Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title_fullStr Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title_full_unstemmed Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title_short Διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες: η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
title_sort διερευνητική μελέτη των αντιλήψεων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για την αντιμετώπιση μαθητών με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες η περίπτωση της διδασκαλίας μέσω συνομηλίκων
topic διδασκαλία μέσω συνομηλίκων
εκπαιδευτικοί
ειδικές μαθησιακές δυσκολίες
teaching through peers
teachers
special learning difficulties
Students with disabilities
Special education
Teachers--Attitudes
Education, Primary
url http://hdl.handle.net/11610/24179
work_keys_str_mv AT tzanakakēeuangelia diereunētikēmeletētōnantilēpseōnekpaideutikōnprōtobathmiasekpaideusēsgiatēnantimetōpisēmathētōnmeeidikesmathēsiakesdyskoliesēperiptōsētēsdidaskaliasmesōsynomēlikōn
AT tzanakakēeuangelia explotarystudyofperceptionsofprimaryschoolteacherstodealwithstudentswithspeciallearningdifficultiesthecaseofpeertutoring