Βελτιώνοντας τις ικανότητες των μαθητών του λυκείου να παράγουν και να αξιολογούν επιχειρήματα: η περίπτωση της διδασκαλίας της περιοδικότητας και του περιοδικού πίνακα των στοιχείων - Καράβατος, Φίλιππος; Karavatos, Filippos (2022)
Η παρούσα διπλωματική εργασία αποσκοπεί στη διερεύνηση της συμβολής δύο διδακτικών παρεμβάσεων για τον περιοδικό πίνακα που βασίζονται στη διδακτική προσέγγιση της «μάθησης μέσω πρακτικών των Φυσικών Επιστημών» με δύο διαφορετικές μαθησιακές υποστηρίξεις για τα επιχειρήματα («γενική υποστήριξη» και «υποστήριξη ειδικού πλαισίου») στις ικανότητες των μαθητών της Α΄ Λυκείου να παράγουν και να αξιολογούν επιχειρήματα. Επιπρόσθετα, επιδιώκεται η σύγκριση των μαθησιακών αποτελεσμάτων (αναφορικά με την ποιότητα των επιχειρημάτων των μαθητών και την ικανότητα τους να αξιολογούν επιχειρήματα) αυτών των δύο διδακτικών παρεμβάσεων. Αναπτύχθηκε εκπαιδευτικό υλικό για τον περιοδικό πίνακα που βασίστηκε στην εποικοδομητική προσέγγιση για τη μάθηση με χρήση επιστημονικών πρακτικών και την αξιοποίηση του εκπαιδευτικού λογισμικού «Phet Colorado». Το εκπαιδευτικό υλικό ήταν διαφορετικό για τις δύο ομάδες. Στους 19 μαθητές της ομάδας 1 εφαρμόστηκε εκπαιδευτικό υλικό το οποίο περιείχε οδηγίες «γενικής υποστήριξη» για τα επιχειρήματα (διδακτική παρέμβαση 1) ενώ στους 22 μαθητές της ομάδας 2 εφαρμόστηκε αντίστοιχο εκπαιδευτικό υλικό με οδηγίες «υποστήριξης ειδικού πλαισίου» για τα επιχειρήματα (διδακτική παρέμβαση 2). Επιπλέον, συγκροτήθηκε ερωτηματολόγιο το οποίο συμπληρώθηκε από τους μαθητές και των δύο ομάδων πριν και μετά τις διδακτικές παρεμβάσεις. Τα δεδομένα της έρευνας αποτέλεσαν οι απαντήσεις των μαθητών στα ερωτηματολόγια και τα φύλλα εργασίας. Τα συστατικά στοιχεία των επιχειρημάτων των μαθητών (ισχυρισμοί, αποδεικτικά στοιχεία, συλλογισμοί, αντικρούσεις) αναλύθηκαν με τη χρήση κλιμάκων διαβαθμισμένων κριτηρίων τριών επιπέδων ως προς τη δομή, το περιεχόμενο και τα γλωσσικά χαρακτηριστικά τους. Με κλίμακα διαβαθμισμένων κριτηρίων τεσσάρων επιπέδων επίσης αξιολογήθηκε και η ικανότητα των μαθητών να συγκρίνουν επιχειρήματα. Από την ανάλυση των δεδομένων προέκυψε ότι και οι δύο διδακτικές παρεμβάσεις συνέβαλαν στη βελτίωση της ποιότητας των συστατικών στοιχείων των επιχειρημάτων των μαθητών καθώς και στις ικανότητες τους να αξιολογούν επιχειρήματα. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η βελτίωση της ποιότητας των επιχειρημάτων των μαθητών στους οποίους εφαρμόστηκε η διδακτική παρέμβαση 2 με οδηγίες «υποστήριξης ειδικού πλαισίου» για τα επιχειρήματα ήταν σημαντικά καλύτερη σε σχέση με τη βελτίωση της ποιότητας των επιχειρημάτων των μαθητών στους οποίους εφαρμόστηκε η διδακτική παρέμβαση 1 με οδηγίες «γενικής υποστήριξη» για τα επιχειρήματα. Επιπλέον, δε διαπιστώθηκε σημαντική διαφοροποίηση στις δύο ομάδες ως προς τις ικανότητές τους να κρίνουν επιχειρήματα.